Lễ cưới truyền thống của dân tộc Xạ Phang ở Điện Biên

Hoàng Tuyết - Hoàng Châu | 15/04/2021, 09:21

(TN&MT) - Lễ cưới của dân tộc Xạ Phang ở xã Tả Sin Thàng, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên có từ lâu đời, là nghi thức chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa tích cực và là một phần quan trọng trong ý thức của đồng bào.

Lễ rước dâu của dân tộc Xạ Phang tỉnh Điện Biên

Lễ cưới hỏi truyền thống của người Xạ Phang thường được tổ chức từ tháng 10 đến tháng 2 âm lịch. Đây là khoảng thời gian nông nhàn nên tổ chức làm lễ là rất hợp lý.

Thông thường, lễ cưới hỏi truyền thống của người Xạ Phang được diễn ra trong 2 ngày, một ngày ở nhà gái và một ngày ở nhà trai.

Để tổ chức một lễ cưới theo phong tục truyền thống, nhà trai phải chuẩn bị: khoảng 3 tạ lợn (1 tạ để mang sang nhà gái, 2 tạ còn lại để tổ chức bữa cơm tại nhà trai), 6 đồng bạc, 6m vải; 60 kg gạo; 60 lít rượu để tổ chức đám cưới.

Nhà gái chuẩn bị  quần áo, chăn, màn, vải và một số đồ dùng sinh hoạt...tùy theo điều kiện gia đình để làm của hồi môn cho con gái về bên nhà chồng.

Trước khi tổ chức đám cưới, nhà trai sẽ chủ động mời tất cả anh em họ hàng và dân bản đến họp bàn và phân công nhiệm vụ. Cuộc họp phải phân công và cử ra người có uy tín, có tiếng nói trong dòng họ hay trong cộng đồng thôn bản để điều hành tổ chức đám cưới, đồng thời là người chủ trì quán xuyến công việc trong những ngày diễn ra lễ, thường là người trong họ (trưởng họ), cũng có khi là người ngoài họ nhưng chỉ với những họ nhỏ anh em họ hàng ở xa.

Cô dâu chú rể người dân tộc Xạ Phang quỳ thực hành nghi lễ

Người dẫn đầu và thay mặt nhà trai sang nhà gái làm lễ cưới, người nấu ăn, người làm phù dâu, phù rể... 

 Người dẫn đầu và thay mặt nhà trai sang nhà gái làm lễ cưới: Gồm có 2 người là nam giới, trong đó một người làm trưởng và một người làm phó đoàn. Đây là hai người đại diện bên nhà trai là những người am hiểu về các thủ tục trong lễ cưới truyền thống của dân tộc.

Bộ phận nấu ăn đảm nhiệm làm thịt lợn, thịt gà:  Nam giới và nữ giới không phân biệt người trong họ hay khác họ, chỉ lấy những người biết nấu nướng, có kinh nghiệm, khéo tay và nhanh nhẹn.

Người làm phù dâu phù rể: Gia đình nhà trai sẽ cử một em gái (thường là em gái chồng) đi theo cô dâu, một con trai cùng bậc trong họ theo chú rể.

Ngoài những người được phân công công việc cụ thể như trên, còn có những người tham gia lễ cưới có trách nhiệm hỗ trợ khi được yêu cầu và làm những việc phụ khác để lễ cưới diễn ra thành công.

 

Người Xạ Phang cũng như các dân tộc khác trong huyện con cái tự do tìm kiếm bạn đời. Sau thời gian tìm hiểu và yêu nhau muốn xây dựng hạnh phúc gia đình người con trai sẽ rủ người con gái về nhà mình và cử em gái (thường là em gái ruột hay em họ) vào ở cùng để bầu bạn với cô gái.

Trong thời gian cô gái đến ở nhà trai, nhà trai nhờ người để thay mặt gia đình nhà trai sang bên nhà gái. Người được chọn đi phải là người có cuộc sống gia đình hạnh phúc, khéo nói, người am hiểu phong tục hôn nhân, có thể là nam hoặc nữ. Họ sẽ chọn những ngày chẵn để đi sang bên nhà gái, mỗi lần đi cách nhau khoảng 3 đến 4 ngày, đủ 3 lần thì bên nhà gái sẽ trả lời rõ có đồng ý cho đôi trai gái kết hôn hay không, sính lễ cụ thể như thế nào, để gia đình nhà trai chuẩn bị. Đồng thời lấy ngày tháng năm sinh của cô dâu, chú rể để nhờ người biết xem chọn ngày lành tháng tốt tổ chức lễ cưới.

Tối hôm trước khi đón dâu về: Nhà trai có trách nhiệm đi mời anh em họ hàng, đặc biệt là những người giúp việc cho buổi lễ cưới đến họp bàn và trò chuyện vui vẻ chuẩn bị cho ngày hôm sau đi đón dâu. Tối hôm đó, gia đình sẽ mổ lợn (thông thường mổ 2 con), khi mổ xong người ta cắt để 6 miếng thịt dọc theo một sườn treo ở bếp, chủ nhà rót 3 chén rượu cúng mời ma bếp với mong muốn được ma bếp phù hộ trong quá trình nấu nướng phục vụ lễ cưới thành công. Theo phong tục của người Xạ Phang vào khoảng 11 giờ đêm, chú rể bắt đầu thắp hương lên bàn thờ, tập lạy cho quen, đến 2 giờ sáng chú rể sẽ mặc quần áo cưới truyền thống. Lúc này, bên nhà gái cũng bắt đầu chải tóc, trang điểm, mặc quần áo cưới cho cô dâu. Để làm việc này, gia đình nhà gái sẽ đi nhờ một người phụ nữ phúc hậu có cuộc sống hạnh phúc, có kinh nghiệm chải tóc cho cô dâu.

Ngày chính thức làm lễ cưới: Khi mọi việc đã chuẩn bị xong xuôi, buổi sáng khoảng 7giờ sáng, nhà trai cử người sang nhà gái làm lễ đón dâu. Trong đoàn có: Chú rể, chủ hôn, phù dâu, phù rể, cùng một số thanh niên mang kiệu sang rước dâu, riêng đi đợt này bố mẹ chú rể không đi cùng đoàn mà ở nhà chờ dâu về. Dẫn đầu đoàn đón dâu là đội trống, kèn, chiêng.

Đến nhà gái, chú rể cùng phù rể sẽ đi mời nước và thuốc những người lớn tuổi bên nhà gái, sau đó chú rể thắp hương, đốt vàng mã ở bàn thờ tổ tiên, ở bếp lò trong nhà, ở bếp củi sau đó vái lạy tổ tiên trước bàn nhà gái. Nhà gái mời đoàn nhà trai dùng bữa cơm, chàng rể làm nhiệm vụ rót rượu mời họ hàng nhà gái. Sau bữa liên hoan, tới giờ đẹp chàng rể mời nước đoàn nhà gái một lần nữa để xin phép rước dâu về nhà mình. Khi rước dâu về, họ dùng kiệu 4 người khiêng để rước, về đến trước cửa nhà trai, cô dâu và chú rể cùng bước vào thắp hương ở bàn thờ tổ tiên, ở cửa, ở bếp (mỗi nơi thắp hai nén) họ quan niệm rằng số chẵn tượng trưng cho sư trọn vẹn, có cặp có đôi, như vậy mới có sự sinh sôi phát triển. Sau đó cô dâu và chú rể cùng ra lạy bố mẹ, cô dì, chú bác bên nhà trai chủ yếu là những người cao tuổi, mọi người sẽ cùng mừng hạnh phúc cho cô dâu chú rể bằng tiền hoặc tặng phẩm.

Sau các thủ tục của lễ cưới đã xong là bữa cơm thân mật bên nhà trai, anh em họ hàng gần xa cùng đến chung vui mừng hạnh phúc cho đôi tân lang và tân nương, lúc này chú rể phải đi chúc rượu đáp lễ tất cả mọi người. Tiệc vui diễn ra trong tiếng chào đón chúc tụng của mọi người.

Các nghi lễ quan trọng trong lễ cưới hỏi truyền thống của người Xạ Phang đã xong, đôi vợ chồng trẻ lặng lẽ trở về phòng tân hôn của mình. Từ đây một cuộc sống mới bắt đầu, đôi bạn trẻ sẵn sàng đón nhận và tận hưởng hạnh phúc, đồng thời cùng nhau vượt qua những khó khăn thử thách của cuộc sống để xây đắp tương lai. Điều đặc biệt sau ngày cưới là cô dâu không được ăn cơm bên nhà chồng trong 3 ngày và trong 3 năm không được mặc quần áo do nhà chồng may cho.

Bài liên quan
  • Vùng cao Bắc Yên sẵn sàng cho Ngày hội bầu cử
    (TN&MT) - Bắc Yên là huyện vùng cao của tỉnh Sơn La với trên 50% là đồng bào dân tộc Mông, do đó, công tác tuyên truyền về bầu cử luôn được Ủy ban Bầu cử huyện quan tâm, chú trọng, tổ chức thực hiện nghiêm túc, đa dạng, phong phú bằng nhiều hình thức để nâng cao nhận thức cho người dân về cuộc bầu cử, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa.

(0) Bình luận
Nổi bật Sống xanh
Chủ tịch MTTQVN Đỗ Văn Chiến chúc mừng Đại lễ Phật đản của đồng bào Phật giáo
(TN&MT) - Nhân dịp Đại lễ Phật đản năm 2021, Phật lịch 2565, ngày 17/5, thay mặt UBTƯ MTTQ Việt Nam, đồng chí Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam đã gửi thư chúc mừng đồng bào Phật giáo cả nước.
Đừng bỏ lỡ
  • Cần sớm “kích hoạt hệ thống hơn 30.000 người có uy tín” tham gia chống dịch Covid-19
    (TN&MT) - Đó là yêu cầu của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh - Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 của Ủy ban Dân tộc khi bà chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo để phân công nhiệm vụ các thành viên và triển khai các biện pháp phòng chống dịch Covid-19.
  • Những căn nhà giữ vững thế trận lòng dân
    (TN&MT) - Hoạt động phối hợp tuyên truyền biển, đảo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Quân chủng Hải quân nói chung, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn nói riêng tại các địa phương thời gian qua, đã và đang mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, tạo sự đồng thuận của các tầng lớp nhân dân, học sinh, sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình mới.
  • Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các chức sắc tôn giáo huyện Hóc Môn, TP.HCM
    (TN&MT) - Sáng 10/5, tại huyện Hóc Môn, TP.HCM Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp các chức sắc, các nhà tu hành đại diện một số tôn giáo trên địa bàn gồm: Phật Giáo, Công giáo, Tin Lành, Cao Đài. Cùng dự có lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và huyện Hóc Môn.
  • Các tổ chức Tôn giáo cần tiếp tục tích cực thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19
    (TN&MT) - Đó là tinh thần chính của công văn số 1988/BNV-TGCP do Thứ trưởng Bộ Nội Vụ kiêm Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng ký ban hành chiều 7/5 gửi Lãnh đạo các Tổ chức Tôn giáo về việc tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 trong tình hình mới.
  • Xây dựng kế hoạch tổng thể về công tác tuyên truyền của UBDT thời gian tới
    (TN&MT) - Đó là chỉ đạo của Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại buổi làm việc với Vụ Truyên truyền sáng 7/5. Tham dự có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc Ủy ban Dân tộc.
  • Đầm Hà (Quảng Ninh): Sẵn sàng cho ngày hội non sông
    (TN&MT) - Những ngày này, trên mọi nẻo đường của huyện miền núi Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh rợp cờ hoa, băng zôn, khẩu hiệu tuyên truyền về ngày hội non sông. Công tác tuyên truyền được triển khai sâu, rộng từ huyện tới các xã, thôn, bản nhằm chuyển tải những thông tin nhanh nhất đến cử tri, nhân dân trên địa bàn huyện.
  • Thay đổi tư duy, chủ động tập trung, quyết liệt, thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả
    (TN&MT) - Đó là yêu cầu của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh tại Hội nghị giao ban công tác tháng 4, triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 5/2021 của Ủy ban Dân tộc diễn ra mới đây. Tham dự Hội nghị có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Lê Sơn Hải, Y Thông, Hoàng Thị Hạnh; đại diện Văn phòng Ban Cán sự Đảng và Đảng ủy; Thủ trưởng các Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc.
  • Đồng bào Công giáo Thái Bình kỳ vọng vào bầu cử
    (TN&MT) - Hướng về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, UBND các cấp và các Giáo hạt, Giáo xứ Thái Bình đã tuyên truyền, phát huy vai trò tích cực của đồng bào Công giáo và các tín đồ trong bầu cử.
  • (Infographic) Ngày hội Bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026
    (TN&MT) - Ngày 23/5/2021 tới đây, cử tri cả nước sẽ đi bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2021
  • Gia Lai trong hơi thở đại ngàn
    (TN&MT) - Phố núi Gia Lai sở hữu những nét đặc trưng, thu hút với rất nhiều người, từ vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc của thiên nhiên, núi rừng đến sự chân chất, nghĩa tình của con người nơi đây. Đến phố núi mờ sương và cảm nhận chỉ một lần cũng sẽ khiến người ta mãi nhớ về một vùng cao nguyên đất đỏ, nên thơ và gần gũi.
  • Phật giáo chung tay phòng chống dịch Covid-19
    (TN&MT) - Trước tình hình diễn biến dịch Covid-19 phức tạp, vừa qua, Thượng tọa Thích Đức Thiện thay mặt Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) ra văn bản số 87/HĐTS-VP1 Gửi các Ban, Viện Trung ương; Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố; Tăng Ni các chùa, cơ sở tự viện trong cả nước về việc tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 tại các chùa, cơ sở tự viện trong tình hình hiện nay.
  • Điện Biên: Các công trình phúc lợi được xây dựng từ nguồn tiền chi trả DVMTR
    (TN&MT) - Nhờ chính sách chi trả DVMTR mà cuộc sống của người dân tham gia trồng và bảo vệ rừng đã có nhiều thay đổi, đời sống được nâng lên. Cũng nhờ tạo lập được nguồn kinh phí ổn định, chính sách chi trả DVMTR đã giúp các chủ rừng bảo vệ rừng, yên tâm gắn bó với rừng, chính sách này còn giúp các cộng đồng, các chủ rừng có thêm nguồn kinh phí để xây dựng các công trình phúc lợi.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO