Ấm áp lễ về nhà mới của người Ê Đê

Đình Du | 05/08/2021, 11:46

(TN&MT) - Để hoàn thành ngôi nhà sàn truyền thống, người Ê Đê làm rất công phu. Khi nhà hoàn thành, gia chủ thường chuẩn bị nghi lễ cúng nhà mới rất kỹ lưỡng, trang trọng. Lễ cúng này được chủ nhà mời bà con trong buôn đến dự, cả ngày các bếp trong nhà đỏ lửa với cầu mong Yang (thần linh) ban lành sức khỏe, mưa thuận gió hòa.

Phóng viên Báo Tài nguyên và Môi trường ghi nhận trong buổi lễ về nhà mới ở buôn Choa A, xã Yang Reh, huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk.

Lễ về nhà mới là một nét đẹp văn hóa của đồng bào Ê  Đê, là cơ hội để họ gặp nhau và sinh hoạt văn hóa cộng đồng, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Phong tục này có từ thuở hồng hoang của tổ tiên người Ê Đê, họ cho rằng bếp lửa quan trọng nhất, mang quyền linh của đấng siêu nhiên. Nó làm cho ngày về nhà bừng sáng, nhưng không đơn thuần chỉ dùng để nấu nướng như người miền xuôi mà còn dùng để xua đuổi tà khí, âm chướng ở nơi rừng thiêng nước độc.

 

Lễ vật cúng về nhà mới gồm: 1 con heo, 1 con gà, rượu cần… nghi lễ cúng trải qua các bước gồm: Báo cáo với thần linh về ngôi nhà mới hoàn thành, sau đó cúng cho ông bà tổ tiên, đến cúng rửa nhà, cúng mừng sức khỏe những người trong gia đình và buôn làng.

 

Người Ê Đê sống đơn giản, không cầu kì, nhưng trong ẩm thực họ sáng tạo từ các món ăn rất đỗi bình thường. Trong lễ về nhà mới, gia chủ đãi khách những món ăn mang đậm chất núi rừng khiến những người ở phương xa dùng một lần mà nhớ mãi.

 

Sớm tinh mơ, vùng đại ngàn phủ đầy hơi sương, núi rừng còn chìm trong “giấc ngủ”, không gian im ắng đó bị phá vỡ bởi tiếng cười nói rôm rã của những người dân bản xứ xôm tụ bên bếp lửa hồng của chủ nhà làm huyên náo cả một góc rừng.

 

Lễ về nhà mới không thể thiếu các ché rượu cần được buộc vào các cây cột bằng tre, nứa xếp thành hàng dọc ở phòng khách của ngôi nhà sàn mới. Những vật dụng này trước đó được thầy cúng dùng tiết heo bôi lên để cầu cho chủ nhà giàu có, yên vui và hạnh phúc.

 

Một nghi lễ không thể thiếu trong ngày về nhà mới của người Ê Đê là thể hiện sự tôn kính, hiếu thảo của con cháu đối với người đã khuất.

 

Trong buổi tiệc, khách và chủ nhà thả mình bên các ghè rượu cần cười nói rôm rả. Họ trao đổi với nhau về kinh nghiệm sống và thu hoạch các mùa rẫy đã qua.

 

Mí Luân – Chủ ngôi nhà mới.

 

Bao đời qua nhà sàn người Ê Đê đã đi vào truyền thuyết, sử thi, tuy nhiên, “cơn lốc” đô thị hoá từ thành thị đã đến từng buôn làng, nhà bê tông hoá ngày càng lấn lướt khiến nhà sàn đứng trước nguy cơ bị “xoá sổ”.

 

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Lục Yên (Yên Bái): Các đoàn thể "đua nhau" thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng Nông thôn mới
(TN&MT) - Trong thời gian qua, huyện Lục Yên (Yên Bái) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực bảo vệ môi trường, góp phần giúp các xã hoàn thành tiêu chí 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
Đừng bỏ lỡ
  • Ấn tượng với mô hình Đưa gia súc ra khỏi gầm sàn ở Ít Ong (Sơn La)
    (TN&MT) - Tháng 10/2020, Hội liên hiệp phụ nữ thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La chính thức tổ chức ra mắt Mô hình đưa gia súc ra khỏi gầm sàn tại tiểu khu Ít Bon, góp phần thay đổi ý thức bảo vệ môi trường sống cho người dân.
  • Con đường hoa của chị em phụ nữ DTTS bản Chiềng Khoang
    (TN&MT) - Những năm qua, Chi hội phụ nữ bản Chiềng Khoang, Thị trấn Tuần Giáo đã làm tốt phong trào chung tay xây dựng nông thôn mới bằng những việc làm cụ thể, vệ sinh môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp, bằng những việc làm thiết thực, gần gũi với đời sống bà con dân bản.
  • Mục sở thị cách làm “sạch từ nhà ra đồng ruộng” ở Anh Sơn, Nghệ An
    (TN&MT) - Xuất phát từ nguy cơ ô nhiễm môi trường bởi các loại rác thải, huyện Anh Sơn đã triển khai phong trào “Sạch từ nhà ra đồng ruộng” nhằm phát huy vai trò của người dân trong công tác bảo vệ môi trường, tham gia xây dựng nông thôn mới. Sau một thời gian triển khai, phong trào này đã phát huy những hiệu quả rõ rệt, tạo sức lan tỏa lớn đối với cộng đồng.
  • Lan toả tinh thần “vì một Lào Cai xanh”
    (TN&MT) - Vì một Lào Cai xanh, người dân ý thức hơn trong công tác bảo vệ môi trường sống, giảm thiểu sử dụng túi ni lông, đồ nhựa dùng một lần. Quỹ Bảo vệ môi trường Lào Cai đã thực hiện nhiều chương trình tuyên truyền cho người dân và lớp trẻ tại Lào Cai cùng chung tay bảo vệ môi trường.
  • Khám phá “Vương quốc Pơ mu” nghìn năm tuổi ở Quảng Nam
    (TN&MT) - Trong khi rừng tự nhiên đang bị tàn phá tan hoang khắp chốn, thì cánh rừng Pơ mu nguyên sinh nghìn năm tuổi nằm trên đỉnh núi Zi’liêng, huyện Tây Giang (Quảng Nam)  đang được người Cơ Tu bảo vệ và gìn giữ trọn vẹn từ nhiều đời nay như mạng sống của chính họ.
  • Khai thác thủy sản bền vững trên hồ Thác Bà
    (TN&MT) - Nói về nguồn lợi thủy sản thì hồ Thác Bà (Yên Bái) đúng là vựa cá nước ngọt. Những con cá mương - giống cá đã tuyệt chủng, giờ được sinh sôi; những giống cá đặc sản như trắm đen, ngạnh, chiên, chạch chấu; cá ngão, cá mè đen… phát triển mạnh.
  • Đồng bào Mông ở xã Ngọc Chiến trồng rừng ứng phó BĐKH
    (TN&MT) - Những ngày này, trên địa bàn xã Ngọc Chiến, huyện Mường La (Sơn La), Ban quản lý KBTTN Mường La cùng bà con nhân dân đang tích cực đẩy nhanh tiến độ trồng rừng, đảm bảo tới hết tháng 8 sẽ hoàn thành trồng hơn 72ha rừng.
  • Cận cảnh cây Lim xanh “nghìn tuổi” tại Thanh Hóa
    (TN&MT) - Đây là cây Lim cổ thụ duy nhất có niên đại cả nghìn năm còn tồn tại ở xứ Thanh, là biểu tượng thiêng liêng đối với người đồng bào dân tộc địa phương. Cây có giá trị lớn trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, chống biến đổi khí hậu, bảo tồn nguồn gen, giúp ngành lâm nghiệp khôi phục lại rừng lim xanh vốn có.
  • Quảng Ninh: Xứ đạo Yên Trì đoàn kết xây dựng NTM xanh, sạch, đẹp
    (TN&MT) - Là xứ đạo toàn tòng với trên 90% hộ dân theo đạo Thiên chúa giáo, đồng bào công giáo ở xứ đạo Yên Trì, xã Hiệp Hòa, TX.Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh luôn phát huy tinh thần đoàn kết, đồng lòng tích cực tham gia lao động sản xuất, giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, thực hiện hiệu quả phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới xanh, sạch, đẹp.
  • Ấm áp lễ về nhà mới của người Ê Đê
    (TN&MT) - Để hoàn thành ngôi nhà sàn truyền thống, người Ê Đê làm rất công phu. Khi nhà hoàn thành, gia chủ thường chuẩn bị nghi lễ cúng nhà mới rất kỹ lưỡng, trang trọng. Lễ cúng này được chủ nhà mời bà con trong buôn đến dự, cả ngày các bếp trong nhà đỏ lửa với cầu mong Yang (thần linh) ban lành sức khỏe, mưa thuận gió hòa.
  • “Kỳ tích” ở Hùng Sơn
    (TN&MT) - Từ một vùng đất khô cằn, sỏi đá, cuộc sống quanh năm túng thiếu, cơ hàn. Thế nhưng, một bước “lột xác” thần kỳ được ví như “kỳ tích” đã đến với Hùng Sơn. Những đổi thay ở vùng đất này đến từ những đồi chè ngút ngàn, cây chè đã hồi sinh, đem lại bộ mặt tươi mới cho xã miền núi này…
  • A Lưới (Thừa Thiên - Huế): Bà con dân tộc thiểu số dọn rác bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Thời gian qua, bà con vùng dân tộc thiểu số huyện miền núi A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế) đã tham gia nhặt rác hàng tuần, trồng hoa, cây xanh... qua đó góp phần giúp môi trường toàn huyện ngày càng xanh, sạch, sáng.
  • Mù Cang Chải (Yên Bái): Lung linh mùa nước đổ
    (TN&MT) - Khoảng tháng 6 hàng năm, những cánh đồng bậc thang ở Mù Cang Chải (Yên Bái) như khoác lên mình tấm áo mới long lanh, màu của đất nâu hòa quyện cùng trời xanh và mặt nước óng ánh, dưới nắng vàng rực rỡ đẹp tựa như một bức tranh.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO