“Kỳ tích” ở Hùng Sơn

Đình Tiệp | 03/08/2021, 12:37

(TN&MT) - Từ một vùng đất khô cằn, sỏi đá, cuộc sống quanh năm túng thiếu, cơ hàn. Thế nhưng, một bước “lột xác” thần kỳ được ví như “kỳ tích” đã đến với Hùng Sơn. Những đổi thay ở vùng đất này đến từ những đồi chè ngút ngàn, cây chè đã hồi sinh, đem lại bộ mặt tươi mới cho xã miền núi này…

“Bài ca vỡ đất”

Từ thị trấn Anh Sơn, tôi theo chân anh Đặng Đình Luận – Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Anh Sơn để vào xã Hùng Sơn (huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An). Trên, xe dù đã nghe anh Luận kể nhiều về “lịch sử” của vùng đất này nhưng khi đặt chân tới nơi vẫn khiến tôi không khỏi bất ngờ.

Vừa đến trung tâm xã, trụ sở làm việc xã Hùng Sơn khang trang, sạch đẹp hiện ra trước mắt. Vừa bước vào cổng, do đã có hẹn trước nên ông Trần Minh Hoàn – Chủ tịch UBND xã Hùng Sơn hồ hởi tiếp đón. Chưa kịp nghỉ chân uống nước, tôi đề xuất ông Hoàn cho đi “thăm” các đồi chè luôn cho “nóng”…

Vùng đất khô cằn, sỏi đá Hùng Sơn nay được bao phủ bởi những đồi chè xanh mát.

Hăm hở theo chân ông Hoàn, anh Luận lên đỉnh đồi chè thuộc xóm 5 giữa cái nắng chang chang. Phóng tầm mắt ra xa, những đồi chè mênh mong, xanh mướt đã xua đi cái nắng oi ả của miền Tây xứ Nghệ.

“Chỉ cách đây độ 2 chục năm về trước, những quả đồi xanh mướt này chỉ toàn cây cỏ dại. Sau đó bà con có trồng sắn và một số cây khác nhưng năng suất cũng rất thấp. Có giai thoại rằng, con gái các xã khác thề rằng: “Lấy chồng về mô cũng được, chứ không làm dâu Hùng Sơn”. Xưa, nói về Hùng Sơn là nói về vùng đất nghèo khó, xã bị cô lập với đường quốc lộ 7 bởi con sông Lam, đò giang cách trở. Người Hùng Sơn quanh năm lam lũ nhưng vẫn không đủ ăn, đủ mặc” – Ông Hoàn, nhớ lại thuở “hàn vi”. 

Tìm gặp những người “không đủ ăn, đủ mặc” năm xưa, ai cũng lắc đầu ngao ngán cho cái thời “một phần cơm, ba phần sắn”. Bà Trần Thị Lý, hiện là Giám đốc HTX chè Minh Sáng ở xóm 5 chỉ vào cậu con trai đang học đại học mà rằng: “Năm xưa sinh nó ra, tôi không đủ sữa cho con bú, phải hoà đường vào nước cơm cho ăn. Chỉ toàn sắn với khoai thì đào đâu ra sữa cho con cơ chứ”.

Bà con Hùng Sơn thu hái chè.

Còn ông Võ Văn Đồng – chồng bà góp vào câu chuyện: “Không nhắc đến thì thôi, đã nhắc đến là khó cầm lòng được. Thời chúng tôi, mấy đứa được đi học cấp 3 đâu, tôi học xong lớp 7 coi như là học cao lắm rồi. Đất đai ít, lại thiếu nước tưới, quanh năm khô cằn, thế là đói ăn triền miên, đói truyền đời. Nhận được quả đồi thì đất cứng như đá, nhiều hôm mệt quá, đứng chống cuốc mà nước mắt cứ tuôn ra…thật sự quá bế tắc”.

Cùng góp vào quá khứ “đau khổ” với vợ chồng ông Đồng, ông Nguyễn Văn Nghị ở cùng xóm hồi tưởng: Tôi rời quân ngũ, về đi hỏi vợ có ai thèm lấy đâu, nguyên nhân là nhà mình nghèo quá. Cũng có vài o ưng mình, nhưng khổ nỗi là bố mẹ họ lại cấm cản. Người ta nói, về chi cái xứ chó ăn đá, gà ăn sỏi ấy. 

“Nhưng mà tui không trách chi họ cả, ngược lại, những lời chê bai ấy đã cho tui thêm nghị lực để cố gắng làm lụng để thoát khỏi cảnh cơ hàn thuở ấy” – ông Nghị đã rạng rỡ trở lại.

Nói đoạn ông Nghị nhâm ly trà rồi tiếp: “Hùng Sơn chúng tôi đổi đời là nhờ cái anh chè xanh này đấy. Các chú uống đi rồi biết, chát trước, ngọt sau, lại ngọt lâu, như con người Hùng Sơn vậy đó. Như nhà bà Lý, ông Đồng đây, ngày xưa đói như rứa mà giờ thì chi cũng có. Chè cả đấy. Chè xây nhà, chè mở xưởng, chè mua sắm đồ đạc, chè nuôi 3 đứa con đi học đại học…”.

Lãnh đạo Phòng NN&PTNT huyện Anh Sơn và UBND xã Hùng Sơn kiểm tra đồi chè ở xóm 5.

Thành quả sau nhiều năm là vậy, nhưng theo bà Lý thì cũng không “dễ ăn” thế đâu, nhất là thời kỳ đầu, khi chưa có vốn, chưa có máy móc thì cực lắm. Hai vợ chồng sấp mặt từ sáng đến tối mới xong được nửa luống chè. 

Hồi đó, phải mang chè xuống tận nhà máy dưới xã Long Sơn mới bán được, những vài chục chục cây số, lại phải qua đò. Vất vả lắm. Đó là chưa kể gặp năm nắng hạn, chè chết hàng loạt. Cứ nắng ngày nào là ruột nổ đôm đốp ngày đó. 

Được vài ba năm nay, thời tiết tương đối thuận hoà nên cây chè phát triển tốt. Khổ thế, năm nay không hạn thì lại gặp phải dịch Covid-19, chè đạt năng suất cao nhưng giá lại xuống quá thấp hơn bình thường vì không xuất được hàng.

Miền quê “thay áo mới”

Dịch Covid-19 đang nóng ở khắp cả nước cũng không đẩy lùi được sự háo hức của chúng tôi về với “vùng đất chết” đã vươn mình “sống lại” một cách kỳ diệu. Bà Lý là hộ đầu tiên đến với cây chè ở vùng đất khó Hùng Sơn. Bà Lý kể: Gia đình tôi là hộ đầu tiên xung phong thí điểm trồng chè này. Người ta nói là biết “đi tắt đón đầu”, nhưng thú thật là hồi đó đói quá, có chủ trương của cấp trên, mình tin nên làm. Năm đầu – 2003, gia đình chúng tôi trồng được gần 2 ha. Từ trồng chè, nồi cơm đã bớt độn sắn, con cái có tiền đi học hành với chúng bạn… phấn khởi quá. 

Võ Văn Đồng đang làm các công đoạn sấy chè tại HTX chè Minh Sáng.

Cứ thế, mỗi năm diện tích chè lại tăng thêm một ít. Chè cho thu hoạch 6-7 vụ một năm tùy thuộc thời tiết và khả năng chăm sóc. Một ha chè đạt 30-35 tấn chè búp tươi. Mỗi tấn ở thời điểm hiện tại có giá là 3,5 triệu đồng, còn như năm 2019 thì giá chè “đạt đỉnh” với hơn – 5 triệu đồng. Hiện gia đình tôi trồng được hơn 3 ha, còn phần lớn thời gian là tập trung cho khâu chế biến.

“Chè Hùng Sơn rất thơm ngon, nhưng chưa có tiếng trên thị trường. Bà con chủ yếu bán chè tươi cho các xưởng sơ chế mà không đầu tư làm chè sạch. Từ đó tôi quyết tâm thành lập HTX, mở xưởng chế biến để nâng cao giá trị cho chè Hùng Sơn. HTX chúng tôi có 7 thành viên, từ khâu trồng trọt, chăm bón, thu hái, chế biến đều làm theo đúng quy trình VietGAP, được kiểm tra và đánh giá hàng năm” – Bà Lý nói nguyên nhân vì sao lại thành lập HTX do chính mình làm giám đốc.

Chè Hùng Sơn rất thơm ngon, nhưng chưa có tiếng trên thị trường. Bà con chủ yếu bán chè tươi cho các xưởng sơ chế mà không đầu tư làm chè sạch.

Để xây dựng được xưởng chế biến chè như bây giờ, gia đình bà Lý không chỉ đầu tư tiền bạc lên đến hàng tỷ đồng mà phải cử chồng “khăn gói” ra tận đất chè Thái Nguyên để học nghề. Sau 6 tháng ròng rã đi “du học”, tưởng “ngon lành” rồi, thế mà mất 2 năm lỗ ngược lỗ xuôi mới có được hộp chè mang thương hiệu Minh Sáng như ngày hôm nay.

Ông Đồng kể về quãng thời gian đi “du học” của mình: “Nói là đi học chứ thực ra chẳng khác gì đi làm thuê, vất vả đủ đường. Nhưng, lòng cứ bảo dạ, không học sẽ không thành công nên tôi quyết tâm khổ mấy cũng chịu. Khó nhất là bí quyết làm săn búp, nước thắm màu xanh mà vẫn giữ được hương thơm đặc trưng của chè. Đây là khâu quyết định chất lượng chè xanh. Học xong, về háo hức đứng máy, nào ngờ thất bại hoàn toàn. Hai năm trời, tôi đã phải đổ đi không biết bao nhiêu là chè. Thế rồi, bí quyết cũng đã được tìm ra. Đó là yếu tố nhiệt độ sấy ngay khi cho chè vào máy…đây là “bí mật nghề nghiệp” nhé!” – ông Đồng chia sẻ.

Vùng đất khô cằn Hùng Sơn đã “thay da đổi thịt” nhờ trồng cây chè.

Bà Lý vui mừng nhìn quanh xóm làng nói: Bà con chúng tôi ở đây chẳng khác gì công chức, tháng nào cũng có tiền đều đều, nhà ít nhất mỗi tháng cũng có chục triệu đồng chứ chẳng ít. Trẻ con ở xã này, đứa nào cũng được học hành tử tế, không như thời chúng tôi. Lớn lên, đứa nào không đi đại học thì cũng học nghề, tệ lắm ở nhà làm chè cũng không lo bị đói. Tiền từ chè cả đấy. Chè hấp dẫn đến mức, nhiều nhà đang khai thác sớm rừng keo lai để chuyển nhanh sang trồng cây chè.

toàn xã Hùng Sơn có hơn 600ha chè, hơn 10.000 tấn chè các loại được tiêu thụ, doanh thu đạt gần 40 tỉ đồng.

Ông Trần Minh Hoàn – Chủ tịch UBND xã Hùng Sơn, phấn khởi cho biết: “Hiện nay toàn xã có hơn 600ha chè, hơn 10.000 tấn chè các loại được tiêu thụ, doanh thu đạt gần 40 tỉ đồng. Từ ngày có cây chè, đời sống bà con xã Hùng Sơn đã nâng cao rõ rệt. Thu nhập bình quân đầu người cao nhất toàn huyện, hơn 53 triệu đồng/người. Tới đây, đập nước Hùng Sơn được xây dựng, những quả đồi kia sẽ thành những đảo chè quyến rũ du khách thập phương. Còn trước mắt chúng tôi đang tập trung xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, chú trọng vào đường sá và tiêu chí môi trường như làm cống thoát nước, thùng đựng rác thải và trồng cây xanh tạo cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp. Hiện, toàn hệ thống chính trị đang quyết tâm cuối năm 2021 này sẽ về đích”.

Bài liên quan
  • Chè Shan Tuyết - tinh tuý của cao sơn Hà Giang
    (TN&MT) - Chè Shan Tuyết từ nhiều năm qua được ví như “vàng xanh” của núi rừng Tây Bắc, được người yêu trà trong và ngoài nước yêu thích. Thế nhưng, xét về độ ngon và quý thì phải kể đến chè Shan Tuyết Hà Giang.

(0) Bình luận
Nổi bật
Lục Yên (Yên Bái): Các đoàn thể "đua nhau" thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng Nông thôn mới
(TN&MT) - Trong thời gian qua, huyện Lục Yên (Yên Bái) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực bảo vệ môi trường, góp phần giúp các xã hoàn thành tiêu chí 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
Đừng bỏ lỡ
  • Ấn tượng với mô hình Đưa gia súc ra khỏi gầm sàn ở Ít Ong (Sơn La)
    (TN&MT) - Tháng 10/2020, Hội liên hiệp phụ nữ thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La chính thức tổ chức ra mắt Mô hình đưa gia súc ra khỏi gầm sàn tại tiểu khu Ít Bon, góp phần thay đổi ý thức bảo vệ môi trường sống cho người dân.
  • Con đường hoa của chị em phụ nữ DTTS bản Chiềng Khoang
    (TN&MT) - Những năm qua, Chi hội phụ nữ bản Chiềng Khoang, Thị trấn Tuần Giáo đã làm tốt phong trào chung tay xây dựng nông thôn mới bằng những việc làm cụ thể, vệ sinh môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp, bằng những việc làm thiết thực, gần gũi với đời sống bà con dân bản.
  • Mục sở thị cách làm “sạch từ nhà ra đồng ruộng” ở Anh Sơn, Nghệ An
    (TN&MT) - Xuất phát từ nguy cơ ô nhiễm môi trường bởi các loại rác thải, huyện Anh Sơn đã triển khai phong trào “Sạch từ nhà ra đồng ruộng” nhằm phát huy vai trò của người dân trong công tác bảo vệ môi trường, tham gia xây dựng nông thôn mới. Sau một thời gian triển khai, phong trào này đã phát huy những hiệu quả rõ rệt, tạo sức lan tỏa lớn đối với cộng đồng.
  • Lan toả tinh thần “vì một Lào Cai xanh”
    (TN&MT) - Vì một Lào Cai xanh, người dân ý thức hơn trong công tác bảo vệ môi trường sống, giảm thiểu sử dụng túi ni lông, đồ nhựa dùng một lần. Quỹ Bảo vệ môi trường Lào Cai đã thực hiện nhiều chương trình tuyên truyền cho người dân và lớp trẻ tại Lào Cai cùng chung tay bảo vệ môi trường.
  • Khám phá “Vương quốc Pơ mu” nghìn năm tuổi ở Quảng Nam
    (TN&MT) - Trong khi rừng tự nhiên đang bị tàn phá tan hoang khắp chốn, thì cánh rừng Pơ mu nguyên sinh nghìn năm tuổi nằm trên đỉnh núi Zi’liêng, huyện Tây Giang (Quảng Nam)  đang được người Cơ Tu bảo vệ và gìn giữ trọn vẹn từ nhiều đời nay như mạng sống của chính họ.
  • Khai thác thủy sản bền vững trên hồ Thác Bà
    (TN&MT) - Nói về nguồn lợi thủy sản thì hồ Thác Bà (Yên Bái) đúng là vựa cá nước ngọt. Những con cá mương - giống cá đã tuyệt chủng, giờ được sinh sôi; những giống cá đặc sản như trắm đen, ngạnh, chiên, chạch chấu; cá ngão, cá mè đen… phát triển mạnh.
  • Đồng bào Mông ở xã Ngọc Chiến trồng rừng ứng phó BĐKH
    (TN&MT) - Những ngày này, trên địa bàn xã Ngọc Chiến, huyện Mường La (Sơn La), Ban quản lý KBTTN Mường La cùng bà con nhân dân đang tích cực đẩy nhanh tiến độ trồng rừng, đảm bảo tới hết tháng 8 sẽ hoàn thành trồng hơn 72ha rừng.
  • Cận cảnh cây Lim xanh “nghìn tuổi” tại Thanh Hóa
    (TN&MT) - Đây là cây Lim cổ thụ duy nhất có niên đại cả nghìn năm còn tồn tại ở xứ Thanh, là biểu tượng thiêng liêng đối với người đồng bào dân tộc địa phương. Cây có giá trị lớn trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, chống biến đổi khí hậu, bảo tồn nguồn gen, giúp ngành lâm nghiệp khôi phục lại rừng lim xanh vốn có.
  • Quảng Ninh: Xứ đạo Yên Trì đoàn kết xây dựng NTM xanh, sạch, đẹp
    (TN&MT) - Là xứ đạo toàn tòng với trên 90% hộ dân theo đạo Thiên chúa giáo, đồng bào công giáo ở xứ đạo Yên Trì, xã Hiệp Hòa, TX.Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh luôn phát huy tinh thần đoàn kết, đồng lòng tích cực tham gia lao động sản xuất, giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, thực hiện hiệu quả phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới xanh, sạch, đẹp.
  • Ấm áp lễ về nhà mới của người Ê Đê
    (TN&MT) - Để hoàn thành ngôi nhà sàn truyền thống, người Ê Đê làm rất công phu. Khi nhà hoàn thành, gia chủ thường chuẩn bị nghi lễ cúng nhà mới rất kỹ lưỡng, trang trọng. Lễ cúng này được chủ nhà mời bà con trong buôn đến dự, cả ngày các bếp trong nhà đỏ lửa với cầu mong Yang (thần linh) ban lành sức khỏe, mưa thuận gió hòa.
  • “Kỳ tích” ở Hùng Sơn
    (TN&MT) - Từ một vùng đất khô cằn, sỏi đá, cuộc sống quanh năm túng thiếu, cơ hàn. Thế nhưng, một bước “lột xác” thần kỳ được ví như “kỳ tích” đã đến với Hùng Sơn. Những đổi thay ở vùng đất này đến từ những đồi chè ngút ngàn, cây chè đã hồi sinh, đem lại bộ mặt tươi mới cho xã miền núi này…
  • A Lưới (Thừa Thiên - Huế): Bà con dân tộc thiểu số dọn rác bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Thời gian qua, bà con vùng dân tộc thiểu số huyện miền núi A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế) đã tham gia nhặt rác hàng tuần, trồng hoa, cây xanh... qua đó góp phần giúp môi trường toàn huyện ngày càng xanh, sạch, sáng.
  • Mù Cang Chải (Yên Bái): Lung linh mùa nước đổ
    (TN&MT) - Khoảng tháng 6 hàng năm, những cánh đồng bậc thang ở Mù Cang Chải (Yên Bái) như khoác lên mình tấm áo mới long lanh, màu của đất nâu hòa quyện cùng trời xanh và mặt nước óng ánh, dưới nắng vàng rực rỡ đẹp tựa như một bức tranh.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO