Di sản địa chất Việt Nam - Vươn tầm giá trị thế giới: Đánh thức di sản địa chất - dư địa du lịch bền vững

Mai Đan (thực hiện) | 11/11/2021, 11:49

(TN&MT) - Cũng như các di sản khác, di sản địa chất là tài nguyên không tái tạo, một khi đã mất đi thì không tạo lại được. Bởi vậy, di sản địa chất cần được bảo vệ, bảo tồn, quản lý và khai thác, sử dụng hợp lý cho sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Đó là khẳng định của ông Trương Quang Quý - Giám đốc Bảo tàng Địa chất (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam) trong cuộc trò chuyện với PV Báo TN&MT.

Ông Trương Quang Quý - Giám đốc Bảo tàng Địa chất (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam)

PV: Việt Nam là một đất nước có tài nguyên di sản địa chất vô cùng đa dạng, phong phú, được thế giới công nhận. Ông có thể chia sẻ thông tin về những tài nguyên di sản địa chất này? 

Ông Trương Quang Quý:

Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên nói chung và nguồn tài nguyên di sản địa chất nói riêng vô cùng phong phú. Đã có nhiều di sản thiên nhiên (chứa đựng các giá trị nổi bật về địa chất địa mạo) được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Theo đó, Quần thể danh thắng Tràng An là Di sản hỗn hợp đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á, và là một trong số ít 38 Di sản hỗn hợp được UNESCO công nhận. Về địa chất - địa mạo, Quần thể danh thắng Tràng An có các cảnh quan karst (bao gồm các nón karst, tháp karst, các hố sụt, các bồn địa, ngấn nước, hang ngập, sông ngầm và các hang động với các trầm tích trong đó) nổi bật trên thế giới, minh chứng cho các giai đoạn cuối cùng của quá trình tiến hóa karst trong môi trường khí hậu nhiệt đới ẩm.

Ngoài ra, 2 di sản thiên nhiên thế giới là Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và Vịnh Hạ Long đều có giá trị tầm cỡ quốc tế về mặt địa chất - địa mạo. Di sản Vịnh Hạ Long với địa hình đặc biệt có liên quan chặt chẽ tới lịch sử khí hậu và quá trình vận động kiến tạo của vỏ trái đất. Toàn bộ khu vực Vịnh Hạ Long là một cảnh quan karst trải qua nhiều triệu năm, với các tháp karst hình chóp, hình tháp, bị bào mòn, tạo nên cảnh đẹp nổi bật, độc đáo trên thế giới.

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng với khu hệ núi đá vôi có tuổi địa chất trên 400 triệu năm. Quá trình kiến tạo địa chất đã tạo nên hệ thống hang động và các sông ngầm rất đặc trưng với trên 300 hang động lớn nhỏ.

Bên cạnh đó, Việt Nam còn có 3 công viên địa chất đã được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO: Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn - Hà Giang, Công viên địa chất Non nước Cao Bằng và Công viên địa chất Đắk Nông.

Chưa kể, Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh cũng đã nộp hồ sơ lên UNESCO đề nghị công nhận. Ngoài ra, 2 tỉnh Lạng Sơn và Phú Yên đang chuẩn bị để thành lập công viên địa chất làm cơ sở trình UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

PV: Với chức năng của mình, công tác nghiên cứu về di sản địa chất của Bảo tàng Địa chất đã cho kết quả như thế nào và những di sản đó có ý nghĩa gì, thưa ông?

Ông Trương Quang Quý:

Bảo tàng Địa chất là đơn vị đầu tiên nghiên cứu về di sản địa chất ở Việt Nam với Đề án “Nghiên cứu các Khu bảo tồn địa chất ở Việt Nam, 2001 - 2004” theo hướng bảo tồn di sản địa chất. Đề án đã thống kê được 335 biểu hiện di sản địa chất, phân bố ở 8 khu di sản địa chất: Đông Bắc Bộ, Sông Hồng, Tây Bắc Bộ, Trung Trung Bộ, Cao nguyên Nam Trung Bộ, Tây Ninh và Đông Nam Bộ, Ven biển Nam Trung Bộ, Tây Nam Bộ và Vịnh Thái Lan.

Trong đó, các nhà khoa học đã sắp xếp 182 biểu hiện địa chất được điều tra vào 10 kiểu di sản địa chất, gồm: Cổ sinh, Địa mạo, Cổ môi trường, Đá, Địa tầng, Khoáng vật (khoáng sản), Kinh tế, Lịch sử, Các vấn đề vũ trụ, các biểu hiện địa chất cỡ lục địa/đại dương…

Đề án đã mô tả 20 di sản địa chất được nghiên cứu, khảo sát, đáp ứng tương đối đủ các tiêu chuẩn di sản địa chất cấp quốc gia, gồm: 5 Di sản Cổ sinh, 5 Di sản Địa mạo, 4 Di sản Đá và 6 Di sản Địa tầng. Đề án đã bước đầu đề nghị xác lập 15 Khu bảo tồn địa chất.

Những kiểu di sản địa chất và các khu bảo tồn di sản địa chất đã được Bảo tàng nghiên cứu có giá trị rất lớn về mặt khoa học, thẩm mỹ, giáo dục và có thể trở thành các công viên địa chất. Thực tế cho thấy, 2 khu vực trong số 15 khu bảo tồn di sản địa chất mà Đề án “Nghiên cứu các Khu bảo tồn địa chất ở Việt Nam, 2001 - 2004” đề xuất đã được công nhận là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO (gồm Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông và Non nước Cao Bằng).

Miệng núi lửa ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông với vẻ đẹp huyền bí

PV: Thưa ông, ở góc độ Bảo tàng Địa chất cũng đồng thời là một đơn vị phát triển du lịch, Bảo tàng có kiến nghị gì để các di sản địa chất và công viên địa chất của nước ta được công nhận, phát triển và hình thành một ngành du lịch xanh, bền vững?

Ông Trương Quang Quý:

Để phát huy tốt tiềm năng du lịch địa chất, cần có những người biết dựa trên những giá trị khác biệt và nổi bật của di sản địa chất để tạo ra các sản phẩm du lịch gắn với từng địa phương mang tính đặc thù và hấp dẫn, khai thác tối đa những đặc trưng ưu việt, kết hợp với giá trị văn hóa bản sắc của từng vùng miền, góp phần đưa du lịch địa chất phát triển theo hướng đột phá, bền vững và mang lại hiệu quả cao.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cần có kế hoạch phối hợp cụ thể để bảo vệ, bảo tồn, quản lý, khai thác và sử dụng hợp lý các di sản địa chất cho sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội của đất nước, bởi theo thời gian, chúng sẽ đứng trước các nguy cơ bị hủy hoại bởi tác động của các điều kiện tự nhiên và con người.

Riêng đối với Bảo tàng Địa chất, nhận thức rõ vai trò của di sản địa chất trong phát triển du lịch, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động đáng kể đến ngành du lịch, đơn vị đã xác địch chủ động tiếp cận công nghệ nhằm tăng sức hấp dẫn cho các hoạt động tại bảo tàng, di tích kết nối với các di sản địa chất là hướng đi cần thiết không chỉ cho giai đoạn hiện nay, mà cả lâu dài.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Bà Rịa - Vũng Tàu: Đảm bảo nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm
(TN&MT) - Để đáp ứng đủ nhu cầu vật liệu giúp các dự án trọng điểm sẽ triển khai trên địa bàn tỉnh không bị chậm tiến độ, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giao các sở, ngành liên quan rà soát, đánh giá lại trữ lượng tại các mỏ khai thác khoáng sản, trên cơ sở đó xác định lại tổng nguồn, tổng nhu cầu để có giải pháp cân đối phù hợp.
Đừng bỏ lỡ
  • Đắk Nông quản lý, khai thác khoáng sản phục vụ giảm nghèo bền vững
    Đắk Nông là một tỉnh thuộc Tây Nguyên được thiên nhiên ưu đãi với nhiều loại khoáng sản đa dạng, phong phú. Để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên khoáng sản, giúp đời sống họ ngày một nâng lên, công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản luôn được tỉnh Đắk Nông quan tâm và chú trọng.
  • Ngăn chặn khai thác khoáng sản trái phép: Cần giải pháp quyết liệt
    Những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành nhiều chỉ thị, văn bản chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản, đưa ra nhiều giải pháp để ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản (KTKS) trái phép, nhờ đó đã giảm thiểu được tình trạng này. Tuy nhiên, hiện nay, trước nhu cầu xây dựng lớn, khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng (VLXD), tình trạng KTKS trái phép tiếp tục tái diễn.
  • Thanh Hóa: “Quản chặt” việc khai thác, chế biến khoáng sản
    Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vào Luật Địa chất và Khoáng sản. Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu cho Tỉnh ủy Thanh Hóa ban hành Kế hoạch số 71-KH/TU về tăng cường quản lý việc khai thác, chế biến khoáng sản. Đây được coi như “thanh bảo kiếm” để quản lý việc khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
  • Khoanh định khu vực dự trữ khoáng sản tại Ninh Thuận đảm bảo hài hòa quyền lợi của doanh nghiệp
    (TN&MT) - Sáng 16/9 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Quý Kiên và Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cùng các đơn vị liên quan đã có buổi làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận về việc khoanh định khu vực dự trữ khoáng sản trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận.
  • Hà Nội tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản
    (TN&MT) - UBND TP. Hà Nội giao Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) chủ trì, phối hợp với các ngành, UBND quận, huyện tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép. Tham mưu UBND TP thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản nếu phát hiện vi phạm quy định của pháp luật.
  • Quảng Ngãi: Sở TN&MT chỉ ra hàng loạt sai phạm ở mỏ đất của Công ty Lý Tuấn
    (TN&MT) - Kiểm tra đột xuất hoạt động khai thác khoáng Công ty TNHH Lý Tuấn, cơ quan chức năng Quảng Ngãi phát hiện doanh nghiệp này vướng nhiều sai phạm.
  • Quảng Nam: Lại “nóng” nạn vàng tặc trong rừng phòng hộ Phước Sơn
    Thời gian qua, tình trạng đào đãi vàng trái phép ở rừng phòng hộ Phước Sơn (tỉnh Quảng Nam) tiếp tục diễn biến phức tạp. BQL Rừng phòng hộ huyện Phước Sơn vừa phối hợp với lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, truy quét và đẩy đuổi các đối tượng khai thác vàng trái phép tại bãi 8, thôn 3 và bãi 699 thuộc xã Phước Thành.
  • Vụ sụt lún tại huyện Quỳ Hợp (Nghệ An): Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang khắc phục tồn tại
    Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An vừa có thông báo về việc khắc phục tồn tại trong hoạt động khoáng sản gửi Công ty CP Tân Hoàng Khang và UBND huyện Quỳ Hợp.
  • 10 năm triển khai Chiến lược khoáng sản: Nhiều kết quả khả quan
    (TN&MT) - Sau hơn 10 năm thực hiện Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Chiến lược khoáng sản), Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã tích cực triển khai, cụ thể hóa nội dung thăm dò, khai thác, chế biến đối với một số loại khoáng sản quan trọng và đạt được những kết quả khả quan. Tuy nhiên, còn tồn tại không ít hạn chế, khó khăn.
  • Quảng Nam: Yêu cầu chấp hành nghiêm việc phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong hoạt động khoáng sản
    UBND tỉnh Quảng Nam vừa có thông báo số 326/TB-UBND về kết luận của đồng chí Trần Văn Tân- Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại buổi kiểm tra thực tế hoạt động khai thác, chế biến đá xây dựng trên địa bàn xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành. Trong đó, có việc yêu cầu doanh nghiệp (DN) hoàn thành việc hoàn thổ, phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong hoạt động khoáng sản.
  • Quảng Nam: Doanh nghiệp sai phạm khai thác khoáng sản “chây ì” di dời theo yêu cầu
    (TN&MT) - Mặc dù UBND tỉnh Quảng Nam đã có công văn chấn chỉnh, yêu cầu các doanh nghiệp hoạt động khoáng sản tại khu vực mỏ đá Hòa Đông và mỏ đá Hưng Long ở thôn Hòa Vân, xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành chấm dứt và di dời toàn bộ nguyên vật liệu máy móc, thiết bị, nhà xưởng phục vụ sản xuất trước ngày 30/8 nhưng đến nay 2 doanh nghiệp vẫn “chây ì”, không thực hiện.
  • Hà Nội xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về khoáng sản
    (TN&MT) - Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trần Sỹ Thanh vừa ký ban hành Chỉ thị số 15/CT-UBND về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động khai thác, kinh doanh, vận chuyển tiêu thụ khoáng sản (cát, sỏi) trên địa bàn TP.Hà Nội.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO