Xử lý rác thải đô thị: Bao giờ thay thế chôn lấp lạc hậu, kém vệ sinh?

Lan Anh | 29/08/2022, 15:46

(TN&MT) - Phần lớn rác thải ở các đô thị nước ta được xử lý bằng phương pháp chôn lấp (chiếm 71%), không hợp vệ sinh và một lượng lớn rác thải nhựa trôi nổi trên sông, hồ, vùng đất ngập nước cửa sông, ven biển.

80% bãi chôn lấp chưa hợp vệ sinh

Báo cáo của Bộ TN&MT cho biết, thời gian qua, chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) ước tính lượng phát sinh ở các đô thị trên toàn quốc tăng trung bình 10% - 16% mỗi năm. Mặc dù, tỷ lệ thu gom vẫn tăng hàng năm, nhưng do lượng phát sinh lớn, năng lực thu gom còn hạn chế, ý thức cộng đồng chưa cao nên tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải, đặc biệt là CTRSH tại nhiều địa phương còn thấp. Phần lớn tổng lượng chất thải được xử lý bằng phương pháp chôn lấp (chiếm 71%) nhưng chỉ có 20% là bãi chôn lấp hợp vệ sinh.

Ông Phạm Hồng Sơn, Cục trưởng Cục Bảo vệ môi trường miền Trung – Tây Nguyên (Tổng cục Môi trường - Bộ TN&MT) cho rằng, đối với khu vực miền Trung – Tây Nguyên, thống kê năm 2021, tổng lượng CTRSH hoạt trên địa bàn các tỉnh trong khu vực này phát sinh khoảng 8.500 tấn/ngày. Năm 2021, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Đà Nẵng phát sinh khoảng 1.027 tấn/ngày.

rac1.jpg
Phần lớn rác thải tại các đô thị nước ta đều sử dụng phương pháp chôn lấp lạc hậu

Rác thải sinh hoạt, đặc biệt là rác thải sinh hoạt tại nông thôn hầu hết chưa được phân loại tại nguồn; mới chỉ được thực hiện tại một số địa phương và vẫn mang tính khuyến khích. Riêng khu vực Miền Trung – Tây Nguyên mới chỉ có 4/14 tỉnh, thành gồm Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Bình Định và Quảng Nam đã từng thí điểm phân loại rác tại nguồn. Rác thải sinh hoạt chưa được thu gom, xử lý hiệu quả; vẫn còn 17% rác thải nông thôn chưa được thu gom và thải bỏ ra môi trường xung quanh. Chôn lấp vẫn là phương pháp được áp dụng phổ biến; 70% tổng lượng chất thải được xử lý bằng phương pháp chôn lấp nhưng chỉ có khoảng 20% là bãi chôn lấp hợp vệ sinh, còn lại là các bãi chôn lấp không hợp vệ sinh hoặc các bãi tập kết chất thải cấp xã; Ước tính có gần 3 triệu tấn rác thải nhựa phát sinh trong năm 2020, một lượng lớn trôi nổi trên sông, hồ, vùng đất ngập nước cửa sông, ven biển.

Những năm gần đây, khu vực miền Trung – Tây Nguyên có khoảng 173 cơ sở xử lý/bãi chôn lấp CTRSH. Trong đó, tỷ lệ các công nghệ được áp dụng tại các cơ sở xử lý là: chôn lấp hợp vệ sinh (30%), đốt (10%), sản xuất phân vi sinh (7%), tái chế (2%). Các bãi chôn lấp không hợp vệ sinh lại chiếm tỷ lệ lớn (51%), tương đương với 102 bãi. Do đó không đảm bảo các yêu cầu kĩ thuật, vệ sinh môi trường và các bãi chôn lấp chưa được đầu tư hệ thống xử lý khí thải và nước rỉ rác.

Cần cơ chế để thu hút đầu tư xử lý rác

Tại Hội thảo và triển lãm quốc tế về giải pháp và công nghệ xử lý chất thải tại các đô thị Việt Nam, nhiều đại biểu cho rằng, cần giải quyết các vướng mắc về cơ chế để hỗ trợ ngành xử lý rác Việt Nam, tạo ra con đường thuận lợi để đạt mục tiêu giải quyết việc xử lý rác được như mong đợi đề ra tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.

rac2.jpg
Cần tạo cơ chế để thu hút đầu tư công nghệ xử lý rác

Ông Nguyễn Văn Thiền, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nước- Môi trường Bình Dương cho rằng, hiện nay, cơ chế, chính sách liên quan đến xử lý rác còn rất thiếu và yếu, nên các chính quyền địa phương, doanh nghiệp lúng túng. Vì thế, việc xử lý rác không có lối ra, không có đường đi rõ ràng. Chúng ta khuyến khích đầu tư, xã hội hóa nhưng chưa hướng dẫn cụ thể thì ai sẽ thực thi, thực thi như thế nào? khuyến khích ưu đãi nhưng chưa nêu cụ thể ưu đãi cái gì? Điều này dẫn đến tình trạng một số doanh nghiệp đầu tư từ nhiều nguồn vốn khác nhau: ODA, vốn tư nhân… nhưng phát triển cũng không bền vững. Sau một thời gian vận hành thì các nhà máy xử lý rác cũng dừng hoạt động vì thu không đủ chi; máy móc, thiết bị hư hỏng không có kinh phí sửa chữa.

Một số lò đốt rác nói là công nghệ tiên tiến nhưng khí thải không đảm bảo tiêu chuẩn môi trường, hoặc tro, xỉ tro cháy không triệt để, còn tỉ lệ lớn khó xử lý, số này lại chuyển thành rác nguy hại, lại phải đi chôn lấp, xử lý lại chi phí rất lớn.

Với kinh nghiệm là đơn vị thực hiện thu gom xử lý rác tại Bình Dương, ông Thiền kiến nghị Bộ Tài chính cần xây dựng khung giá cho xử lý rác, cần có chính sách ưu tiên, hỗ trợ như ưu tiên sử dụng sản phẩm tái chế khi thị trường có cùng sản phẩm; bảo trợ, hỗ trợ, bù giá để giảm giá thành sản phẩm tái chế, giúp thị trường dễ tiêu thụ.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cần tham mưu trình Chính phủ ra quyết định các cơ chế chính sách để hỗ trợ ngành xử lý rác Việt Nam, tạo ra con đường thuận lợi để đạt mục tiêu giải quyết việc xử lý rác được như mong đợi đề ra tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Cần khuyến khích tái chế, sử dụng qua nhiều vòng trước khi tiêu hủy bằng phương pháp đốt hay phương pháp khác.

rac3.jpg
Phân loại rác thải tại nguồn vẫn được xem là giải pháp ưu tiên trước mắt

Ông Nguyễn Quốc Công, đại diện Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội cho rằng, cần tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng kỹ thuật và công nghệ đáp ứng tốt cho thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH theo quy định của pháp luật; Thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp tư nhân trong quản lý CTRSH. Bên cạnh đó, phân loại tại nguồn như hộ gia đình hay tại cơ sở chủ nguồn thải. Chính quyền địa phương và đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom xác định vị trí phân loại tại khu vực. Đặt trạm trung chuyển, ở đó phải có cấu trúc xây dựng phù hợp giảm thiểu mùi hôi và đảm bảo khoảng cách vệ sinh...

Ông Nguyễn Hưng Thịnh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho rằng, công tác quản lý chất thải, đặc biệt là CTRSH là vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều địa phương. Việc đề xuất được các giải pháp đồng bộ từ mô hình quản lý, mô hình công nghệ xử lý chất thải nhằm kiểm soát, giải quyết được bài toán xử lý triệt tỉnh trạng ô nhiễm môi trường do chất thải là vấn đề hết sức cấp thiết.

Bài liên quan
  • Đà Nẵng: Tổ chức hội thảo quốc tế, tìm giải pháp, công nghệ xử lý rác đô thị
    (TN&MT) - Hội thảo và Triển lãm quốc tế về giải pháp và công nghệ xử lý chất thải tại các đô thị Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Đà Nẵng nhằm tìm kiếm các giải pháp, công nghệ xử lý chất thải rắn tiên tiến, thân thiện môi trường ở các đô thị, góp phần giảm rác thải, hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

(0) Bình luận
Nổi bật
Lào Cai: Xuất hiện mưa đá trên đỉnh Fansipan
Sáng ngày 5/2 do ảnh hưởng hội tụ gió trên cao hoạt động mạnh lên khiến mưa ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai gia tăng. Đặc biệt, tại đỉnh Fansipan, của thị xã Sa Pa, Lào Cai xuất hiện mưa đá dày đặc trút xuống kèm với mưa rào và dông mạnh.
Đừng bỏ lỡ
  • Hướng tới tín chỉ đa dạng sinh học với nguyên tắc công bằng
    (TN&MT) - Cuối năm 2022 vừa qua, gần 200 quốc gia trên thế giới đã đồng thuận thông qua “Khuôn khổ đa dạng sinh học toàn cầu”, mở ra một bước chuyển mạnh mẽ mới nhằm giải quyết tình trạng mất đa dạng sinh học và khôi phục hệ sinh thái tự nhiên.
  • Phục hồi Đất ngập nước: Hãy bắt đầu từ hôm nay !
    (TN&MT) - “Hãy phục hồi đất ngập nước ngay từ hôm nay” là lời kêu gọi toàn thế giới hãy cứu lấy vùng đất ngập nước (ĐNN) khi đã có hơn 35% diện tích ĐNN tự nhiên đã bị mất trong 50 năm qua. Thông điệp đã nêu bật vấn đề cấp thiết và kêu gọi tất cả mọi người thực hiện các hành động có thể để phục hồi vùng ĐNN đang bị suy thoái.
  • Thời tiết ngày 2/2, Bắc Bộ ngày nắng, đêm có mưa vài nơi
    Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, dự báo thời tiết hôm nay (2/2), khu vực Bắc Bộ nhiều mây, không mưa, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ, từ đêm có mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù. Gió nhẹ. Sáng và đêm trời rét.
  • Nghệ An: Chùa Viên Quang phóng sinh 10 tấn cá xuống sông Lam
    Chùa Viên Quang vừa tiến hành phóng sinh 10 tấn cá các loại xuống sông Lam. Đây là một trong những hoạt động thường niên của ngôi chùa này, góp phần không nhỏ làm tái tạo nguồn lợi thủy sản, cân bằng sinh thái, góp phần thúc đẩy bảo vệ môi trường.
  • Quảng Ngãi: Sẽ bơm, hút 8.000 lít dầu từ tàu hàng gãy đôi trên biển để hạn chế ô nhiễm
    (TN&MT) - Phương án đưa ra là sẽ thả phao quanh tàu hàng gặp nạn, không cho rò rỉ dầu, sau đó sẽ khảo sát để lắp ráp hệ thống ống bơm, hút dầu và đưa vào bờ.
  • Văn Bàn - Lào Cai: Nỗ lực dập tắt các điểm cháy, tránh lan vào rừng
    Thông tin từ UBND huyện Văn Bàn (Lào Cai), trong 2 ngày 30 và 31/1, trên địa bàn huyện Văn Bàn đã xảy ra 2 vụ cháy tại Tiểu khu 529 và Tiểu khu 591b. Hiện cơ quan chức năng huyện Văn Bàn đang tập trung lực lượng để khống chế các điểm cháy, không để lan vào rừng.
  • Điện Biên: Phát huy vai trò thanh niên trong bảo vệ môi trường ứng phó biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài, có tính cấp bách đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, để bảo vệ môi trường sống và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, cần có sự đóng góp công sức của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên.
  • Dự báo thời tiết ngày 1-2, cả nước trời trở rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 1-2, khu vực Bắc Bộ có mưa nhỏ vài nơi, trời rét. Khu vực từ Đà Nẵng đến Bình Thuận đến khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, cục bộ có mưa, trời rét gió đông bắc cấp 2-3.
  • Thừa Thiên – Huế phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2023
    Ngày 31/1 (mùng 10 tháng Giêng), tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” xuân Quý Mão năm 2023 tại khu di tích Chứng tích lịch sử Chín Hầm (TP. Huế).
  • Bộ Công an phấn đấu năm 2025 đạt kết quả cao nhất trong Chương trình trồng 1 tỷ cây xanh
    Phát biểu tại buổi Lễ phát động “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công An– Vì một Việt Nam xanh”, Đại tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tin tưởng rằng, với khí thế mới, vận hội mới, quyết tâm mới cùng với hình ảnh, không khí trang trọng của buổi lễ phát động trồng cây đầu xuân và số cây được trồng tại Đất Tổ - Phú Thọ phong trào “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công an - Vì một Việt Nam xanh” sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực...
  • Sơn La: Các địa phương đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây 2023
    (TN&MT) - Từ ngày 27/1-31/1, các huyện, thành phố và một số đơn vị trên địa bàn tỉnh Sơn La đã đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây mừng Đảng mừng Xuân Quý Mão 2023.
  • Châu Âu và cuộc “chuyển đổi năng lượng” ngoạn mục
    (TN&MT) - Dù đối mặt với khủng hoảng kép về thiếu hụt nguồn cung khí đốt từ Nga và sự sụt giảm sản lượng điện, các nước Châu Âu không quay trở lại sử dụng nhiệt điện than như dự báo mà tiếp tục phát triển năng lượng tái tạo ở mức kỷ lục trong năm 2022.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO