Trầm không tỏa hương

Lan Anh | 07/04/2021, 18:04

(TN&MT) - Có một thời, khắp nơi trên vùng núi Quảng Ngãi, nhà nào cũng trồng dó bầu để nuôi giấc mộng tỷ phú từ trầm hương. Nhiều năm trôi qua, trầm hương không thấy đâu, dó bầu vẫn chỉ là những cây gỗ vô giá trị.

Giấc mộng trầm hương

Tìm đến vùng cao Trà Bồng – nơi từng được xem là “thủ phủ” dó bầu của tỉnh Quảng Ngãi, phải dò hỏi nhiều người dân bản địa, chúng tôi mới tìm ra một vài hộ dân còn giữ cây dó. Một phần dó bầu đã bị chặt phá khi không mang lại hiệu quả kinh tế, một phần bị ngã đổ do những cơn bão hồi cuối năm ngoái.

Ông Hồ Tấn Lĩnh đã ôm mộng đổi đời từ dó bầu 20 năm nay

Ông Hồ Tấn Lĩnh (thôn Bắc 2, xã Trà Sơn, huyện Trà Bồng) được biết đến là người “kỳ cựu” trong trồng dó bầu. Vườn nhà ông Lĩnh hiện có chừng trăm cây dó bầu ngoài 20 năm tuổi. Đưa chúng tôi ra góc vườn, nơi có những cây thân dó bầu to khoảng một vòng tay ôm, ông Lĩnh kể: 20 năm trước, khi bước vào tuổi 40, ông đã rong ruổi khắp các chốn núi rừng của Trà Bồng, trèo lên đỉnh Cà Đam để “săn” dó bầu. Thời ấy, toàn phải đi bộ, trèo đèo lội suối, rừng thiêng nước độc cũng không cản được bước chân của ông Lĩnh để kiếm dó bầu với hi vọng đổi đời.

Rồi ông Lĩnh cũng trồng được khoảng vài trăm cây dó bầu. Chăm bón, thuốc thang, bao nhiêu tâm sức ông dồn vào những cây dó. Nhiều năm trôi qua, niềm hy vọng cứ hao mòn dần khi không thấy cây nào tỏa mùi thơm như mong muốn.

“Cách đây 3 năm, thương lái tới hỏi mua cây với giá 1 triệu để bơm hóa chất tạo dầu nhưng tôi lắc đầu từ chối. Tiền tiêu rồi cũng hết hết nên cứ để lại. Tôi đã thuê thợ về khoan các lỗ trên thân dó bầu. Cái lỗ này kiến nó chui vào ở thì sẽ tạo dầu. Mật ong bình thường không dám uống vì tiếc tiền, thế mà lại mua về đổ trong mấy cái lỗ này để dụ kiến, nhưng cũng chẳng thấy đâu”, ông cười buồn.

Ông Hồ Tấn Lĩnh đặt nhiều hy vọng vào cây dó bầu có các lỗ hình thành tự nhiên trên thân

Ông Hồ Văn Đơn, người cùng thôn với ông Lĩnh cũng trồng hơn trăm cây dó bầu, bao năm vật lộn với giấc mơ thành “tỷ phú”. Vườn dó bầu chỉ còn sót lại khoảng 20 cây.

Là người con của núi rừng nên ông Đơn hiểu giá trị thực của trầm hương. Trầm tự nhiên trong rừng thường là ở những cây dó cả trăm năm tuổi, bị gãy đổ, thương tích, kiến tha vô làm tổ, tiết ra nhựa để bảo vệ vết thương, lâu ngày tinh dầu kết tinh thành trầm, kỳ nam. Mấy năm nay, có thương nhân đến muốn mua lại vườn dó bầu của ông để bơm dầu nhưng ông không đồng ý. Ông bảo, vài triệu cây mới tìm được một cây có trầm, không dễ gì có trầm hay chích thuốc tạo ra trầm. Có cấy hóa chất nếu đạt cũng cho ra loại trầm kém chất lượng.

Ông Hồ Văn Đơn bên một cây dó hơn 20 năm tuổi bị bão xô bật gốc

“Thương lái mua rẻ lắm, chưa được 1 triệu/ 1 cây mà mình chăm bón gần 20 năm nay rồi. Mình nghĩ bán cây chẳng được bao nhiêu tiền, rồi cũng tiêu hết nên cứ để lại. Trong số cây này, chỉ cần một cây tạo được dầu là mình lời to, ít thì vài trăm triệu, nhiều thì tiền tỷ. Giờ mình già yếu rồi, đời mình chắc không được hưởng, thì thôi cứ để đó, sau này con cháu sẽ hưởng”, ông Đơn chép miệng.

Dang dở giấc mơ

Hơn 20 năm trước khi những câu chuyện về những phu rừng trúng trầm, sau một đêm thành tỷ phú. Người người đổ xô vào rừng ráo riết đào bới săn sản vật vô giá của rừng già. Khi sản phẩm tự nhiên cạn kiệt, hàng nghìn gia đình đã đổ xô trồng dó bầu. Lúc bấy giờ, dó bầu được kỳ vọng là cây xóa đói giảm nghèo, cây làm giàu cho người dân miền núi. Riêng tại xã Trà Sơn, tất cả các thôn đều trồng dó bầu. Hầu như nhà nào cũng có trồng, ít thì vài chục, nhiều thì cả ngàn cây.

2 thập kỷ trôi qua, cây dó bầu vẫn còn đó nhưng giấc mộng tỷ phú dường như đã xa vời bởi trầm hương không thấy đâu. Khi giấc mơ chưa trở thành hiện thực, hàng ngày ông Lĩnh và ông Đơn vẫn phải nặng gánh mưu sinh. Ngoài nương rẫy, ông còn đào ao nuôi cá và trồng thêm nhiều loại cây khác trong vườn nhà. Cuộc sống kham khổ nhưng chưa bao giờ họ có ý định “bán lúa non” niềm hy vọng của mình.

 Một khu vực trồng gió bầu đã bị san phẳng.

Trong khi nhiều người vẫn còn nuôi giấc mộng đổi đời từ trầm hương thì ông Hồ Văn Chân (thôn Bắc 2, xã Trà Sơn) đã tiêu tan hy vọng. Chỉ tay vào bãi đất trồng đã được cào bằng, san phẳng, còn lại vài bộ rễ cây dó bầu nằm chỏng chơ, ông Hồ Văn Chân bảo ở đây chỉ toàn thấy bán cây chứ chưa từng thấy tạo được trầm. “Mãi không thấy trầm đâu, lại thêm gió bão nên cây đổ ngã hết. Thế là tôi chặt bỏ luôn, cái vườn trồng dó, cũng mới vừa thuê xe san phẳng”, ông chia sẻ.

Trà Sơn từng là vùng đất của dó bầu 

Theo ông Đinh Văn Phong, Chủ tịch UBND xã Trà Sơn, cây dó bầu mà sản phẩm đặc biệt của nó là trầm hương và kỳ nam đã có lịch sử rất lâu đời. Nhiều người cứ nghĩ trồng cây dó đến 7-8 năm tuổi có thể khoan rồi cho axít hoặc chế phẩm sinh học đợi vài năm sau tạo trầm, sẽ thành tỷ phú. Vài chục năm trước, phong trào trồng dó bầu phát triển mạnh mẽ và lan rộng khắp các xã miền núi. Cây phát triển tốt nhưng không tạo ra trầm.

“Tại Trà Sơn, tất cả các thôn đều trồng dó bầu, nhưng đến nay vẫn chưa ai tạo được trầm từ cây dó bầu, người chặt bỏ để chuyển sang trồng keo. Một số ít thì bán rẻ cho doanh nghiệp”, ông Phong nói.

 

Bài liên quan
  • Hà Tĩnh: Trồng rừng “chỉ lối” phát triển kinh tế  cho người dân miền núi
    (TN&MT) - Phát huy lợi thế về địa hình, nhiều xã miền núi ở Hà Tĩnh mạnh dạn chuyển dịch cơ cấu cây trồng đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế. Đặc biệt, phong trào trồng rừng mở ra hướng phát triển mới cho bà con nơi đây, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần.

(0) Bình luận
Nổi bật
Thu hẹp đất canh tác ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số - Bài 3: Thoái hóa đất ở Tây Bắc
(TN&MT) - Đất đai tại các địa phương vùng Tây Bắc đang có tình trạng thoái hóa đất với mức độ gia tăng. Điều này là một trong những nguyên nhân khiến vùng đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất canh tác. Nếu không sớm có giải pháp, rất có thể trong tương lai không xa, tại các tỉnh miền núi Tây Bắc có thể sẽ mất cân đối an ninh lương thực.
Đừng bỏ lỡ
  • Sôi động Lễ hội đua thuyền truyền thống ven sông Đà
    (TN&MT) - Sau 3 năm tạm hoãn do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, năm nay, Lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La được tổ chức trở lại với quy mô lớn hơn, quy tụ 16 đội thi đến từ huyện Quỳnh Nhai và các tỉnh Phú Thọ, Điện Biên, Lai Châu.
  • Thêm một Dự án góp phần nâng cao chất lượng hoạt động công tác dân tộc
    (TN&MT) - Hội đồng Khoa học và Công nghệ của Ủy ban Dân tộc (UBDT) vừa thực hiện nghiệm thu chính thức Dự án của ThS. Trần Tuấn Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền (UBDT) về công tác tuyên truyền chính sách dân tộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
  • Giữ rừng là văn hóa...
    (TN&MT) - Quan điểm đó được PGS.TS. NGƯT Lâm Bá Nam - Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam, nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh khi ông trò chuyện với Phóng viên Báo TN&MT về ý nghĩa của rừng trong đời sống và tâm thức của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) nơi rẻo cao…
  • Xuân Biên phòng đến với nhân dân biên giới Chiềng On
    (TN&MT) - Trong 2 ngày 7-8/1, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp với UBND huyện Yên Châu, các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình Xuân biên phòng - Ấm lòng dân bản tại xã Chiềng On, huyện Yên Châu, góp phần chia sẻ khó khăn với những hộ nghèo nơi biên giới, mang lại một cái Tết vui tươi, phấn khởi cho nhân dân.
  • Phát triển vùng lòng hồ thủy điện Sơn La thành Khu du lịch Quốc gia
    (TN&MT) - UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành Quyết định phê duyệt Đề án Định hướng phát triển du lịch vùng lòng hồ thủy điện Sơn La trở thành Khu du lịch quốc gia.
  • Vùng cao Sơn La chủ động phòng, chống rét cho cây trồng, vật nuôi
    (TN&MT) - Những ngày qua, trên địa bàn tỉnh Sơn La đã xảy ra rét đậm, rét hại kéo dài, nhất là các huyện Bắc Yên, Mộc Châu, Vân Hồ luôn có nhiệt độ trung bình thấp hơn các vùng khác. Để hạn chế thiệt hại, trước khi vào mùa đông, các địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng, chống rét cho cây trồng, vật nuôi.
  • Chi Lăng (Lạng Sơn): Tập trung phát triển công nghiệp, thương mại
    (TN&MT) -Xác định phát triển công nghiệp, thương mại là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thời gian qua, huyện Chi Lăng (Lạng Sơn) đã tập trung thực hiện nhiều giải pháp để thúc đẩy lĩnh vực này, nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương.
  • Điện Biên: Tháo nút thắt tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM ở huyện Điện Biên Đông
    (TN&MT) - So với các tiêu chí khác trong xây dựng nông thôn mới, tiêu chí số 17 về môi trường và an toàn thực phẩm là một trong những nút thắt khiến nhiều địa phương gặp khó trong việc tìm giải pháp hữu hiệu. Do đó, việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới gặp nhiều khó khăn, nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  • Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022
    (TN&MT) - Tối ngày 10/12, Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số (DTTS) xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 do Ủy ban Dân tộc chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể tại Nhà hát Âu Cơ, Hà Nội.
  • Tây Sơn (Bình Định): Xây công trình vệ sinh cho đồng bào Bana Vĩnh An
    Để hỗ trợ giúp đỡ cho xã Vĩnh An thực hiện tiêu chí 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới năm 2022, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Tây Sơn đã phát động đợt thi đua cao điểm tuyên truyền, vận động và tiếp nhận kinh phí xây dựng công trình vệ sinh cho các hộ đồng bào dân tộc Bana, xã Vĩnh An.
  • Bộ TT&TT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ các chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025
    (TN&MT) - Sáng ngày 01/12 tại Hà Nội, Bộ TT&TT đã tổ chức Hội nghị hướng dẫn thực hiện các nội dung thành phần về thông tin và truyền thông trong các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025.
  • Giáo hội Phật giáo chung tay xây dựng đất nước hòa bình, hùng cường, thịnh vượng, nhân dân ấm no, hạnh phúc
    Giáo hội Phật giáo Việt Nam với tinh thần từ bi, trí tuệ và phương châm “sống tốt đời, đẹp đạo”, tiếp tục phát huy vai trò, sứ mệnh quan trọng trong đấu tranh với cái xấu, điều ác; nỗ lực làm việc tốt, điều thiện; chung tay xây dựng đất nước hòa bình, hùng cường, thịnh vượng, nhân dân được ấm no, hạnh phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ tại buổi tiếp đoàn đại biểu lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam diễn ra chiều tối 29/11 tại trụ sở Chính phủ.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO