Thiết kế đô thị miền núi ứng phó biến đổi khí hậu: Nhìn từ thành phố Sơn La

Khánh Ly | 26/04/2022, 13:23

(TN&MT) - Cơ quan phát triển Pháp AFD đã tổng kết Chương trình workshop “Thiết kế kiến trúc cảnh quan TP. Sơn La ứng phó với biến đổi khí hậu”. Qua hơn 2 tuần triển khai, các nhóm sinh viên, giảng viên thuộc các trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Kiến trúc và Cảnh quan Quốc gia Pháp, Chương trình Thạc sĩ DPEA Thiết kế đô thị, Di sản và Phát triển Bền vững của Pháp đã đưa ra nhiều phương án, ý tưởng thiết kế cho TP. Sơn La (tỉnh Sơn La) - đô thị miền núi phía Bắc điển hình của Việt Nam.

Không gian đô thị kết nối con người và thiên nhiên

TP. Sơn La (tỉnh Sơn La) là đô thị loại 2 có tốc độ phát triển bậc nhất trong khu vực. Sự tăng trưởng và mở rộng quy mô dân số nhanh chóng kéo theo hàng loạt vấn đề của đô thị hóa hiện đại, như: Thoát nước đô thị, phòng chống thiên tai, ngập lụt, bảo vệ môi trường và không khí... Đặc biệt, sự tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) đã khiến thành phố ngày càng chịu nhiều thiệt hại do hứng chịu mưa đá, lũ lụt và sạt lở đất.

Qua nghiên cứu thực địa, nhóm thiết kế đã chỉ ra những nguyên nhân chính khiến thành phố trở nên dễ bị tổn thương hơn, bao gồm: hoạt động khai thác rừng mất kiểm soát; vị trí thành phố trùng với địa hình thoát nước mưa tự nhiên, vô tình tạo ra các đợt thiên tai đổ về; thiếu trầm trọng không gian xanh, công trình thoát lũ. Sự phát triển đô thị gây cản trở tiếp xúc những cảnh quan đặc trưng của Sơn La là các vùng đồi núi, các con suối chảy qua, thậm chí có nhiều khu vực bị lãng quên trong lòng thành phố, thiếu điểm nhấn thể hiện bản sắc văn hóa cùng cộng đồng dân tộc Sơn La.

son-la-1-.jpg

Không gian đô thị TP. Sơn La đang cần được cải tạo theo hướng thích ứng với BĐKH

Các nhóm nghiên cứu đã đưa ra nhiều phương án thiết kế hạ tầng để khắc phục những vấn đề này, hướng tới đô thị hài hòa với thiên nhiên. Một trong số đó là kết nối các công viên hiện có bằng cách cải tạo tuyến đường dọc suối Nậm La thành một “đại lộ xanh”. Ở khu vực trung tâm thành phố đã bị bê tông hóa, có thể bổ sung các bến nổi với ghế dài, thảm thực vật tạo lối đi trực tiếp ra suối cho người dân được đến gần mặt nước, dễ dàng quan sát và tiếp xúc với cảnh quan. Ở hai đầu suối đang giữ được cảnh quan tự nhiên và là vùng sản xuất nông nghiệp, có thể can thiệp “mềm” bằng cách tạo ra các lưu vực giữ nước và tách dòng suối thành nhiều dòng để kiểm soát lũ lụt, kết nối với các ao, hồ trữ nước nông nghiệp để hỗ trợ kiểm soát lũ.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng đề xuất 8 địa điểm công viên để tạo thành “dòng chảy xanh”. Với hệ thống công viên hiện có, phương án cải tạo là cải thiện tiếp cận mặt nước, giảm bê tông hóa, tăng mật độ cây xanh và mở rộng hướng nhìn ra mặt hồ công viên. Đặc biệt, hồ Tuổi Trẻ với vị trí giao thoa trung tâm của các khu dân cư, bao gồm các bản làng truyền thống và khu đô thị mới phát triển cần được mở rộng diện tích, cải tạo theo hướng phát huy các giá trị văn hóa bản địa, sinh hoạt cộng đồng và trở thành điểm nhấn của thành phố.

Một phát hiện mới của nhóm là vị trí núi đá Bản Buồn - khu vực nằm trong trung tâm, gắn với di tích lịch sử và có tiềm năng trở thành điểm tham quan, hiện đang bị xâm lấn bởi các khu dân cư xung quanh. Phương án cải tạo sẽ xây dựng tuyến đường dạo quanh chân núi, hệ thống rào thấp để bảo vệ và biến nơi đây thành một địa điểm công cộng. Đặc biệt, các công trình cần ưu tiên sử dụng vật liệu bản địa thân thiện với môi trường để có thể giới thiệu các thế mạnh của địa phương.

Hiện TP. Sơn La đang trong quá trình mở rộng ra các trục phát triển, chưa xây dựng nhiều nên ngay từ bây giờ, các cấp chính quyền hoàn toàn có thể can thiệp vào quy hoạch để hình thành các đô thị tôn trọng địa hình tự nhiên, góp phần đưa Sơn La trở thành đô thị tăng trưởng xanh và bền vững.

Vấn đề chung của quy hoạch đô thị miền núi

Đánh giá cao các phương án thiết kế mà nhóm nghiên cứu đề xuất, ông Đào Mạnh Chiến - Phó ban quản lý dự án ODA tỉnh Sơn La nhận định: “Đây là cách tiếp cận mới và sáng tạo. Thành phố đang trong giai đoạn hoàn thiện quy hoạch chung, chúng tôi sẽ nghiên cứu kỹ các ý tưởng này, kết hợp với các phương án quy hoạch hiện tại”.

Qua yếu tố văn hóa, bản địa và ứng phó BĐKH thể hiện ở đây, Sơn La mong muốn nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của các cấp chính quyền, người dân trong thời gian tới, để dự án Cải thiện cơ sở hạ tầng ứng phó với biến đổi khí hậu được triển khai đạt hiệu quả, góp phần xây dựng thành phố Sơn La phát triển xanh - nhanh - bền vững, từng bước đáp ứng các tiêu chí trở thành đô thị loại I trong thời gian tới - ông Chiến chia sẻ thêm.

Theo ông Conan Herve - Giám đốc Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) nhận định, các phương án thiết kế đã đưa ra cách tiếp cận căn bản để giải quyết vấn đề ứng phó BĐKH tại các đô thị của Việt Nam - một quốc gia được xây dựng gắn liền với sông, hồ - đó là sống chung với sự bất ổn của nguồn nước. Thay vì xây dựng nhiều thêm những công trình hạ tầng cứng, tăng mật độ sử dụng đất, bê tông hóa để đối chọi với thiên nhiên, cần sử dụng hiệu quả không gian cảnh quan, tối ưu hóa công năng các công trình, tạo sự tương tác với tự nhiên gắn chặt với việc phát triển văn hóa bản địa.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để quản lý tích hợp các vấn đề xuất phát từ nội tại phát triển đô thị gắn với giảm thiểu tác động của BĐKH, trên cơ sở phân bổ hợp lý mật độ dân cư. Nếu những quy hoạch mới làm được điều này sẽ góp phần tăng khả năng chống chịu, thích ứng với BĐKH và là động lực cho phát triển kinh tế.

Bài liên quan
  • Thiết kế kiến trúc cảnh quan thành phố Sơn La ứng phó BĐKH
    (TN&MT) - Đây là chủ đề Workshop do Đại học Kiến trúc Hà Nội, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, UBND tỉnh Sơn La, Ban quản lý dự án ODA tỉnh Sơn La và trường Đại học Tây Bắc tổ chức thực hiện.

(0) Bình luận
Nổi bật
Biển Đông có thể đón áp thấp nhiệt đới trong những ngày tới
(TN&MT) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng chống thiên tai vừa có văn bản gửi Ban Chỉ huy PCTT&TKCN các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện một số nội dung nhằm chủ động ứng phó với diễn biến thiên tai trong những ngày tới.
Đừng bỏ lỡ
  • Hoa Kỳ công bố sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tăng trưởng bền vững
    (TN&MT) - Ngày 22/11, tại Hà Nội, Phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam, thông qua Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã công bố Sáng kiến thúc đẩy thực hành khung đánh giá Môi trường – Xã hội – Quản trị (ESG) trong khu vực tư nhân hướng tới tăng trưởng bền vững giai đoạn 2023 – 2025.
  • Thích ứng biến đổi khí hậu để tạo điều kiện tăng trưởng bền vững
    (TN&MT) - Báo cáo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022 chỉ ra, biến đổi khí hậu (BĐKH) sẽ là một trong các tác nhân làm giảm tăng trưởng của Việt Nam. Nếu không có các giải pháp thích ứng hiệu quả, thiệt hại kinh tế sẽ vào khoảng 4,3 tỷ USD trong 10 năm tới. Nếu nước biển dâng và nhiệt độ tăng lên theo kịch bản xấu nhất, ước tính đến năm 2050, Việt Nam có khoảng 3,1 triệu người phải di cư nội địa.
  • Thời tiết 22/11: Tây Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo thời tiết ngày hôm nay 22/11 tại khu vực phía Tây Bắc Bộ nhiều mây, có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều giảm mây trời nắng. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất : 20-23 độ, có nơi dưới 18 độ.
  • Ngày 21/11, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ mưa to
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, từ ngày hôm nay (21/11) đến đêm 22/11, khu vực từ Nam Nghệ An đến Bình Thuận, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to.
  • Biển Đông sắp đón áp thấp nhiệt đới
    (TN&MT) - Vào cuối tuần này, trên Biển Đông có thể xuất hiện áp thấp nhiệt đới/bão. Đầu tuần sau, ở miền Trung và Tây Nguyên, khả năng có mưa to.
  • Ngày 18/11, Bắc Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, ngày 18/11, Bắc Bộ cục bộ có mưa vừa, mưa to. Khu vực Nam Bộ và từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên - Huế, có mưa rào và dông rải rác, gió đông đến đông bắc cấp 2-3. Từ Đà Nẵng đến Bình, có mây, mưa rào rải rác và có nơi có dông, trong mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Tăng cường hợp tác thực hiện Cơ chế Tín chỉ chung JCM
    (TN&MT) - Ngày 16/11, trong khuôn khổ Hội nghị COP 27 đang diễn ra tại Ai Cập, Bộ Môi trường Nhật Bản đã tổ chức Cuộc họp cấp cao với các đối tác tham gia Cơ chế Tín chỉ chung JCM.
  • Châu Á - Thái Bình Dương vượt qua toàn cầu trong giảm phát thải carbon
    (TN&MT) - Châu Á - Thái Bình Dương vượt trội hơn so với các khu vực khác trên toàn cầu trong năm 2021 với tỷ lệ giảm phát thải carbon là 1,2% so với 0,5%, trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính từ tăng trưởng kinh tế mặc dù đang đối mặt với nhiều trở ngại.
  • Phát triển khí sinh học - hiện thực hóa cam kết tại COP26 - Khí sinh học - tiềm năng và thách thức
    (TN&MT) - Phát triển mô hình khí sinh học (KSH) là một giải pháp cho các vấn đề môi trường trong bối cảnh nguồn nhiên liệu đang ngày một cạn kiệt và biến đổi khí hậu diễn ra mạnh mẽ; Việt Nam có nhiều tiềm năng sử dụng khí sinh học nhưng vẫn còn thiếu chính sách hỗ trợ, nhiều rào cản công nghệ để phát triển nguồn khí sinh học ở quy mô vừa và lớn... Những nhận định này được các chuyên gia đề cập tới tại một Hội thảo quốc tế về khí sinh học diễn ra trong tháng 10/2022.
  • Phát triển khí sinh học - hiện thực hóa cam kết tại COP26 - Sử dụng khí sinh học phát điện, giảm phát thải
    (TN&MT) - Khí sinh học là hỗn hợp khí metan và khí cacbonic, trong đó chiếm tới 60% là khí metan được tạo ra từ quá trình phân giải các chất thải của người, động vật và cả thực vật trong điều kiện kín khí.
  • G20 giữ vai trò quan trọng trong giải quyết khủng hoảng toàn cầu
    (TN&MT) - Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres vừa cho biết, với dân số toàn cầu hiện ở mức 8 tỷ người và đang tăng lên, việc các nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20) hành động hoặc không hành động sẽ rất quan trọng để xác định liệu mọi người có được sống trên một hành tinh hòa bình và khỏe mạnh hay không.
  • Xã Mù Sang khởi sắc từ chuyển đổi cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Là xã biên giới của huyện Phong Thổ (tỉnh Lai Châu), Mù Sang được biết đến địa bàn rộng, hiểm trở, đất đai khô cằn vì thường xuyên thiếu nước sản xuất, nước sinh hoạt, thiên tai diễn biến khắc nghiệt, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp của người dân. Để đảm bảo đời sống, lương thực, thích ứng với biến đổi khí hậu, cấp ủy, chính quyền địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp giúp bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp nhằm nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO