Sửa đổi Luật Đất đai: Cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS

Trường Giang | 13/10/2021, 14:56

(TN&MT) - ​​​​​​​“Sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS”, đó là đề xuất của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Chưa quy định cụ thể về quyền sử dụng đất đai của các cộng đồng DTTS

Theo Báo cáo Kết quả giám sát và kiến nghị sửa đổi Luật Đất đai năm 2013 của Ban thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hiện Luật Đất đai 2013 còn một số vướng mắc, bất cập trong quy định về quyền sử dụng đất đai của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Cụ thể, Luật Đất đai chưa quy định cụ thể về quyền sử dụng đất đai của các cộng đồng dân tộc thiểu số (DTTS). Công nhận quyền sử dụng đất của cộng đồng DTTS chung với cộng đồng dân cư chưa được coi là phù hợp. Điều 7, 54, 62, 75, 78, 81 của Luật liên quan trực tiếp đến quyền tiếp cận đất của các cộng đồng DTTS. Điều chỉnh quan hệ giao đất, thu hồi đất, quản lý, sử dụng đất liên quan đến các cộng đồng DTTS cũng giống như các cộng đồng dân cư khác rõ ràng là không gắn với những đặc trưng về văn hóa, trình độ phát triển và sinh kế của các cộng đồng dân cư.

Luật Đất đai chưa quy định cụ thể về quyền sử dụng đất đai của các cộng đồng dân tộc thiểu số (DTTS)

Bên cạnh đó, Luật Đất đai 2013 có một số quy định dành riêng cho cộng đồng DTTS trong các điều  27, 110, 133 và 192. Tuy nhiên các quy định này chỉ trao cho các cộng đồng DTTS và các cá nhân, hộ gia đình trong đó một số ưu đãi về thuế trong chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

 Với cách tiếp cận này, các quy định của Luật Đất đai 2013 cũng như các văn bản bản hướng dẫn thi hành về giao đất, quản lý, sử dụng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất liên quan đến cộng đồng dân cư sẽ khó giúp xử lý hiệu quả các vấn đề đất đai của các cộng đồng DTTS.

Mặt khác, Luật Đất đai chưa tạo ra được một quy chế pháp lý phù hợp cho đất cộng đồng mà cộng đồng DTTS được sở hữu và được giao quyền sử dụng đất như hiện nay. Việc luật hóa đất của cộng đồng DTTS sẽ tạo nền tảng cho các giải pháp giao đất, quản lý, thu hồi đất, sử dụng đất phù hợp với đặc trưng của các cộng đồng này.

Ở nước ta, đặc biệt là ở khu vực Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nguyên và Bắc Trung bộ, đa số các cộng đồng DTTS bản địa chủ yếu cư trú ở vùng núi cao. Đất rừng và rừng gắn với nhau tạo thành thành yếu tố quyết định cho sinh kế và sự bảo tồn các đặc trưng văn hóa của cộng đồng DTTS bản địa. Luật chưa có sự gắn kết chặt chẽ việc giao rừng với giao đất, quản lý rừng với quản lý đất của cộng đồng DTTS, nhất là cộng đồng DTTS bản địa.

Đồng thời, các phương thức quản lý đất đai theo Luật mặc dù chi tiết, nhiều cấp độ song chưa thể phát huy được hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề đất đai của các cộng đồng DTTS. Một trong những hạn chế dễ nhận thấy là cơ chế quản lý đất đai hiện hành chưa chú trọng đến việc phát huy thể chế phi chính thức, chưa dựa vào cộng đồng.

Luật Đất đai 2013 hiện hành và Luật Lâm nghiệp 2017 chưa tích hợp các vấn đề liên quan đến đất và rừng của cộng động DTTS

Ở nhiều vùng DTTS bản địa, vai trò của già làng, của người có uy tín có vai trò và hiệu quả đặc biệt trong việc giải quyết nhiều tranh chấp, bao gồm cả tranh chấp đất đai, tranh chấp rừng. Chính sách và pháp luật hiện hành của Nhà nươc khuyến khích dân chủ cơ sở trong hầu hết các lĩnh vực quản lý phát triển. Các hương ước, các qui chế được xây dựng và ban hành phổ biến ở nhiều phường, xã, ở các cộng đồng dân cư trong đó có các cộng đồng DTST. Tuy nhiên, hầu như ít có những giải pháp quản lý nhà nước cụ thể gắn việc quản lý, sử dụng đất của các cộng đồng DTTS dựa trên luật tục, các hương ước hình thành từ bao đời và phát huy tác dụng rất tích cực.

Cuối cùng, Luật Đất đai 2013 hiện hành và Luật Lâm nghiệp 2017 chưa tích hợp các vấn đề liên quan đến đất và rừng của cộng động DTTS nhằm đáp ứng những đặc điểm của các cộng đồng DTTS. Luật Lâm nghiệp quy định giao rừng tín ngưỡng (thuộc rừng đặc dụng), rửng phòng hộ, rừng sản xuất cho cộng đồng dân cư.

Trong khi đó Luật Đất đai chỉ quy định giao đất rừng phòng hộ cho cộng đồng dân cư. Điều 136 Luật Đất đai năm, gần đây là Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật đất đai bổ sung mới quy định bổ sung giao đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư (khoản 33 Điều 2). Trình tự, thủ tục giao đất, giao rừng cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư chưa đồng bộ, thực hiện ở 02 ngành khác nhau: ngành nông nghiệp - phát triển nông thôn và ngành tài nguyên - môi trường nên xảy ra hiện tượng giao đất nhưng chưa giao rừng hay giao rừng nhưng chưa làm thủ tục giao đất.

Luật Đất đai mới cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS

Để giải quyết vấn đề này, Ban thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề xuất, sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai theo hướng các quy định về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, về quản lý và sử dụng đất phải đáp ứng những đặc thù của người sử dụng đất là người DTTS, cộng đồng DTTS. Do đó, bên cạnh các quy định chung cho tất cả những người sử dụng đất, Luật Đất đai mới cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS.

Đồng thời, thực hiện các biện pháp sắp xếp, nâng cao hiệu quả hoạt động của các nông lâm trường; hoàn thiện các quy định để giải quyết vướng mắc về bàn giao quản lý đất giữa nông, lâm trường với chính quyền địa phương; thực hiện giao đất, giao rừng cho hộ đồng bào DTTS

Ngoài ra, sửa đổi Luật đất đai năm 2013 theo hướng bổ sung quy định giao đất rừng tín ngưỡng, đất rừng sản xuất cho cộng đồng dân cư. Vì Luật Lâm nghiệp năm 2017 quy định giao rừng tín ngưỡng (thuộc rừng đặc dụng), rừng phòng hộ, rừng sản xuất cho cộng đồng dân cư (Điều 16), trong khi Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định giao đất rừng phòng hộ cho cộng đồng dân cư (Điều 136).

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Hiến đất lập làng Quảng Nam - chuyện cổ tích giữa rừng già
(TN&MT) - Sau trận mưa núi kéo dài từ chiều hôm trước, khu dân cư mới thôn Achoong (xã Ch’Ơm, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) được đón những tia nắng sớm từ đỉnh Trường Sơn hùng vĩ. Nơi này, là vùng đất định cư của đồng bào Cơ Tu, giáp biên với nước bạn Lào, được hình thành khi Amế (Mẹ) Tơ Ngôl Chín hiến hơn 20.000 m2 đất để định cư, lập làng.
Đừng bỏ lỡ
  • Đem “cần câu” cho đồng bào về quê từ vùng dịch
    (TN&MT) - “Đề án tạo sinh kế bền vững cho bà con trở về từ vùng dịch” ở huyện biên giới Kỳ Sơn (tỉnh Nghệ An) đang thực sự tạo niềm tin và hy vọng mới cho bài toán tạo “sinh kế” cho đồng bào trở về quê hương từ vùng dịch trong suốt thời gian qua. Đây là một cách làm hay, kịp thời mà nhiều địa phương khác nên tham khảo, học tập.
  • ­Thanh Hóa: Quy hoạch xây dựng huyện miền núi Bá Thước đến năm 2045
    (TN&MT) - UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 4027/QĐ-UBND về việc phê duyệt đồ án Quy hoạch xây dựng vùng huyện Bá Thước đến năm 2045.
  • Nghệ An: Khẩn trương khắc phục những điểm sạt lở đất ở vùng cao
    (TN&MT) - Những ngày qua, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 8, trên địa bàn các xã: Mường Ải, Mường Típ (huyện Kỳ Sơn) và xã Châu Phong, Châu Hoàn, Diên Lãm (huyện Quỳ Châu) xảy ra mưa kéo dài, làm sạt lở đất, đá ở một số điểm gây nguy hiểm cho người dân khi lưu thông trên đường. Các cơ quan chức năng đã nhanh chóng khắc phục, đảm bảo cho người dân lưu thông.
  • Bình Thuận: Chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó sự cố môi trường
    (TN&MT) - Những năm gần đây, do tác động của tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH), trên địa bàn tỉnh Bình Thuận thời tiết thay đổi bất thường, nắng nhiều, mưa cực đoan khiến nhiều khu vực bị sạt lở, gây nhiều thiệt hại về đời sống, kinh tế của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) khu vực miền núi.
  • Unicef sẽ hỗ trợ thúc đẩy phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi
    (TN&MT) - Thời gian tới, UNICEF sẽ phối hợp và hỗ trợ Ủy ban Dân tộc cùng các Bộ chủ quản liên quan đến Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; trọng tâm là đẩy mạnh giải quyết vấn đề suy dinh dưỡng ở trẻ em; vấn đề tiếp cận nước sạch vùng DTTS và miền núi; các nội dung liên quan đến biến đổi khí hậu như lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời, hệ thống lọc không khí tại các trường học vùng DTTS và miền núi…
  • Đắk Lắk: Gieo mầm xanh cho những vùng đất trống, đồi trọc
    (TN&MT) - Từ đầu năm 2021 đến nay, các bạn trẻ tổ chức thành các nhóm gói nhiều hạt giống vào trong những túi đất rồi gieo xuống những vùng đất trống, đồi trọc ven quốc lộ 27 đoạn đi qua tỉnh Lâm Đồng góp phần phủ xanh những vùng đất hoang hoá hoặc cây cối bị phá từ trước.
  • Chính phủ phê duyệt Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn I
    (TN&MT) - Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã ký Quyết định số 1719/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I từ năm 2021 đến năm 2025 với 10 dự án trọng tâm và dự kiến tổng mức vốn để thực hiện là 137.664,959 tỷ đồng.
  • Puih Nhen - Bí thư Chi bộ gương mẫu trong bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Luôn gương mẫu và đi đầu trong các phong trào tham gia bảo vệ môi trường, ông Puih Nhen – Bí thư Chi bộ làng Bẹk (xã Ia Bă, huyện Ia Grai, Gia Lai) trở thành tấm gương sáng cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại địa phương học tập, làm theo.
  • Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thực hiện công tác dân tộc
    (TN&MT) - Dựa trên nguyên tắc “Trách nhiệm - Sáng tạo - Cùng phát triển”, Ủy ban Dân tộc và Tập đoàn FPT sẽ hợp tác toàn diện và đa dạng với 5 nhóm nội dung trọng tâm, trong đó, chú trọng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của Ủy ban và Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.
  • Lào Cai: Bí thư Chi bộ thôn gương mẫu hiến đất xây dựng NTM
    (TN&MT) - Tham gia xây dựng nông thôn mới (NTM), nhân dân xã A Mú Sung, huyện Bát Xát đã nêu cao tinh thần, trách nhiệm, đóng góp nhiều công sức, tài sản. Một trong những điển hình chung tay xây dựng NTM là gia đình Bí thư Chi bộ Ma Seo Lằng ở thôn Lũng Pô đã tự nguyện hiến 2650m2 đất xây dựng đường giao thông nông thôn.
  • Sửa đổi Luật Đất đai: Cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS
    (TN&MT) - ​​​​​​​“Sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai cần có những quy định đặc thù cho người sử dụng đất là cá nhân hay cộng đồng DTTS”, đó là đề xuất của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
  • Thanh Hóa: Ban hành tình huống khẩn cấp về thiên tai tại 3 huyện miền núi
    (TN&MT) - UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định ban hành tình huống khẩn cấp về thiên tai để triển khai thực hiện đầu tư khu tái định cư tập trung, phục vụ di dời khẩn cấp các hộ dân ở khu vực có nguy cơ rất cao xảy ra sạt lở đất tại các huyện miền núi Mường Lát, Quan Hóa và Quan Sơn.
  • Quảng Ngãi: Người dân Minh Long tình nguyện hiến đất xây dựng nông thôn mới
    (TN&MT) - Đến nay, huyện miền núi Minh Long (Quảng Ngãi) đã có 2 xã Long Sơn và Thanh An cán đích nông thôn mới. Góp vào thành quả này là nhờ sự chung sức, chung lòng tình nguyện hiến đất của bà con để mở rộng đường làng, xây dựng nhà văn hoá thôn… thay đổi diện mạo vùng quê.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO