Quảng Ninh: Sử dụng tài nguyên khoáng sản hợp lý giúp vùng DTTS giảm nghèo bền vững

Phạm Hoạch | 19/09/2022, 10:46

(TN&MT) - Những năm qua, công tác tuyên truyền, hướng dẫn bảo vệ tài nguyên khoáng sản, sử dụng tiết kiệm, hợp lý tài nguyên khoáng sản cho cho đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) miền núi luôn được tỉnh Quảng Ninh chú trọng. Đây là tiền đề để bà con vùng DTTS bảo vệ tài nguyên khoáng sản và mạnh dạn nhận đất rừng phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Quan tâm đời sống người dân ở vùng khai thác khoáng sản

Trong thời gian qua, công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản, nhất là việc khai thác, vận chuyển, kinh doanh than ở vùng đồng bào DTTS địa bàn tỉnh Quảng Ninh được quản lý chặt chẽ, hiệu quả. Về cơ bản đã kiểm soát tốt tình hình, không để xảy ra các điểm nóng về khai thác than trái phép trên địa bàn.

Cách đây hơn 5 năm về trước, xã vùng cao Tân Dân (thuộc huyện Hoành Bồ cũ) nay sáp nhập về TP.Hạ Long vốn là “điểm nóng” về tình trạng khai thác than trái phép, nhiều hộ dân lợi dụng đào bới than ngay trong vườn đồi, đất rừng được giao quyền sử dụng, gây thất thoát tài nguyên và mất an ninh trật tự trên địa bàn.

anh-qn-01.jpg
Những vạt đồi trước đây bị đào bới nham nhở để lấy than trái phép đã được phủ xanh bởi những cánh rừng gỗ lớn cho giá trị kinh tế cao tại xã Tân Dân, TP.Hạ Long

Xã Tân Dân có diện tích tự nhiên rộng trên 7.527 ha, với hơn 6.924 ha đất lâm nghiệp và đất rừng phòng hộ, trên 92% là người dân tộc Dao. Do địa hình rộng, đồi núi hiểm trở, giáp ranh với nhiều địa phương, trong khi một bộ phận người dân ở địa phương đời sống khó khăn, không có nghề ổn định cho cuộc sống nên đã coi việc khai thác khoáng sản là nghề mưu sinh kiếm sống. Đây có thể nói là vấn đề mấu chốt dẫn đến công tác quản lý, bảo vệ nguồn khoáng sản than trên địa bàn hết sức khó khăn, phức tạp.

Thôn Bằng Anh, xã Tân Dân nhiều năm về trước có hàng chục hộ trong thôn tham gia đào bới than trái phép, đồi núi bị đào nham nhở, cây rừng bị chặt phá. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền, mấy năm trở lại đây việc đào bới than đã chấm dứt. Thay vào đó, nhiều hộ trong thôn đã biết phát huy lợi thế điều kiện tự nhiên phù hợp để cây dược liệu sinh trưởng và phát triển tốt. Nhiều hộ trong thôn trở nên khá giả nhờ trồng vườn cây ba kích tím, cây thuốc nam, tiêu biểu như các hộ: Triệu Đức Minh, Triệu Đức Hiến. Qua đó góp phần khai thác, sử dụng có hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên, đồng thời chuyển đổi cơ cấu cây trồng và nâng cao thu nhập, giúp bà con DTTS vươn lên thoát nghèo.

anh-qn-06.jpg
Mô hình trồng nho phát triển kinh tế, cho thu nhập ổn định của gia đình ông Triệu Văn Chính, xã Tân Dân, TP.Hạ Long đang được địa phương nhân rộng

Trao đổi với PV, Bí thư Đảng ủy xã Tân Dân Phạm Văn Sáu cho biết, những năm qua, xã Tân Dân tích cực tuyên truyền, vận động bà con DTTS thông qua các cuộc họp tại xã, thôn, xóm, những người uy tín trong dòng họ ký cam kết với từng hộ dân không đào bới than, sử dụng tiết kiệm, hợp lý khoáng sản than, đá, sỏi. Đồng thời, vận động bà con phát triển sản xuất, trồng rừng gỗ lớn, cây dược liệu kết hợp chăn nuôi, nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống. Nhờ vậy, 3 năm trở lại đây, trên địa bàn xã không xảy ra tình trạng đào bới than, đời sống bà con DTTS ngày càng được nâng lên, xã không còn hộ nghèo.

Tuy nhiên, Quảng Ninh là địa phương có nhiều hoạt động khai thác khoáng sản, nhà máy xi măng, nhiệt điện trên địa bàn, vì vậy môi trường không khí khu vực nông thôn tiếp giáp các cơ sở trên nằm trên địa bàn TP.Hạ Long và TP.Cẩm Phả đã phần nào bị ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và môi trường sống của người dân và vùng đồng bào DTTS tại các huyện giáp ranh.

Vì vậy, để giải bài toán về việc sử dụng hợp lý tài nguyên vùng đồng bào DTTS cần quan tâm đào tạo nghề phù hợp với từng đối tượng nông dân, nhất là bà con DTTS ở các huyện miền núi thông qua các lớp đào tạo nghề nâng cao, đào tạo nghề cơ bản, đặc biệt chú trọng tới những hộ dân bị thu hồi đất do GPMB, người dân có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời có những cơ chế, chính sách hỗ trợ bà con nguồn vốn để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, đảm bảo ổn định cuộc sống, giúp đồng bào DTTS vươn lên thoát nghèo.

Đảm bảo quyền lợi người dân nơi có khoáng sản khai thác

Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hàng trăm văn bản chỉ đạo về công tác quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản, trong đó nổi bật là Nghị quyết 16 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý bảo vệ tài nguyên than, khoáng sản trên địa bàn”.

Sau 3 năm triển khai Nghị quyết 16 đã tạo sự chuyển biến tích cực, rõ nét trong các hoạt động liên quan đến khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Đến nay, về cơ bản đã kiểm soát tốt tình hình, không để xảy ra điểm nóng về khai thác than trái phép, quản lý chặt chẽ về đất đai, nhất là đất rừng, đất sản xuất lâm nghiệp giao cho các hộ dân, bà con vùng DTTS ở các địa phương có nhiều khoáng sản than như: Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả.

anh-qn-02.jpg
Những vườn ổi xen lẫn cánh rừng keo đem lại cuộc sống no đủ với nhiều hộ dân ở xã Sơn Dương, TP.Hạ Long 

Để khắc phục những hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo các sở, ngành, UBND các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khoáng sản tới miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo cho người dân nông thôn và đồng bào các DTTS. Trong đó, tập trung tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn bảo vệ tài nguyên khoáng sản, sử dụng tiết kiệm, hợp lý tài nguyên khoáng sản phù hợp với tiềm năng, thế mạnh phát triển và phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Trao đổi với PV, Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Quảng Ninh Ngọc Thái Hoàng cho biết, cùng với việc giúp cho người dân nông thôn, đồng bào các DTTS miền núi, vùng sâu, vùng xa, nắm được chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực tài nguyên và môi trường, khai thác sử dụng hợp lý tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường, thì cần có chính sách hỗ trợ để đảm bảo đời sống của bà con, nhất là tại các vùng có khoáng sản khai thác. Bởi trong quá trình khai thác sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp đến việc canh tác, môi trường sống của người dân, nhất là bà con vùng DTTS vốn vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

anh-qn-04.jpg
Nhờ được tuyên truyền, vận động, bà con dân tộc thiểu số tại xã Thượng Yên Công, TP.Uông Bí không tham gia đào bới than trái phép, tích cực trồng rừng, trồng lúa vươn lên thoát nghèo bền vững

Cùng với đó, tỉnh Quảng Ninh cũng đã huy động nguồn lực và phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức trong hệ thống chính trị - xã hội tham gia vào công tác thông tin, tuyên truyền cho người dân nông thôn và đồng bào các DTTS miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo về tài nguyên khoáng sản. Thông qua đó, giúp bà con vùng DTTS nâng cao hiểu biết pháp luật, tự mình bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình về tài nguyên khoáng sản.

Tuy nhiên, vấn đề mấu chốt để giải bài toán trong việc quản lý, bảo vệ, sử dụng hợp lý tài nguyên khoáng sản vùng đồng bào DTTS vẫn cần có những giải pháp căn cơ, hữu hiệu nhằm tạo việc làm, nâng cao đời sống, giúp bà con vùng DTTS vươn lên thoát nghèo bền vững.

Gần đây nhất, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU “Về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng -an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021- 225, định hướng đến năm 2030”. Với mục tiêu đẩy mạnh phát triển KT-XH nhanh, bền vững vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo. Nhằm đưa Nghị quyết 06 đi vào cuộc sống, tạo sức lan tỏa sâu rộng, tác động trực tiếp tới đồng bào DTTS, tỉnh Quảng Ninh đã dành trên 4.200 tỷ đồng ngân sách nhà nước các cấp để thực hiện chương trình với hơn 162.000 đối tượng được thụ hưởng.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Vụ "Bất cập trong khai thác tại mỏ cát số 66" tại Thiệu Hóa- Thanh Hóa: Cần xử lý nghiêm
Ngay sau khi Báo Điện tử Tài nguyên và Môi trường đăng tải phản ánh về những dấu hiệu bất cập tại mỏ cát số 66 của Công ty CP Tập đoàn xây dựng Miền Trung, xã Thiệu Quang. Cơ quan chức năng huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa) đã tiến hành kiểm tra cho thấy sạt lở bờ bãi sông phía ngoài ranh giới mỏ, gần với đất sản xuất nông nghiệp của các hộ dân như Báo phản ánh là đúng thực tế. Xác định Công ty CP Tập đoàn xây dựng Miền Trung đã khai thác ra ngoài ranh giới, phạm vi mỏ, làm sạt lở 3.115 m2 đất.
Đừng bỏ lỡ
  • Tập đoàn TKV khởi động thu hồi đất đá thải mỏ phục vụ san lấp mặt bằng
    (TN&MT) - Sáng 24/11, tại mặt bằng bãi thải Nam Suối Lại thuộc Công ty Than Hòn Gai - TKV, Công ty Chế biến Than Quảng Ninh đã tổ chức lễ khởi động khai thác, thu hồi đất đá thải mỏ phục vụ san lấp các công trình dân dụng và công nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
  • Lào Cai chú trọng phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản
    (TN&MT) - Bảo vệ môi trường (BVMT) trong khai thác khoáng sản rất cần được quan tâm chú trọng, đặc biệt là vấn đề phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản để hệ sinh thái, đất và môi trường không bị ảnh hưởng.
  • Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030: Điều tra chuyên sâu, đánh giá tổng thể địa chất, khoáng sản
    (TN&MT) - Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 22/12/2011 (Chiến lược số 2427). Sau 10 năm triển khai thực hiện (2012 - 2021), phần lớn các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Chiến lược số 2427 đã thu được những kết quả đáng kể trong việc hình thành “bức tranh tổng thể” về địa chất khoáng sản Việt Nam đoạn mới.
  • "Bức tranh tổng thể" về khoáng sản Việt Nam: Nhiều bất cập trong thực hiện mục tiêu khai thác, chế biến khoáng sản
    (TN&MT) - Quá trình tổng kết, đánh giá 10 năm thực hiện Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Chiến lược số 2427), Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nhận thấy, tình hình thực hiện các mục tiêu chiến lược còn gặp nhiều khó khăn, một số mục tiêu có thể không đạt được như kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu về khai thác, chế biến khoáng sản.
  • “Bức tranh tổng thể” về khoáng sản Việt Nam: Cần tiếp tục điều tra, làm rõ tiềm năng địa chất, khoáng sản và nâng cao chế biến sâu
    (TN&MT) - Sau 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả đáng kể, Chiến lược số 2427 cũng bộc lộ một số tồn tại bất cập, nhất là trong khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản, từ đó, đặt ra vấn đề cần xem xét, rà soát sửa đổi, điều chỉnh và xây dựng chiến lược mới để phù hợp với thực tế hiện nay.
  • Quảng Ninh bảo vệ tài nguyên khoáng sản: Quản lý chặt, xử lý nghiêm
    (TN&MT) - Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hàng trăm văn bản chỉ đạo về công tác quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản.
  • Khai thác khoáng sản phải gắn liền với trách nhiệm xã hội tại địa phương
    Trong những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã đóng góp cho sự phát triển chung của tỉnh, tuy nhiên tại nhiều nơi hoạt động khai thác khoáng sản đã gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Vì vậy, hoạt động này cần phải gắn chặt với trách nhiệm xã hội góp phần giúp địa phương giảm nghèo bền vững.
  • Phú Yên đề ra giải pháp thực hiện chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng
    Để nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản đảm bảo đồng bộ, thiết thực, hiệu quả và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, tình hình thực tế của tỉnh, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 88, ngày 22/7/2022 của Chính phủ.
  • Phú Yên: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản
    Để nâng cao nhận thức và hành động của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức, cá nhân về vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 29/6/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
  • Dẹp “vàng tặc” để xanh đời
    (TN&MT) - Những ngày cuối năm, chúng tôi về Chiềng Lương (Mai Sơn) nơi đã từng là “chiến trường” của “vàng tặc” ở Sơn La. Nhiều năm trước, nơi đây khá phổ biến tình trạng đào múc, hủy hoại đất nghi có vàng để khai thác trái phép. Tuy nhiên, trong 3 năm gần đây, bằng nhiều biện pháp, huyện Mai Sơn đã cơ bản chấn chỉnh nghiêm công tác quản lý đất đai, khoáng sản tại địa phương để phục vụ phát triển bền vững.
  • Quảng Nam: Giám sát chặt khai thác khoáng sản giúp phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Quảng Nam là địa phương nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng chủ yếu tập trung ở nông thôn và miền núi. Để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên khoáng sản, địa phương chú trọng khai thác hợp lý và giám sát việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. PV Báo TN&MT có cuộc trao đổi với ông Trần Thanh Hà – Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Quảng Nam về công tác quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản tại địa phương.
  • Điện Biên: Thực trạng và giải pháp khai thác sử dụng cát
    (TN&MT) - Cát, sỏi là khoáng sản có vai trò quan trọng, thiết yếu trong xây dựng và cơ bản đã được quản lý, khai thác, sử dụng theo quy hoạch và quy định của pháp luật về khoáng sản. Khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng là nhu cầu cần thiết của xã hội, vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa giải quyết sinh kế cho một số bộ phận người dân lao động.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO