OECM: Cơ hội mới cho bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam

Hoàng Ngân | 25/06/2020, 16:06

(TN&MT) - Công ước về Đa dạng sinh học (CBD) mà Việt Nam là thành viên đã công nhận các biện pháp bảo tồn khu vực hiệu quả khác (OECM) là phương thức bổ sung cho nỗ lực thành lập các khu bảo tồn chính thức. Điều này mở ra cho Việt Nam một cơ hội mở rộng và liên kết các mạng lưới bảo tồn của quốc gia.

Các OECM là một bước tiến quan trọng trong việc chính thức công nhận các kết quả bảo tồn bên ngoài khu vực bảo vệ

Bước tiến công nhận kết quả bảo tồn bên ngoài các khu bảo vệ

Tại Hội nghị Các bên (COP) ở Nagoya năm 2010, các Bên trong công ước CBD, bao gồm Việt Nam đã công nhận các biện pháp bảo tồn mới là phương thức bổ sung cho nỗ lực thành lập các khu bảo tồn chính thức. Điều này mở ra cho Việt Nam một cơ hội mới mở rộng và liên kết các mạng lưới bảo tồn quốc gia thông qua việc xây dựng và chính thức công nhận các OECM.

Ông Harry Jonas – Đồng Chủ tịch Ủy ban thế giới về các Khu bảo tồn của IUCN cho biết, trên thế giới, các OECM là một cơ hội để công nhận và đóng góp cho việc bảo tồn tính đa dạng sinh học bên ngoài các khu bảo vệ. OECM có thể bao gồm nhiều loại hình quản trị khác nhau và có thể được quản lý bởi chính phủ, tư nhân, người dân bản địa hoặc các cộng đồng địa phương.

“Các OECM yêu cầu có sự gắn kết trực tiếp với chủ sở hữu và người sử dụng đất hoặc biển”, ông Harry Jonas nhấn mạnh.

Theo ông Harry Jonas, một OECM cần phải đạt được các điều kiện về nằm ngoài các khu bảo vệ, có ranh giới địa lý có thể xác định được; có cơ quan có thẩm quyền quản trị và chế độ quản lý bền vững; đồng thời, phải mang lại kết quả bảo tồn đa dạng sinh học nội vi hiệu quả; có tiềm năng bảo tồn đa dạng sinh học lâu dài. Các điều kiện này đặt ra tiêu chuẩn tuân thủ cao để tránh việc các khu được quản lý kém với những giá trị đa dạng sinh học hạn chế cũng được coi là OECM.

Cơ hội cho Việt Nam?

Việt Nam là nơi có nhiều vùng cảnh quan nông nghiệp rộng lớn; trong đó có những khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao hoặc những khu vực là đối tượng phục hồi hoặc tái thiết lập các chức năng hệ sinh thái trong tự nhiên nhằm mang lại các lợi ích về khí hậu hoặc đa dạng sinh học. Trong các cảnh quan này, có rất nhiều cơ hội để công nhận các OECM.

Các OECM giúp công nhận, hỗ trợ và duy trì các khu vực khác nhau nơi tạo ra các kết quả bảo tồn và quản trị tốt bên ngoài các khu bảo vệ

Ông Nguyễn Đức Tú - Điều phối viên Chương trình đa dạng sinh học IUCN ở Việt Nam cho biết, OECM không chỉ giúp Việt Nam đáp ứng các cam kết bảo tồn với cộng đồng quốc tế mà còn cho phép bảo vệ thêm những sinh cảnh có tính đa dạng sinh học cao nhất nhưng lại đang bị đe dọa như: các vùng núi đá vôi bị cô lập, các vùng đồng cỏ ngập nước theo mùa, các bãi bùn ven biển vốn đang ít đại diện trong hệ thống khu bảo vệ chính thức hiện thời.

Các OECM cũng đem lại cơ hội công nhận sự đóng góp cho bảo tồn đa dạng sinh học của doanh nghiệp, cộng đồng thông qua việc nâng cao hiệu quả quản lý chính vùng đất mà họ đang được trao quyền sử dụng.

Theo ông Tú, Việt Nam có các OECM như khu vực "cấm xâm nhập"; các vùng đất thiêng, các khu quân sự, phế tích chiến tranh, các khu vực "cấm" khác (lệ thuộc); các khu vực được bảo tồn nhờ việc sử dụng ít gây tác động, các khu vực phòng hộ đầu nguồn, các vùng đất ngập nước liên quan đến dịch vụ hệ sinh thái (thứ cấp); các khu vực đất tư có mục tiêu trước hết là bảo tồn... nơi chủ thể quản trị: không có khả năng đăng ký thành lập khu bảo vệ hoặc không muốn được công nhận là khu bảo vệ (sơ cấp).

Ở nước ta, "OECM" là một định nghĩa mới được quốc tế công nhận có thể giúp thẩm định và công nhận các nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học bên ngoài các khu bảo vệ; có thể dùng để chính thức công nhận các hình thức quản lý và các chủ thể quản trị. Điều này giúp đảm bảo an toàn cho các khu, cho phép có thể đưa ra các trợ giúp phù hợp cho các khu.

Đặc biệt, có thể giúp cải thiện bảo tồn đa dạng sinh học của các ngành khác nhau bao gồm khối doanh nghiệp (khu vực thường được xem là nằm ngoài những nỗ lực bảo tồn ĐDSH); bổ sung danh mục hoạt động CSR cho các doanh nghiệp có quỹ đất lớn, bồi hoàn đa dạng sinh học ở các dự án phát triển.

Lấy dẫn chứng từ công nhận các OECM ở các vùng sản xuất nông nghiệp: mô hình tôm-lúa ở ĐBSCL; mô hình xen canh cà phê-cây ăn quả tiết kiệm nước ở Tây Nguyên… ông Tú cho rằng, đây cũng là cơ hội để học hỏi từ các sáng kiến bảo tồn trong và ngoài hệ thống các khu bảo vệ.

Quan trọng hơn, OECM cũng mở ra cơ hội lớn về luật pháp và thể chế. Bộ TN&MT là cơ quan chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo tồn đa dạng sinh học và đóng vai trò quan trọng thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học trên cả nước, trong đó bao gồm các khu vực OECM bên ngoài hệ thống khu bảo tồn. Trong thời gian tới, Luật Bảo vệ Môi trường sửa đổi sẽ được trình để Quốc hội thông qua vào năm 2020, và Luật Đa dạng Sinh học cũng đang có kế hoạch sửa đổi, và đây là các cơ hội để định dạng OECM trong luật.

Cũng theo ông Tú, thời gian tới, các cuộc họp với các bộ ngành liên quan để thảo luận OECM sẽ được tiến hành cùng với việc nâng cao nhận thức về OECM trong các bên liên quan; Phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng khung pháp lý (quản trị) để công nhận và thúc đẩy các OECM tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, tiến hành một đánh giá quốc gia để xác định các OECM tiềm năng và xác định và vận động các chủ đất (nước) gần các khu bảo vệ có thể là các “OECM tiềm năng”.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Mít tinh hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia về phòng, chống thiên tai năm 2022
Ngày 16/5, Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng, chống thiên tai phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam và UBND tỉnh Sóc Trăng tổ chức buổi lễ Mít tinh hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia về phòng, chống thiên tai năm 2022.
Đừng bỏ lỡ
  • Thừa Thiên – Huế: Lan tỏa thông điệp phân loại rác tại nguồn dành cho thiếu nhi
    Hoạt động “Đổi rác lấy quà” được Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Huế (HEPCO) tổ chức cách đây ít ngày, thu hút đông đảo các em thiếu nhi tham gia, qua đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, nhận thức về rác thải, phân loại rác...
  • Chủ động ứng phó mưa lớn, lốc, sét và sạt lở đất
    Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai vừa có Công điện số 262/VPTT gửi Ban Chỉ huy PCTT&TKCN các tỉnh/thành phố Bắc Bộ và ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển.
  • Tổng cục KTTV tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo thiên tai
    Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn Trần Hồng Thái vừa ký ban hành văn bản số 560/TCKTTV-QLDB gửi các đơn vị thuộc Tổng cục về việc tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo thiên tai trong những ngày tới.
  • Bức thư đoạt giải nhất UPU của học sinh lớp 9: Mỗi người đều có trách nhiệm với Biến đổi khí hậu
    Những ngày qua, bức thư đạt giải nhất của Nguyễn Bình Nguyên, lớp 9A1, THCS Nguyễn Tri Phương (Hà Nội) giành giải nhất cuộc thi Viết thư quốc tế lần thứ 51 UPU 2022 được nhiều lượt chia sẻ và cùng với đó là những lời khen ngợi về kiến thức cũng như tâm tư gìn giữ môi trường của cậu học sinh lớp 9.
  • Thời tiết ngày 14/5: Miền Bắc nhiều nơi giông lốc, mưa to
    Do ảnh hưởng của không khí lạnh, nên thời tiết Bắc Bộ hôm nay chuyển mát, có mưa vừa tới mưa to, có nơi mưa rất to, khả năng xảy ra lốc, sét.
  • Sơn La: Tiếp tục các hoạt động đưa Luật BVMT vào cuộc sống
    (TN&MT) - Trong 2 ngày 13-14/5, Sở TN&MT tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị tập huấn, tuyên truyền Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành cho hơn 200 đại biểu.
  • UNDP cam kết tiếp tục hỗ trợ nhiều ngôi nhà chống bão lũ cho Việt Nam
    (TN&MT) - Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế “Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu”, sáng 13/5, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức Hội thảo“Nhà an toàn chống chịu bão, lụt: Mô hình thành công và hướng đi trong thời gian tới.” Hội thảo nhằm chia sẻ mô hình nhà an toàn chống chịu bão, lụt đã được hỗ trợ xây dựng bởi Chính phủ Việt Nam và UNDP từ năm 2018 tới nay.
  • Chủ động ứng phó kịp thời, hiệu quả trước tình hình mưa lũ
    (TN&MT) - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh chỉ đạo, triển khai công tác ứng phó kịp thời, hiệu quả, chủ động sơ tán dân cư ra khỏi khu vực nguy hiểm, nhất là khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập sâu nhằm bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân.
  • Mưa lớn tại Bắc Bộ, 5 người chết, nhiều cơ sở vật chất bị phá hủy
    (TN&MT) - Thống kê từ Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng chống thiên tai cho biết, mưa lớn tại Bắc Bộ những ngày qua đã làm 5 người chết, nhiều nhà cửa, đường giao thông hư hỏng, hàng ngàn ha hoa màu bị ngập.
  • Ngày 13/5, Bắc Bộ tiếp tục có mưa to
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong ngày và đêm nay (13/5), ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 40-80mm/24h, có nơi trên 100mm/24h; riêng khu vực Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình, Lào Cai, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Phú Thọ phổ biến 70-120mm/24h, có nơi trên 150mm/24h.
  • Đà Nẵng: Để giảm thiểu rác thải nhựa không chỉ là phong trào
    (TN&MT) - Trước thực trạng gia tăng trở lại việc sử dụng chai nhựa tại nhiều công sở, cơ quan cũng như túi ni lông, hộp xốp phát sinh ở các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, Sở TN&MT TP. Đà Nẵng có công văn gửi các cơ quan liên quan về việc tăng cường kiểm tra việc triển khai phân loại CTRSH tại nguồn, quản lý, giảm thiểu rác thải nhựa.
  • Những nghiên cứu khoa học khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu nổi bật 10 năm qua
    Ngày 12/5, tại Hà Nội, Viện Khoa học Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu (Bộ TN&MT) đã tổ chức Hội thảo Tổng kết, đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ nổi bật của Viện giai đoạn 2011-2021, xây dựng định hướng chính về phát triển và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực KTTVBĐKH đến năm 2030.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO