Nhân rộng mô hình đa dạng con nuôi thủy sản cho thu nhập bền vững
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Trà Vinh, mùa vụ nuôi trồng thủy sản vùng ven biển năm 2025 của tỉnh đã được nông dân thả nuôi hơn 8.000 ha tôm sú và tôm thẻ chân trắng, nhiều hơn cùng kỳ gần 1.500 ha. Ngoài diện tích nuôi tôm sú, tôm thẻ thâm canh, nhiều hộ nông dân tiếp tục mở rộng diện tích nuôi quảng xanh với đa dạng con nuôi theo mô hình mô hình rừng – thủy sản.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Trà Vinh Trần Trường Giang cho biết, ước tính tại các vùng ven biển các huyện Cầu Ngang, Duyên Hải, thị xã Duyên Hải, Châu Thành của tỉnh đã có hàng nghìn hộ nông dân đã thả con giống thủy sản như: tôm, cua biển, cá đối, cá chẽm nuôi xen canh theo mô hình kết hợp rừng – thủy sản. Đây là mô hình được ngành nông nghiệp khuyến khích những hộ nông dân không đủ điều kiện nuôi tôm công nghiệp ứng dụng công nghệ cao nên sản xuất nhằm đảm bảo thu nhập bền vững. Qua nhiều năm sản xuất, mô hình rừng - thủy sản luôn đem lại thu nhập ổn định mức bình quân khoảng 100 - 120 triệu đồng/ha/năm .
Ông Nguyễn Văn Lãm, xã Long Khánh, huyện Duyên Hải chia sẻ, gia đình đã thực hiện mô hình rừng – tôm từ nhiều năm nay. Với diện tích 4 ha được ông bố trí đào ao và trồng các loại cây rừng như đước, sú, mắm, theo tỷ lệ 40% rừng – 60% mặt nước ao để tạo bóng mát và làm nơi trú ngụ cho tôm cùng các loài thuỷ sản khác. Mỗi năm thả nuôi khoảng 50.000 con tôm sú giống và 6.000 con cua biển giống, cùng với nguồn cá giống tự nhiên như cá đối, cá bóng cát, cá chẽm từ môi trường tự nhiên vào vuông tôm. Toàn bộ quá trình nuôi chỉ tốn tiền mua con giống, không thuốc thú y thủy sản, chi phí thức ăn không đáng kể nên thu nhập mỗi năm trên 200 triệu đồng.
Theo ông Lãm, phương thức nuôi kết hợp rừng – tôm sú – cá – cua biển còn có ưu thế là việc thu hoạch được chủ động chọn lựa tôm sú, cá , cua đạt kích cỡ, trọng lượng loại I để bán được giá cao, không bị thất thu khi gặp giá thị trường giảm thấp. Các loại thủy sản thương phẩm được nuôi sinh thái luôn được thương lái đặt hàng thu mua cao hơn các loại thủy sản nuôi theo công nghiệp, bán công nghiệp từ 25 – 30%. Bình quân 1 kg tôm sú (loại 10 - 12 con/kg) nuôi sinh thái có giá ổn định mức 350.000 đồng/kg, cua biển loại I và cua gạch có mức giá 350.000 – 450.000 đồng/kg (loại 2 con/kg).
Ông Trần Quốc Đoàn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Duyên Hải cho biết, ngoài mô hình rừng – tôm, hơn 5 năm nay, nhiều nông dân trong huyện đã đa dạng con nuôi thủy sản thay thế cho nuôi vụ tôm thứ 2 hoặc thứ 3 trong năm để thích ứng với biến đổi khí hậu vẫn đem lại hiệu quả kinh tế khá cao cho nông dân. Cụ thể, như mô hình nuôi sò huyết trong ao nuôi tôm quảng canh cải tiến tại huyện Duyên Hải cho năng suất đạt bình quân trên 4,4 tấn/ha. Với giá sò huyết thương phẩm bán ra ở mức 80.000 đồng/kg, hộ nuôi lãi ròng 145 triệu đồng/ha chỉ sau 4 - 4,5 tháng nuôi.
Hay như mô hình nuôi 1 vụ tôm sú – 1 vụ nuôi vọp trong ao nuôi tôm sú bán thâm canh tăng thêm lợi nhuận khoảng 50 triệu đồng/ha/vụ. Mô hình nuôi vọp trong ao tôm chỉ tốn tiền con giống, không tốn công chăm sóc, cũng không cần phải cho ăn vì có nguồn bã bùn hữu cơ tồn dư đáy ao từ vụ nuôi tôm nên vọp vẫn phát triển rất tốt. Bình quân diện tích 01 ha ao nuôi tôm, có thả nuôi lượng vọp giống 80.000 - 90.000 con giống, sau 6 tháng nuôi, sản lượng vọp thu hoạch khoảng 2 – 2,2 tấn, bán với giá vọp từ 25.000 - 30.000 đồng/kg.
Theo ông Trần Trường Giang, năm 2025, tỉnh đề ra mục tiêu đạt sản lượng nuôi trồng vùng ven biển hơn 200.000 tấn, góp phần đưa giá trị tăng thêm ngành thuỷ sản đạt mức tăng trưởng bình quân 5%/năm. Ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tăng cường hỗ trợ chuyển giao ứng dụng khoa học – công nghệ trong nuôi thuỷ sản cho nông dân để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Ngoài khuyến khích nông dân giữ vững diện tích mô hình rừng – thủy sản, tỉnh chủ trương cho các địa phương ven biển đẩy mạnh khai thác khoảng 50.000 ha đất ven biển và 15.000 ha đất bãi bồi, cồn nổi để đa dạng hóa đối tượng nuôi thủy sản, nhằm tạo giá trị gia tăng, giúp nông dân tăng thu nhập bền vững.