Người giải “cơn khát” cho vùng đất Ninh Thuận

Thanh Sơn-Mai Hương | 04/08/2022, 16:02

(TN&MT) - Cuối năm 1975, chúng tôi về Ninh Thuận, cảm giác ban đầu là nắng và bụi. Nắng chói chang từ trời đổ xuống, nắng từ đất bạc khô cằn hắt lên… Quanh năm gió cuộn bụi mờ cả núi. Ở riết rồi mới biết câu nói vui về xứ này: “Phan Rang là gió như phang và nắng như rang”; rồi “Xứ này 10 người thì 9 người mắt bét”.

Cuối tháng 9 chỉ sau vài cơn mưa nguồn là lũ sầm sập đổ về, nước có bao nhiêu đều theo ra biển tất cả. Sau cơn lũ chục ngày là lại trơ đất bạc…

78-1-.jpg

Bà Hoàng Thị Út Lan - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận.

Hơn chục năm sau, quê này vẫn thế. Dọc quốc lộ 1A hay quốc lộ 27 hai bên đường chỉ có cát trắng và nắng cháy. Những cánh đồng một vụ "ăn nước trời" thấp thỏm mùa được, mùa mất sản lượng kém. Có năm hạn, con nít đi xuống ruộng lọt cả chân lỗ nứt, hun hút tầm mắt là màu vàng chạch đến tận chân núi. Loáng thoáng là những đàn cừu lông trắng, nhởn nhơ kiên nhẫn gặm nhấm rễ cỏ và xương rồng đã được người chăn đốt gai.

Toàn bộ nước tưới tiêu và sinh hoạt phụ thuộc vào hệ thống kênh Bắc và kênh Nam dẫn từ đập Nha Trinh về và một phần khác phụ thuộc vào sông Dinh, sông Quao, sông Lu và những giếng khoan có chất lượng nước rất kém. Cư ngụ ở vùng đất khắc nghiệt như vậy, nên thật dễ hiểu vì sao từ xa xưa, năm nào người dân tộc Chăm ở đây cũng phải tổ chức lễ hội Cầu mưa (Lễ Palau Sah).

Ninh Thuận là dải đất cực Nam Trung Bộ, do vị trí địa lý đặc biệt, có nhiều dải núi che chắn nên lượng mưa trung bình rất thấp. 25 năm sau giải phóng (1975 - 2000), cả tỉnh mới xây dựng được 4 hồ chứa nước ngọt, tổng dung tích hơn 6 triệu m3 nước và chỉ đủ tưới cho 720 ha đất. 5 năm tiếp theo chỉ có một công trình thuỷ lợi Hồ Tân Giang được khánh thành.

Nhưng chỉ 6 năm từ năm 2004 đến năm 2011, Ninh Thuận đã xây được 11 hồ chứa với tổng dung tích gần 214 triệu m3 nước, tưới tiêu cho 10.570ha, gấp gần 15 lần các hồ xây trước đó. Riêng hồ Sông Trâu hoàn thành năm 2006 với dung tích 31 triệu m3 nước đã gấp 5 lần tổng dung tích của toàn bộ các hồ chứa có trước năm 2000.

Giờ đây, ai đi trên Quốc lộ 1A từ Cam Ranh vào Bình Thuận, hẳn ngạc nhiên về sự thay đổi khí hậu và chất lượng không khí nơi này. Những bụi gai và xương rồng, nay thành ruộng đồng 2, 3 vụ lúa, thành vườn táo, giàn nho xanh mướt trĩu quả... Để có được một Ninh Thuận trở mình xanh như thế, nhiều người vẫn nhắc tới bà Hoàng Thị Út Lan - Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận (giai đoạn 2004 - 2009) là một trong những lãnh đạo tỉnh có công lớn nhất trong xây hồ, đắp đập.

Có dịp gặp bà sau 13 năm rời nhiệm sở, vẫn dáng người nhanh nhẹn, giọng nói miệt quê nhỏ nhẹ và chiếc áo sơ mi giản dị như thời đương chức. Sau khi nghỉ hưu, bà đảm nhiệm chức Chủ tịch Hội bảo trợ Bệnh nhân nghèo của Ninh Thuận. Muốn gặp bà cũng khó như thời bà đương chức, bởi bà suốt ngày tới các địa phương để thăm hỏi, trao tiền hỗ trợ cho những hoàn cảnh nghèo bệnh nặng.

a3.-vuon-nho-ninh-thuan.jpg
Vườn nho Ninh Thuận níu chân du khách bốn phương

Khi hỏi về điều gì khiến bà quan tâm nhất khi được bầu làm Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, bà Hoàng Thị Út Lan chia sẻ: Năm 2005, Ninh Thuận gặp hạn hán rất nặng, tính sơ bộ thiệt hại từ nông nghiệp đến cả trăm tỷ đồng, gần 12 ngàn hộ dân thiếu nước nghiêm trọng, Trung ương phải cứu đói 1.000 tấn gạo. Ðiều này càng khẳng định quyết tâm của bà cũng như tập thể lãnh đạo tỉnh, đó là: thủy lợi chính là mấu chốt để sản xuất nông nghiệp, là động lực phát triển của địa phương.

Bà ít nói về mình, mà chỉ kể về những lần ra Hà Nội gặp lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các bộ, ngành để “xin” kinh phí làm hồ thuỷ lợi. Nhắc về kỷ niệm khi đưa cố Thủ tướng Phan Văn Khải lên thăm công trường đang thi công hồ Sông Sắt ở huyện Bác Ái (hồ lớn nhất tỉnh thời bấy giờ, được khánh thành năm 2008), cố Thủ tướng có nói “Tôi còn nợ dân Bác Ái nhiều lắm”, và cho tới tận bây giờ bà vẫn coi câu nói của cố Thủ tướng như là tâm nguyện để cố gắng làm cho người dân.

Với bà thì công trình hồ Sông Sắt hoàn thành, có dung tích gần 70 triệu m3 nước, tưới cho 2.800ha làm bà thấy mãn nguyện nhất trước khi rời nhiệm sở để nghỉ hưu. Khi hỏi về các công trình hồ chứa được hoàn thành sau khi về hưu, bà cười rất tươi và nói: “Hồi đó mình chủ yếu kết nối làm được cái móng, cái nền, sau đó anh em tiếp nối làm được như hôm nay. Anh em kế nhiệm đều trẻ và có trình độ nên làm rất tốt”. Bà hăm hở kể về hồi tháng 4 vừa rồi, anh em đưa lên thăm hệ thống Thủy lợi Tân Mỹ có sức chứa hơn 200 triệu m3, bằng tổng số 21 hồ chứa hiện nay của tỉnh.Theo bà thì giờ đây Ninh Thuận đã ổn hơn nhiều về nước tưới, chắc chắn sẽ bớt lo về hạn hán...

5 năm làm Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, số hồ chứa xây dựng và hoàn thành có dung tích gấp gần 20 lần và nếu tính thêm các hồ khởi công và hoàn thành sau khi bà nghỉ hưu, thì tổng dung tích gấp cả trăm lần trước đó. Bà Lan chia sẻ: Bây giờ mỗi lần về quê mình, nơi vùng đất cuối kênh trước kia chỉ trồng được các loại cây chịu hạn như dưa hồng, khoai lang, nay đã là những rẫy táo, giàn nho, ruộng rau xanh ngát và bà chợt thấm thía câu tục ngữ “Nhất nước, nhì phân…”. Bà hạnh phúc vì cuộc sống của những người nông dân ở các làng quê nghèo dần đổi thay. Bà thấy vui vì những năm tháng mình cống hiến cho người dân không uổng chút nào.

Bài liên quan
  • Xử lý triệt để chất thải rắn sinh hoạt
    (TN&MT) - Tại Hải Phòng, công tác vệ sinh môi trường được Thành ủy, HĐND, UBND và các sở ngành liên quan đặc biệt quan tâm và coi đó là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu trong hoạt động phát triển của thành phố.

(0) Bình luận
Nổi bật
TP.HCM: Triển khai Nghị định số 45 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực BVMT
(TN&MT) - Ngày 30/9, Sở TN&MT TP.HCM đã phối hợp với Tổng cục Môi trường, Thanh tra Bộ TN&MT tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) cho đội ngũ cán bộ làm công tác môi trường của các sở, ban, ngành, UBND các quận, huyện, TP.Thủ Đức và các xã, phường, thị trấn…
Đừng bỏ lỡ
  • Thừa Thiên – Huế: Sạt lở sông, biển sau bão Noru
    Bão số 4 (Noru) càn quét qua địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế đã gây ra những thiệt hại, trong đó bờ sông, bờ biển tiếp tục sạt lở.
  • Hà Nam, Hòa Bình thống nhất thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt
    (TN&MT) - Cử tri tỉnh Hà Nam phản ánh: Hiện nay tỉnh Hòa Bình xây dựng khu xử lý rác thải tại xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy giáp ranh với Tổ 7, thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Cử tri đề nghị có biện pháp can thiệp để đảm bảo sức khỏe cuộc sống của người dân vùng lân cận.
  • Tăng cường năng lực ngăn chặn buôn bán động vật hoang dã trái phép
    (TN&MT) - Ngày 29/9, tại Hà Nội, Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội thảo về nhận diện vai trò và tăng cường năng lực vận động chính sách ngăn chặn buôn bán trái phép động vật hoang dã cho các tổ chức bảo tồn của Việt Nam.
  • Thanh Hóa: Quy định khu vực đổ thải và nhận chìm vật nạo vét ở biển
    UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 47/2022/QĐ-UBND về việc quy định khu vực, địa điểm đổ thải, nhận chìm đối với vật chất nạo vét từ các hệ thống giao thông đường thủy nội địa và đường biển trên địa bàn tỉnh.
  • Nghệ An: Nhiều nơi bị ngập lụt, chia cắt, một người bị lũ cuốn trôi
    Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 4, nhiều huyện, thị, thành trên địa bàn tỉnh Nghệ An có lượng mưa rất lớn, nước lũ dâng cao đã khiến hàng nghìn hộ dân phải chạy lũ trong đêm. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường bị sạt lở, nước dâng chia cắt giao thông một số địa phương.
  • Hà Tĩnh: Mưa lớn gây sạt lở, ngập cục bộ, đường lên cửa khẩu Cầu Treo ách tắc
    Mưa lớn khiến nhiều địa phương ở Hà Tĩnh bị chia căt, một số trường cho học sinh nghĩ học để đảm bảo an toàn. Tuyến Quốc lộ 8A lên cửa khẩu Cầu Treo cũng bị sạt lở nghiêm trọng, gây ách tắc giao thông.
  • Long An: Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai năm 2022
    (TN&MT) - UBND tỉnh Long An vừa ban hành Chỉ thị tăng cường công tác chỉ đạo điều hành ứng phó các tình huống thiên tai, sự cố phức tạp; thực hiện đầy đủ phương châm "4 tại chỗ", tránh tư tưởng chủ quan dẫn tới những thiệt hại đáng tiếc do thiên tai gây ra trong những tháng cuối năm 2022, góp phần đảm bảo ổn định an ninh chính trị, phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh.
  • Lào Cai: Kiên quyết loại bỏ những thuỷ điện ảnh hưởng đến rừng và môi trường
    Tỉnh Lào Cai đề xuất loại bỏ một số thủy điện ảnh hưởng đến môi trường, rừng tự nhiên, cấp nước thủy lợi và không cho phép nghiên cứu dự án thủy điện nhỏ hơn 10MW.
  • Khu BTTN Mường Nhé: Tăng cường công tác quản lý tuần tra bảo vệ rừng
    (TN&MT) - Hàng năm để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn hệ sinh thái Ban Quản lý Khu BTTN Mường Nhé phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các xã và các cơ quan, đơn vị đóng chân trên địa bàn tăng cường công tác tuần tra, triền khai đồng bộ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.
  • Mường Tè (Lai Châu) đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Những năm qua, xác định môi trường luôn được xã hội quan tâm vì ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng cuộc sống. Vì vậy huyện Mường Tè (Lai Châu) đã triển khai nhiều biện pháp để bảo vệ môi trường, cải thiện cảnh quan, từ đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
  • Khẩn trương xây dựng hướng dẫn kỹ thuật phân loại rác
    (TN&MT) - Thời gian qua, công tác phân loại chất thải tại nguồn đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
  • Thời tiết 29/9, cả nước có mưa dông
    Dự báo thời tiết hôm nay (29/9), ở khu vực Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to, lượng mưa phổ biến 40-70mm, có nơi trên 100mm. Khu vực Hoà Bình, đồng bằng và ven biển Bắc Bộ có mưa vừa, có nơi mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 20-50mm, có nơi trên 80mm.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO