Ngành Địa chất Việt Nam đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước

Mai Đan | 02/10/2022, 18:16

(TN&MT) - 77 năm qua, ngành Địa chất Việt Nam đã liên tục vươn lên mạnh mẽ, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng đất nước. Trong quá trình hình thành và phát triển, mặc dù có những thay đổi về tổ chức, nhưng ngành Địa chất Việt Nam luôn phát huy được truyền thống vẻ vang, sáng tạo, cần cù, đạt được nhiều thành tựu quan trọng gắn với chiều dày lịch sử.

img_6918(1).jpg
Kết quả điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản góp phần tăng thêm tài nguyên các loại khoáng sản trọng tâm, chiến lược cho đất nước

Hoàn thành 2 nhiệm vụ lớn

Trong 77 năm qua, Ngành Địa chất Việt Nam luôn phát huy được truyền thống và tiếp tục đạt được nhiều thành tựu mới. Đáng chú ý, 20 năm qua, ngành Địa chất Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu ấn tượng, đó là: thực hiện tốt Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 1/3/1996 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược tài nguyên khoáng sản và phát triển công nghiệp khai khoáng đến năm 2010; Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 25/4/2011 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2020 định hướng đến năm 2030. Trên cơ sở đó đã xây dựng và trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/2/2022 (Nghị quyết số 10) về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết số 10 chắc chắn sẽ mở ra một trang sử mới giúp cho việc nghiên cứu cơ bản địa chất về khoáng sản hoàn thiện hơn, đóng góp nhiều cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tiếp theo.

Trong giai đoạn 2005 - 2021, ngành địa chất khoáng sản đã có 2 lần ban hành và sửa đổi Luật Khoáng sản, được Quốc hội thông qua như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản (năm 2005) và Luật Khoáng sản (năm 2010). Trên cơ sở đó, Quốc hội ban hành 1 Nghị quyết về kết quả giám sát và đẩy mạnh thực hiện chính sách pháp luật về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 11 Nghị định, Quyết định, các bộ, ngành liên quan ban hành 60 Thông tư, thực hiện Nghị định và quy trình kỹ thuật…

Dù đã đạt được nhiều thành tựu to lớn nhưng trong quá trình thực thi, Luật Khoáng sản năm 2010 cũng vẫn còn bộc lộ một số điểm tồn tại, bất cập, chưa bắt kịp xu hướng vận hành và phát triển của xã hội. Để thể chế hóa được những quan điểm, định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước, hoàn thiện pháp luật về địa chất và khoáng sản, phát huy những kết quả tích cực đã đạt được, khắc phục những tồn tại, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Khoáng sản để ban hành thành Luật Địa chất và Khoáng sản, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước tập trung, thống nhất ở Trung ương cho lĩnh vực quản lý về địa chất, khoáng sản, phục vụ kịp thời cho phát triển kinh tế - xã hội.

Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam vừa hoàn thiện nhiệm vụ lập hồ sơ đề nghị xây dựng Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) trình Bộ TN&MT, sau đó Bộ trình Quốc hội thông qua. Song song với nhiệm vụ lập hồ sơ đề án Luật Khoáng sản (sửa đổi), Tổng cục cũng đã triển khai việc lập Quy hoạch điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản giai đoạn 2021 - 2030 tầm nhìn đến năm 2050 theo đúng trình tự, thủ tục, tuân thủ theo quy định của Luật Quy hoạch. Tổng cục đã gửi lấy ý kiến và đến nay, về cơ bản đã nhận được gần hết các ý kiến đóng góp của các bộ, ban ngành và các địa phương. Tổng cục cùng nhà tư vấn đã tiếp thu, chỉnh sửa đầy đủ và đã hoàn thiện hồ sơ trình Bộ TN&MT để Bộ trình và báo cáo Thủ tướng thành lập Hội đồng thông qua kết quả lập Quy hoạch theo đúng tiến độ và thời gian đề ra.

img_6972.jpg
Các nhà địa chất thực hiện nhiều nhiệm vụ, đề án tại các địa hình hiểm trở

Trong những năm qua, công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản đã hoàn thành việc đo vẽ lập bản đồ địa chất và điều tra khoáng sản tỷ lệ 1:50.000 đạt hơn 80% diện tích đất liền, phát hiện hàng trăm điểm quặng có giá trị và nhiều điểm quặng đã chuyển sang điều tra đánh giá và thăm dò như sắt ở Tân An (Yên Bái), La Ê (Quảng Nam); graphit ở Bảo Thắng (Lào Cai); vàng ở Tân Uyên (Lai Châu), Phước Sơn (Quảng Nam); kaolin - felspat ở Bảo Thắng (Lào Cai), Tân Biên (Tây Ninh); đá ốp lát ở Gia Lai và nhiều nơi khác... Đặc biệt, việc phát hiện quặng đồng ở Kon Rẫy (Kon Tum) là một trong 10 sự kiện của ngành TN&MT năm 2017.

Công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản cũng đã hoàn thành lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:100.000 từ 0 - 30m nước, diện tích 18.388km2, đang thi công lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:500.000 trên diện tích hơn 266.000km từ 50 - 2.500m nước, đã phát hiện và khoanh vùng các khu vực có triển vọng sa khoáng titan và vật liệu xây dụng (cát, sạn) ở nhiều khu vực thuộc dải biển ven bờ từ Thanh Hóa đến Bà Rịa - Vũng Tàu. Đồng thời, hoàn thành công tác lập bản đồ hiện trạng trượt lở đất đá tỷ lệ 1:50.000 trên 15 tỉnh miền núi phía Bắc, điều tra cập nhật, bổ sung thông tin hiện trạng và nguy cơ trượt lở đất đá cho 64 xã trọng điểm thuộc 7 tỉnh miền núi phía Bắc; thành lập bản đồ phông phóng xạ môi trường tỷ lệ 1:1.000.000, bản đồ môi trường phóng xạ tỷ lệ 1:250.000; về điều tra di sản địa chất: được UNESCO công nhận 2 công viên địa chất toàn cầu là Công viên địa chất non nước Cao Bằng và Công viên địa chất Đắk Nông...

Kết quả công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản trong những năm qua không chỉ góp phần tăng thêm tài nguyên các loại khoáng sản trọng tâm, chiến lược cho đất nước, phục vụ kịp thời hiệu quả cho các quy hoạch thăm dò và khai thác khoáng sản, mà còn là cơ sở dữ liệu khoa học đối với các ngành kinh tế như giao thông, thủy lợi, khí tượng thủy văn, nông - lâm nghiệp...

Nhiều địa phương quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên khoáng sản

Bên cạnh những kết quả trên, Ngành Địa chất cũng ghi nhận những thành tựu đáng chú ý nhờ Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Thực hiện Chiến lược này, các địa phương đã đẩy mạnh cấp phép thăm dò, phê duyệt trữ lượng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường gồm: Đá, cát, sỏi xây dựng và san lấp, sét làm gạch ngói. Đến nay, đã thăm dò và phê duyệt trữ lượng trên 950 triệu m3 đá, trên 650 triệu m3 đất sét gạch ngói, trên 400 triệu m3 cát, sỏi và trên 200 triệu m3 đất, cát làm vật liệu san lấp. Tuy vậy, với nhu cầu sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường như hiện nay, nhất là đá và cát, sỏi, sẽ không đủ trữ lượng để khai thác trong 10 năm tới.

Liên quan đến vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên Hồ Thị Nguyên Thảo cho biết, hiện nhu cầu vật liệu trên địa bàn rất lớn, đặc biệt xây dựng các công trình nông thôn mới, các dự án cần đất san lấp, cát đá… Trước tình hình đó, địa phương đã triển khai, phối hợp với các đơn vị có liên quan đưa vào quy hoạch, đấu giá nhằm đáp ứng nhu cầu. Ngoài ra, theo dõi, đôn đốc các chủ mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là mỏ cát báo cáo trữ lượng khai thác định kỳ hàng tháng cho đến khi dự án Thuê dịch vụ lưu trữ, quản lý thông tin về khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Phú Yên hoàn thành và đi vào hoạt động.

Mặc dù còn một số điểm bất cập nhưng Luật Khoáng sản 2010 đi vào thực tiễn cuộc sống đã giúp nhiều địa phương thực hiện tốt công tác quản lý, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, đặc biệt, nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng từng bước đáp ứng nhu cầu thực tiễn, tăng nguồn thu cho ngân sách.

Trong số những địa phương thực hiện tốt công tác đấu giá khoáng sản trên cả nước theo đánh giá của Bộ TN&MT, phải kể đến tỉnh Hà Tĩnh. Việc đấu giá mỏ khoáng sản không chỉ góp phần tăng thu ngân sách mà còn tạo “sân chơi” bình đẳng, công bằng, minh bạch giữa các doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Văn Thành - Trưởng Phòng Khoáng sản (Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Tĩnh), Sở đã khuyến khích các đơn vị tận dụng các loại vật chất nạo vét của các bến cảng, nhà máy nhiệt điện (4,8 triệu m3/năm); các loại chất thải rắn (tro bay, tro đáy, xỉ thép với 2,4 triệu m3/năm) trong khu kinh tế Vũng Áng, đã được các ngành chức năng công bố hợp quy, hợp chuẩn, đảm bảo làm sản phẩm hàng hóa, thay thế dần cho vật liệu san lấp truyền thống, góp phần bảo vệ môi trường.

Việc chủ động nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường trước khi triển khai thi công sẽ tránh tình trạng khan hiếm, làm chậm tiến độ các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn Hà Tĩnh. Điều này là hết sức quan trọng, thu hút thêm các nhà đầu tư, doanh nghiệp, đơn vị có năng lực tìm kiếm cơ hội đầu tư dự án, công trình, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Trong lĩnh vực đánh giá khoáng sản, đã hoàn thành 21 đề án, một số đề án đã điều tra, đánh giá đến độ sâu trên 500m (than nâu vùng Thái Bình - Nam Định, vàng Yên Sơn; đồng ở Bát Xát, Lào Cai; Kon Rẫy, Kon Tum). Trong đó, có các loại khoáng sản điển hình đã được xác định tài nguyên chắc chắn như: than nâu 6.700 ngàn tấn (trên diện tích 265km2); Urani oxit - U3O8 (8.600 tấn) sắt (650.000 tấn kim loại) và gần 2.300.000 ngàn tấn quặng sắt kiểu laterit; 1.870.000 ngàn tấn tinh quặng nhôm (bauxit); 557 triệu tấn tinh quặng titan; 61.000 ngàn tấn quặng Wolfram (WO¬3); đồng 81.000 ngàn tấn kim loại; felspat-kaolin 21.780.000 tấn quặng; cát trắng 10.400 tấn... Ngoài ra đang điều tra làm rõ nguồn tài nguyên đất hiếm dạng ion hấp phụ trên toàn quốc.

Bài liên quan
  • Những “trinh sát” ngành địa chất biển
    (TN&MT) - Họ là những người tiền trạm, mang trên mình nhiệm vụ lớn lao khi thực hiện điều tra cơ bản về địa chất và thăm dò khoáng sản trên vùng biển, hải đảo nước ta để góp phần phục vụ việc xây dựng và phát triển hạ tầng dải ven biển Việt Nam.

(0) Bình luận
Nổi bật
Quảng Nam: Truy quét các tụ điểm khai thác vàng trái phép
(TN&MT) - Trước tình hình khai thác vàng trái phép đang “nổi lên” tại một số huyện trên địa bàn, UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu lực lượng chức năng tiếp tục truy quét các tụ điểm khai thác vàng trái phép, xử phạt nghiêm các đối tượng có hành vi vi phạm.
Đừng bỏ lỡ
  • Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030: Điều tra chuyên sâu, đánh giá tổng thể địa chất, khoáng sản
    (TN&MT) - Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 22/12/2011 (Chiến lược số 2427). Sau 10 năm triển khai thực hiện (2012 - 2021), phần lớn các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Chiến lược số 2427 đã thu được những kết quả đáng kể trong việc hình thành “bức tranh tổng thể” về địa chất khoáng sản Việt Nam đoạn mới.
  • "Bức tranh tổng thể" về khoáng sản Việt Nam: Nhiều bất cập trong thực hiện mục tiêu khai thác, chế biến khoáng sản
    (TN&MT) - Quá trình tổng kết, đánh giá 10 năm thực hiện Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Chiến lược số 2427), Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nhận thấy, tình hình thực hiện các mục tiêu chiến lược còn gặp nhiều khó khăn, một số mục tiêu có thể không đạt được như kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu về khai thác, chế biến khoáng sản.
  • “Bức tranh tổng thể” về khoáng sản Việt Nam: Cần tiếp tục điều tra, làm rõ tiềm năng địa chất, khoáng sản và nâng cao chế biến sâu
    (TN&MT) - Sau 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả đáng kể, Chiến lược số 2427 cũng bộc lộ một số tồn tại bất cập, nhất là trong khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản, từ đó, đặt ra vấn đề cần xem xét, rà soát sửa đổi, điều chỉnh và xây dựng chiến lược mới để phù hợp với thực tế hiện nay.
  • Quảng Ninh bảo vệ tài nguyên khoáng sản: Quản lý chặt, xử lý nghiêm
    (TN&MT) - Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hàng trăm văn bản chỉ đạo về công tác quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản.
  • Khai thác khoáng sản phải gắn liền với trách nhiệm xã hội tại địa phương
    Trong những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã đóng góp cho sự phát triển chung của tỉnh, tuy nhiên tại nhiều nơi hoạt động khai thác khoáng sản đã gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Vì vậy, hoạt động này cần phải gắn chặt với trách nhiệm xã hội góp phần giúp địa phương giảm nghèo bền vững.
  • Phú Yên đề ra giải pháp thực hiện chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng
    Để nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản đảm bảo đồng bộ, thiết thực, hiệu quả và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, tình hình thực tế của tỉnh, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 88, ngày 22/7/2022 của Chính phủ.
  • Phú Yên: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản
    Để nâng cao nhận thức và hành động của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức, cá nhân về vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 29/6/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
  • Dẹp “vàng tặc” để xanh đời
    (TN&MT) - Những ngày cuối năm, chúng tôi về Chiềng Lương (Mai Sơn) nơi đã từng là “chiến trường” của “vàng tặc” ở Sơn La. Nhiều năm trước, nơi đây khá phổ biến tình trạng đào múc, hủy hoại đất nghi có vàng để khai thác trái phép. Tuy nhiên, trong 3 năm gần đây, bằng nhiều biện pháp, huyện Mai Sơn đã cơ bản chấn chỉnh nghiêm công tác quản lý đất đai, khoáng sản tại địa phương để phục vụ phát triển bền vững.
  • Quảng Nam: Giám sát chặt khai thác khoáng sản giúp phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Quảng Nam là địa phương nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng chủ yếu tập trung ở nông thôn và miền núi. Để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên khoáng sản, địa phương chú trọng khai thác hợp lý và giám sát việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. PV Báo TN&MT có cuộc trao đổi với ông Trần Thanh Hà – Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Quảng Nam về công tác quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản tại địa phương.
  • Điện Biên: Thực trạng và giải pháp khai thác sử dụng cát
    (TN&MT) - Cát, sỏi là khoáng sản có vai trò quan trọng, thiết yếu trong xây dựng và cơ bản đã được quản lý, khai thác, sử dụng theo quy hoạch và quy định của pháp luật về khoáng sản. Khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng là nhu cầu cần thiết của xã hội, vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa giải quyết sinh kế cho một số bộ phận người dân lao động.
  • Thanh Hóa: Nâng cao hiệu quả quản lý khai thác khoáng sản
    Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản chặt chẽ và hiệu quả, thường xuyên kiểm tra công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khoáng sản nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
  • Bến Tre: Quản lý, sử dụng hiệu quả khoáng sản phục vụ giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Trước nhu cầu cần cát xây dựng ngày càng nhiều nhưng nguồn cung lại hạn chế, việc khai thác cát trái phép trên địa bàn tỉnh có thời điểm, có nơi còn diễn biến phức tạp, nên tỉnh Bến Tre đã và đang tăng cường công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản góp phần triển kinh tế - xã hội, phục vụ giảm nghèo bền vững. PV Báo TN&MT đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Minh Tuấn - Giám đốc Sở TN&MT Bến Tre xung quanh nội dung này.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO