Nét văn hóa độc đáo của dân tộc Lự ở Lai Châu

Hoàng Châu | 18/04/2021, 22:51

(TN&MT) - Hiện nay, cộng đồng người dân tộc Lự là một trong những dân tộc thiểu số có khoảng 6.500 người. Tại Lai Châu, người dân tộc Lự sinh sống chủ yếu ở 2 huyện Tam Đường và Sìn Hồ; dân tộc này có truyền thống nhuộm răng đen

Thiếu nữ dân tộc Lự ở Lai Châu mặc trang phục truyền thống

Người Lự có quy ước con gái từ 13 - 14 tuổi trở lên đều phải nhuộm răng đen, nếu người con gái nào không nhuộm răng đen, thì không phải là con gái người Lự, sẽ bị chê cười và nhất là sẽ kém duyên, những chàng trai người Lự sẽ không muốn lấy làm vợ. Đây là một phong tục truyền thống có từ lâu đời của người dân tộc Lự với ý nghĩa làm cho răng chắc và đẹp hơn. Người Lự nhuộm răng đen bằng loại cây có tên “mạy chông cài” hay “mạy tỉu”. Việc nhuộm răng thường được thực hiện sau khi ăn cơm tối.

Tuy nhiên, đến nay phong tục này đã bị mai một, hiện nay các cô gái Lự không còn nhuộm răng đen, chỉ còn lại ít phụ nữ lớn tuổi vẫn còn giữ thói quen này. 

Tục nhuộm răng đen của dân tộc Lự giờ đã bị mai một

Ngoài phong tục nhuộm răng đen thì người Lự có đời sống sinh hoạt rất phong phú. Đặc biệt, là trong lĩnh vực văn hoá, văn nghệ… các bài hát chủ yếu được sản sinh trong quá trình lao động sản xuất và được ứng tác phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể như: Hát trong đám cưới, hát mừng nhà mới, hát ru con, hát đối đáp…

Nhạc cụ truyền thống của dân tộc Lự nhìn chung không nhiều, chỉ có trống, chiêng và sáo đôi (tiếng Lự là “Pí me lụ”, gồm: sáo mẹ “pí me” và sáo con “pí lụ”). Hiện nay, những nhạc cụ này đang bị mai một đi rất nhiều, cả nghệ nhân chế tác đến người sử dụng cũng ít đi. 

Trang phục của họ chủ yếu được làm bằng chính đôi tay khéo léo của người phụ nữ Lự

Người Lự ở Lai Châu cũng như nhiều dân tộc thiểu số khác, cuộc sống gắn liền với canh tác nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, gia cầm với quy mô nhỏNgoài thời gian lao động sản xuất, những lúc nông nhàn phụ nữ dân tộc Lự họ thường thêu thùa, dệt vải. Các gia đình người Lự đều có khung dệt và các dụng cụ se sợi, quay sợi dệt vải. Người con gái dân tộc Lự trước khi lấy chồng phải thành tạo việc thêu thùa, dệt vải để tự may đồ cho mọi người trong gia đình. Sản phẩm dệt của người Lự khá phong phú về chủng loại: Váy áo, khăn, túi... 

Một trong những nét đặc sắc của văn hoá truyền thống dân tộc Lự là bộ trang phục. Trang phục của người Lự vô cùng đặc sắc và được làm thủ công từ đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ với những hoạ tiết hoa văn rất độc đáo. Đối với trang phục của người phụ nữ, họ mặc áo chàm xẻ ngực, vạt trái đè lên vạt phải và được buộc thắt bởi những dây tua sặc sỡ. Ngày thường, phụ nữ Lự mặc váy chàm thêu móc đơn giản để thuận tiện trong công việc. Những dịp lễ tết, hội hè hoặc khi gia đình có khách quý, họ mặc váy 2 lớp với hoa văn 3 tầng trang trí đẹp mắt, phần trên được dệt với những họa tiết hình quả trám, phần dưới là vải chàm đen, phần gấu váy có điểm thêm màu khác rất đẹp mắt.

 

Cùng với trang phục là các loại trang sức. Giống như phụ nữ các dân tộc khác, phụ nữ dân tộc Lự cũng đeo trang sức là vòng cổ, vòng tay được làm từ bạc, nhôm hoặc đồng. Ngoài ra, còn có một loại vòng gọi là vòng vía được làm bằng các sợi chỉ chàm để đeo tay với ý nghĩa tránh gió, tránh những điều không may. Phụ nữ Lự cũng đeo hoa tai là các loại dạng ống, có sợi chỉ xiên qua để treo các chùm bông sặc sỡ. Chiếc khăn đội đầu cũng là vật không thể thiếu của người phụ nữ. Phụ nữ Lự thường đội khăn cuốn nghiêng về phía trái, để lộ mặt trước với những đường viền thêu hoa văn màu trắng, kẻ sọc. Trang phục của người phụ nữ kết hợp cùng đồ trang sức, khăn đầu sẽ càng làm tăng thêm vẻ đẹp mặn mà, đằm thắm hay trẻ trung, xinh đẹp tuỳ theo lứa tuổi.

 

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Nậm Pồ (Điện Biên): Các tổ chức tôn giáo chung tay đẩy lùi đại dịch Covid-19
(TN&MT) - Tháng 5/2021, huyện Nậm Pồ là một trong những địa phương xảy ra đợt bùng phát dịch lớn nhất từ trước tới nay của tỉnh Điện Biên. Bên cạnh sự nỗ lực của các cấp ủy đảng, chính quyền và đội ngũ y bác sĩ, lực lượng vũ trang thì còn có sự đồng lòng, chung tay góp sức của rất nhiều tổ chức tôn giáo và giáo dân, đồng bào dân tộc thiểu số huyện Nậm Pồ.
Đừng bỏ lỡ
  • Quan Hóa (Thanh Hóa): Sẵn sàng di dân khỏi vùng có nguy cơ sạt lở, lũ quét
    (TN&MT) - Thanh Hóa là tỉnh thường xuyên đối mặt với thiên tai, đặc biệt là ở các huyện miền núi thường xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Vì vậy, việc rà soát, xây dựng phương án, tổ chức di dân ra khỏi vùng có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét luôn được chú trọng, đặc biệt là tại huyện miền núi Quan Hóa.
  • Thái Nguyên: Quan tâm chính sách cho người có uy tín
    (TN&MT) - Thực hiện Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 6/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Kế hoạch số 70/KH-UBND ngày 31/5/2018 về triển khai thực hiện Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
  • Nho Quan (Ninh Bình): Tận dụng đất hoang đồi núi phát triển kinh tế vùng DTTS
    (TN&MT) - Những năm qua, nhiều diện tích đất hoang vùng đồi núi đã được bà con đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Phú Long (huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) tận dụng và khai thác để trồng cây na dai đem lại giá trị kinh tế cao, nhờ đó đời sống đồng bào ngày càng khởi sắc.
  • Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng kêu gọi nhân dân các dân tộc trong tỉnh chung sức phòng, chống Covid-19
    (TN&MT) - Một số biện pháp kiểm soát cá biệt trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở Lam Đồng đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống bà con nhân dân, nhất là một bộ phận người lao động nghèo. Tuy nhiên, đây là quyết định hết sức cần thiết và cấp bách, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng kêu gọi nhân dân các dân tộc trong tỉnh cùng chung sức ngăn chặn, khống chế và đẩy lùi sự lây lan của đại dịch Covid-19.
  • Văn Yên (Yên Bái): Thành lập đội xe ô tô tình nguyện cùng địa phương chống dịch
    (TN&MT) - Mới đây, huyện Văn Yên (Yên Bái) đã ra mắt đội xe ô tô ứng trực phòng chống dịch bệnh Covid – 19. Đội xe có 231 chủ phương tiên ô tô đăng ký tham gia Đội xe tình nguyện sẵn sàng cùng địa phương ứng phó với các cấp độ dịch bệnh có thể xảy ra.
  • Bình Định: Chuyện về “Vua hòa giải” ở xã Bok Tới, huyện Hoài Ân
    (TN&MT) - Đến xã miền núi Bok Tới, huyện Hoài Ân hỏi về già làng Đinh Sinh thì ai cũng biết. Già làng Đinh Sinh được gọi là “Vua hòa giải”, người có uy tín, gương mẫu, tích cực trong mọi công việc xã hội được bà con đồng bào Bana thôn T2 tin yêu, trân trọng, quý mến.
  • Phân bổ quỹ đất, khu vực biển phù hợp quy hoạch hạ tầng thương mại ở miền núi và hải đảo
    (TN&MT) - Đó là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành trong Quyết định 1162/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển thương mại miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo giai đoạn 2021 - 2025. Bộ TN&MT chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ, ngành liên quan chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương rà soát quy hoạch sử dụng đất, khu vực biển, cân đối và phân bổ quỹ đất, khu vực biển phù hợp với quy hoạch phát triển hạ tầng thương mại ở miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo.
  • Nâng cao hiệu quả phòng chống lũ quét, sạt lở đất ở miền núi
    (TN&MT) - Lũ quét, sạt lở đất đang là một trong những loại hình thiên tai nguy hiểm đe dọa trực tiếp tới tính mạng và tài sản người dân đồng bào khu vực miền núi. Chính vì vậy, tìm giải pháp nâng cao hiệu quả dự báo, cảnh báo lũ quét, sạt lở đất trở thành yêu cầu bức thiết khi mùa mưa bão đang đến.
  • Đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả của chương trình khoa học và công nghệ về dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc
    (TN&MT) - Đó là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình khi ông phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết Chương trình khoa học và công nghệ (KH&CN) cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020 (CTDT/16-20) về  "Những vấn đề cơ bản và cấp bách về dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc ở Việt Nam đến năm 2030" và Chương trình phối hợp hoạt động giữa Bộ KH&CN giai đoạn 2012-2020 diễn ra sang 14/7 tại Hà Nội
  • Mù Cang Chải (Yên Bái): Chủ động phòng chống thiên tai
    (TN&MT) - Trong những năm qua, huyện vùng cao Mù Cang Chải (Yên Bái) thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề do thiên tai gây ra. Ngay từ đầu mùa mưa năm 2021 huyện đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể nhằm hạn chế mức thấp thiệt hại về người và tài sản.
  • Quy chế hoạt động của BCĐ phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi
    Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ trong việc quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện Chương trình và một số nội dung của Đề án.
  • Điện Biên: Vùng đồng bào DTTS sử dụng tài nguyên đất hiệu quả
    (TN&MT) - Nếu trước đây, đồng bào các dân tộc huyện Mường Ảng (Điện Biên) chỉ có lối canh tác phá rừng làm nương, tra ngô, trỉa hạt theo thói quen canh tác hái lượm thô sơ. Thì giờ đây, người dân huyện Mường Ảng đã có trái cây xuất khẩu ra thị trường lớn, tình trạng chặt phá rừng làm nương không còn, tỷ lệ che phủ rừng cao nhất tỉnh Điện Biên đạt 52% năm 2020.
  • Đà Nẵng: Người dân miền núi Hòa Vang kiếm hàng trăm triệu từ nuôi heo rừng
    (TN&MT) - Với quyết tâm làm giàu trên quê hương, anh Lê Văn Hoàng, người dân tộc Cơ Tu ở thôn Phú Túc, xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang đã tiên phong đầu tư, phát triển mô hình nuôi heo rừng lai. Đến nay, anh Hoàng đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
  • Đồng bào dân tộc thiểu số xã Ia Chim đồng lòng giữ rừng nhờ chính sách chi trả DVMTR
    (TN&MT) - Bảy năm hưởng lợi từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã giúp đời sống bà con đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn xã Ia Chim (TP. Kon Tum, tỉnh Kon Tum) ngày một được nâng cao. Nhận thức được lợi ích từ việc tham gia quản lý, bảo vệ rừng nên bà con nơi đây thêm yêu và gắn bó với rừng.
  • Mường Chà (Điện Biên): Đồng bào DTTS giữ rừng nhờ chính sách chi trả DVMTR
    (TN&MT) - Từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) , nhận thức về công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng của các chủ rừng và hộ nhận khoán rừng ở huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên từng bước được nâng lên. Đặc biệt, chính sách này đã góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân sống gần rừng, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO