Nam Trà My (Quảng Nam): Giữ rừng để trồng, giữ nguồn gen sâm quý

Võ Hà | 19/09/2021, 14:47

(TN&MT) - Vùng núi Nam Trà My (tỉnh Quảng Nam) bây giờ đã thật sự là thủ phủ của loại sâm quý xếp hàng đầu thế giới. Cũng nhờ giá trị của sâm Ngọc Linh, người dân ở đây đã thay nhau quản lý và bảo vệ rừng để loại sâm quý ngày càng sinh sôi phát triển. 

Lập chốt giữ rừng

Sâm Ngọc Linh đã và đang là sản phẩm giúp thay đổi cuộc sống người dân huyện Nam Trà My (tỉnh Quảng Nam), đặc biệt khi mà giá trị sâm củ không ngừng tăng cao. Trong các phiên chợ sâm gần đây, mỗi ký sâm có giá từ 80 - 200 triệu đồng. Nhờ cây sâm nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở đây không chỉ thoát nghèo mà đã trở nên khá giả. Cây sâm nhờ rừng tồn tại. Nhờ thế, những cánh rừng được đồng bào Xê Đăng khoanh nuôi để trồng sâm đều xanh tươi.

Người dân địa phương bên loại sâm quý hàng đầu thế giới.

“Bao đời nay người dân bản địa chúng tôi đều nhờ vào rừng. Cây sâm Ngọc Linh cũng nhờ mẹ rừng ban tặng. Chúng tôi sẽ dồn mọi tâm huyết để giữ những cánh rừng còn sót lại. Mình giữ rừng, mai sau con cháu còn có nguồn thu” - ông Nguyễn Cao Bằng, thôn Tắk Lang, xã Trà Linh chia sẻ.

Đặc điểm cây sâm Ngọc Linh là sống dưới tán rừng, nơi có độ che phủ trên 80% và nhiệt độ giao động ở mức 20oC trở xuống. Vì lẽ đó mà muốn trồng sâm thì phải giữ rừng, phục hồi rừng. Phong trào lập chốt giữ rừng để trồng sân và ngăn người lạ vào khai thác gỗ, dược liệu ở Trà Linh cũng vì lẽ đó mà đã lan tỏa đến rất nhiều làng từ Tắk Lang, Măng Lùng tới Kon Pin, Tắc Ngo... Tại các vườn sâm, chủ vườn thường dùng lưới B40 và dây thép gai rào xung quanh, lắp camera giám sát. Họ dựng lán trại, thuê nhân công ăn ngủ giữa rừng để chăm sóc, bảo vệ quanh năm, bất kể mưa hay nắng. Với cách thức bảo vệ hết sức nghiêm ngặt như vậy, nhiều năm nay, tại những địa phương trồng sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện Nam Trà My tuyệt nhiên không xảy ra phá rừng.

Quy hoạch bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh tỉnh Quảng Nam sử dụng toàn bộ đất đai, tài nguyên rừng ở huyện Nam Trà My.

 Ông Nguyễn Văn Mẫn, Phó Chủ tịch huyện Nam Trà My kể, Trà Linh trước đây là xã khó khăn nhất của huyện, bao đời nay người dân chủ yếu phát nương làm rẫy để mưu sinh, rừng già vì thế cứ thu hẹp dần, thay vào đó là những nương ngô, rẫy lúa.  Kể từ khi có dự án bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh của Thủ tướng Chính phủ vào tháng 6/2016, cây sâm Ngọc Linh đã làm giàu cho bà con Xê Đăng. Từ đó bà con nhận thấy giá trị từ rừng già và bảo vệ hết sức nghiêm ngặt. 

Giữ rừng cho tương lai

Quy hoạch bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh tỉnh Quảng Nam sử dụng toàn bộ đất đai, tài nguyên rừng ở huyện Nam Trà My với tổng diện tích hơn 15 nghìn héc-ta. Tuy nhiên, để vùng lõi duy trì được các điều kiện như trên, cần có vùng rừng đệm bảo vệ bên ngoài.

Trên cơ sở tình trạng đất rừng, tỉnh Quảng Nam đề ra các giải pháp nâng cao độ che phủ của rừng ở vùng đệm. Ðối với vùng lõi, yêu cầu bảo đảm đủ điều kiện thích nghi phát triển cho cây sâm về trạng thái rừng, độ che phủ, điều kiện đất đai, khí hậu và nhất là phải được bảo toàn nguyên vẹn, quản lý nghiêm ngặt. Trong vùng lõi chỉ được trồng cây sâm Ngọc Linh dưới tán rừng tại các vị trí phù hợp đã được xác định, thực hiện các giải pháp nâng cao độ che phủ của rừng.

Những trại sâm nằm sâu trong rừng, được bảo vệ nghiêm ngặt.

Bà con cũng sẽ được quyền khai thác các loại lâm sản phụ như mây, đót, hạt ươi, nấm rừng, mật ong... Đặc biệt hơn, từ diện tích rừng tự nhiên được giao khoán, bảo vệ, các nhóm hộ tổ chức trồng sâm Ngọc Linh và các loài cây dược liệu dưới tán rừng để tăng thu nhập, làm giàu cho gia đình. Với phương pháp gắn quyền lợi với trách nhiệm đã phát huy tốt ý thức của người dân trong công tác quản lý bảo vệ rừng.

Đến nay huyện Nam Trà My đã giao hơn 12 nghìn hécta rừng tự nhiên, hơn 6 nghìn hécta rừng phòng hộ và gần 15 nghìn hécta rừng đặc dụng cho cộng đồng quản lý bảo vệ. Độ che phủ rừng trên địa bàn huyện Nam Trà My đạt hơn 52%, dự kiến đến năm năm 2025 đạt 80%.

Nam Trà My đang phấn đấu đến năm 2025 trồng thêm 2.000 ha sâm, những năm tiếp theo sẽ trồng hết diện tích quy hoạch, đưa cây sâm Ngọc Linh trở thành cây hàng hóa mũi nhọn nhằm phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Nam. Hàng ngàn hecta rừng Ngọc Linh đang được đồng bào Xê Đăng gìn giữ. Đối với họ rừng như một vị thần che chở, ban tặng cho dân làng Xê Đăng dưới đỉnh Ngọc Linh cuộc sống no ấm giàu sang, vì vậy, sống nhờ rừng thì phải giữ rừng bền vững cho tương lai.

Trong các phiên chợ sâm, mỗi ký sâm có giá từ 80 - 200 triệu đồng.

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, để phát triển cây sâm Ngọc Linh trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước trong thời gian tới, cũng như khai thác hiệu quả, bền vững tài nguyên thiên nhiên của quốc gia, UBND tỉnh Quảng Nam vừa có đề xuất về Chương trình phát triển cây sâm Việt Nam gửi Thủ tướng Chính phủ.

Tỉnh Quảng Nam kỳ vọng phát triển cây sâm Ngọc Linh thành một ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm sâm của quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi cao phát triển kinh tế bằng cây sâm Việt Nam. Đến năm 2045, đưa Việt Nam trở thành nước sản xuất sâm có thể cạnh tranh ngang bằng với ngành sản xuất sâm của Hàn Quốc.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Hiến đất lập làng Quảng Nam - chuyện cổ tích giữa rừng già
(TN&MT) - Sau trận mưa núi kéo dài từ chiều hôm trước, khu dân cư mới thôn Achoong (xã Ch’Ơm, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) được đón những tia nắng sớm từ đỉnh Trường Sơn hùng vĩ. Nơi này, là vùng đất định cư của đồng bào Cơ Tu, giáp biên với nước bạn Lào, được hình thành khi Amế (Mẹ) Tơ Ngôl Chín hiến hơn 20.000 m2 đất để định cư, lập làng.
Đừng bỏ lỡ
  • Đắk Lắk: Gieo mầm xanh cho những vùng đất trống, đồi trọc
    (TN&MT) - Từ đầu năm 2021 đến nay, các bạn trẻ tổ chức thành các nhóm gói nhiều hạt giống vào trong những túi đất rồi gieo xuống những vùng đất trống, đồi trọc ven quốc lộ 27 đoạn đi qua tỉnh Lâm Đồng góp phần phủ xanh những vùng đất hoang hoá hoặc cây cối bị phá từ trước.
  • Lào Cai: Bí thư Chi bộ thôn gương mẫu hiến đất xây dựng NTM
    (TN&MT) - Tham gia xây dựng nông thôn mới (NTM), nhân dân xã A Mú Sung, huyện Bát Xát đã nêu cao tinh thần, trách nhiệm, đóng góp nhiều công sức, tài sản. Một trong những điển hình chung tay xây dựng NTM là gia đình Bí thư Chi bộ Ma Seo Lằng ở thôn Lũng Pô đã tự nguyện hiến 2650m2 đất xây dựng đường giao thông nông thôn.
  • Quảng Ngãi: Người dân Minh Long tình nguyện hiến đất xây dựng nông thôn mới
    (TN&MT) - Đến nay, huyện miền núi Minh Long (Quảng Ngãi) đã có 2 xã Long Sơn và Thanh An cán đích nông thôn mới. Góp vào thành quả này là nhờ sự chung sức, chung lòng tình nguyện hiến đất của bà con để mở rộng đường làng, xây dựng nhà văn hoá thôn… thay đổi diện mạo vùng quê.
  • Phụ nữ Lai Châu chung tay bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp
    (TN&MT) - Những năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lai Châu đã đẩy mạnh tuyên truyền, huy động sự tham gia tích cực của các hội viên và cộng đồng dân cư giữ gìn nhà cửa ngăn nắp, sử dụng nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh; không thả rông gia súc, tích cực tham gia quét dọn, vệ sinh, thu gom rác thải, khơi thông cống rãnh và trồng cây xanh ven đường.
  • Quảng Ninh: Trưởng thôn tận tụy với công tác vận động hiến đất mở đường
    (TN&MT) - Đến thôn 2, xã Bằng Cả, huyện Hoành Bồ cũ (nay sáp nhập vào TP.Hạ Long) đều được người dân trong thôn nhắc đến Bí thư, Trưởng thôn Đặng Đức Tiến- một người uy tín, nhiệt tình trong việc vận động bà con tự nguyện hiến đất mở đường, bảo vệ môi trường, gương mẫu đoàn kết xây dựng NTM.
  • Tây Giang (Quảng Nam): Điểm sáng quy hoạch dân cư vùng sạt lở núi
    (TN&MT) - Từ năm 2004, huyện miền núi Tây Giang đã triển khai Đề án di dời dân ra khỏi rừng và sườn núi về sống ở vùng bảo đảm an toàn và được dân đồng thuận. Nhờ đó, qua mỗi đợt thiên tai địa phương đều không có thiệt hại về người. Với thành quả này, Tây Giang đã được Thủ tướng Chính phủ và UBND tỉnh tặng Bằng khen về công tác phòng, chống lụt bão năm 2020.
  • Lạng Sơn: Ứng dụng GIS trong quản lý, bảo vệ rừng
    (TN&MT) - Từ năm 2016 đến nay, tỉnh Lạng Sơn đã sử dụng các ứng dụng hoạt động dựa trên cơ sở dữ liệu từ hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Qua đó, góp phần thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng.
  • Đắk Lắk: Người dân phấn khởi vì nước sạch về tới vùng sâu vùng xa
    (TN&MT) - Những năm qua, với quyết tâm của các cấp, các ngành ngành trong tỉnh cùng với sự hỗ trợ từ nguồn vốn Chương trình Mở rộng quy mô nước sạch và vệ sinh môi trường, công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ở một số địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã được triển khai xây dựng và đưa vào hoạt động, giúp người dân tiếp cận được nguồn nước sạch, sử dụng đảm bảo vệ sinh.
  • Thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới ở Bắc Kạn
    (TN&MT) - Xác định trong các tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM), tiêu chí về môi trường giữ vai trò quan trọng, những năm qua, tỉnh Bắc Kạn luôn chú trọng công tác tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ môi trường, xử lý rác thải trên địa bàn.
  • Tái định cư cho người dân khỏi nguy cơ lũ quét, sạt lở đất khu vực miền núi
    (TN&MT) - Khu vực miền núi, địa bàn sinh sống chủ yếu của đồng bào các dân tộc thiểu số nước ta thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ lũ quét, sạt lở đất. Giải pháp căn cơ nhất để giải quyết thực trạng này là tiến hành di dân, tái định cư cho người dân khỏi các khu vực có nguy cơ sạt lở cao.
  • Cần bổ sung các quy định việc quản lý, sử dụng đất các công trình thủy điện
    (TN&MT) - Mặc dù thủy điện mang lại nhiều hiệu quả to lớn, tuy nhiên việc xây dựng các công trình thủy điện, việc sử dụng đất cho thủy điện cũng có tác động bất lợi đến kinh tế, xã hội, môi trường.
  • Câu chuyện hiến đất trên thượng nguồn sông Hiếu
    (TN&MT) - Những ngày này, câu chuyện nhiều hộ dân ở thị trấn Tân Lạc và xã Châu Hạnh (huyện Quỳ Châu, Nghệ An) đồng loạt hiến rất nhiều diện tích đất sản xuất nông nghiệp, đất vườn…để thực hiện dự án kè chống sạt lở bờ sông đang trở thành đề tài nóng hổi, một câu chuyện đẹp, mang ý nghĩa lớn lao trên thượng nguồn sông Hiếu.
  • Quan Hóa (Thanh Hóa): Ổn định đời sống, tái định cư cho người dân sau thiên tai
    (TN&MT) - Tháng 8 năm 2018 cơn lũ lịch sử đã cuốn trôi toàn bộ nhà cửa và tài sản của 15 hộ dân ở bản Ken, xã Nam Tiến, huyện Quan Hóa. Vào thời điểm đó người dân hoang mang khi chỉ trong tích tắc đã không còn chỗ ở. Rất nhanh chóng các ngành chức năng đã sớm triển khai xây dựng khu tái định cư, hỗ trợ tiền để các hộ di dời tới nơi ở mới an toàn. Cũng từ đó các hộ dân yên tâm sinh sống, phát triển sản xuất và đã thoát nghèo.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO