Khoa học công nghệ môi trường theo hướng thông minh hiện đại: Hướng đi không thể thiếu

Nguyễn Thủy (thực hiện) | 30/06/2022, 12:06

(TN&MT) - Với vai trò là nền tảng để phát triển bền vững kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường, thời gian qua, nhiều dự án, đề tài nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực môi trường đã được triển khai và áp dụng, góp phần tích cực trong việc cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn xây dựng văn bản pháp luật, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và hướng tới phát triển bền vững.

PV Báo TN&MT đã có cuộc trao đổi với ông Trần Bình Trọng - Vụ trưởng Vụ KH&CN, Bộ TN&MT để hiểu thêm về những thành tựu trong công tác nghiên cứu này.

6-1-.jpg

Ông Trần Bình Trọng - Vụ trưởng Vụ KH&CN, Bộ TN&MT

PV: Xin ông cho biết, thời gian qua, nghiên cứu KH&CN trong lĩnh vực môi trường đã đạt được những kết quả nổi bật gì?

Ông Trần Bình Trọng: Từ năm 2011 đến nay, hoạt động nghiên cứu KH&CN lĩnh vực môi trường được thực hiện thông qua các Chương trình nghiên cứu KH&CN của Chính phủ, Chương trình phối hợp giữa các bộ/ngành, Chương trình KH&CN của Bộ TN&MT. Trong đó, nổi bật là 2 Chương trình KH&CN cấp Bộ “Nghiên cứu, ứng dụng KH&CN phục vụ quản lý và bảo vệ môi trường ở Việt Nam giai đoạn 2010 - 2015” với 50 đề tài nghiên cứu và Chương trình “Nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KH&CN trong quản lý và bảo vệ môi trường giai đoạn 2016 - 2020” với 55 đề tài nghiên cứu.

Các đề tài nghiên cứu được triển khai giai đoạn này đã tập trung giải quyết các vấn đề ưu tiên, thực tiễn theo yêu cầu của công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường. Nhiều vấn đề mới và khó đã được nghiên cứu, làm rõ về nội dung và có kết quả nghiên cứu rõ ràng, đóng góp vào ứng dụng thực tiễn để cung cấp cơ sở khoa học cho việc ban hành các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững cũng như góp phần bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, như: Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Chiến lược quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học đến năm 2020, Chiến lược quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học giai đoạn 2021 - 2030, Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050, Tiêu chuẩn - Quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là cung cấp cơ sở khoa học vững chắc và thực tiễn để xây dựng các văn bản dưới Luật.

Bên cạnh việc nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp, công cụ quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường, nhiều đề tài đã từng bước lựa chọn, chuyển giao và triển khai áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ thân thiện môi trường phù hợp với điều kiện Việt Nam trong việc đề xuất các phương án công nghệ xử lý nước thải, rác thải và khí thải có tính thân thiện môi trường, áp dụng các phương pháp, công nghệ tiên tiến để quan trắc môi trường, dự báo, kiểm soát, phòng ngừa, giảm thiểu, xử lý ô nhiễm môi trường. Điển hình như nghiên cứu về xây dựng bản đồ số phân bố nồng độ ozon (tỷ lệ 1:1.000.000) và chế tạo được thiết bị đo nồng độ ozon bề mặt (TNMT.2017.04.10) đã góp phần tạo nên nền tảng khoa học về xác định nguồn gốc, nguyên nhân phát sinh nồng độ ozon cao bất thường nhằm đề xuất lồng ghép quan trắc ozon vào chương trình quan trắc không khí thuộc mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia; Nghiên cứu chế tạo bộ thiết bị đo nồng độ bụi PM10, PM2.5 (TNMT.2018.04.01) là giải pháp đo bụi PM10, PM2.5 tự động, liên tục di động, hỗ trợ hiệu quả cho các kết quả từ hệ thống các trạm quan trắc không khí tự động, liên tục và cố định; ứng dụng vật liệu nano volfram và thiếc ô xít để chế tạo đầu đo khí NOx và H2S trong thiết bị cầm tay quan trắc môi trường khí (TNMT.2018.04.14);...

Thông qua việc triển khai các đề tài với sự tham gia của nhiều cán bộ, chuyên gia có nhiều kinh nghiệm, năng lực nghiên cứu khoa học của các cán bộ tham gia thực hiện, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trẻ đã được nâng cao rõ rệt, tiềm lực KH&CN của các đơn vị đã được tăng cường, đặc biệt là việc thu thập, cập nhật các thông tin mới về KH&CN cũng như có điều kiện để trao đổi, học tập kinh nghiệm quốc tế.

PV: Có thể thấy, KH&CN là động lực then chốt, đóng vai trò tích cực cho phát triển bền vững tương lai. Thời gian tới, định hướng về KH&CN trong lĩnh vực môi trường của Bộ TN&MT sẽ tập trung vào các nội dung trọng tâm nào, thưa ông?

Ông Trần Bình Trọng: Ngày nay, phát triển bền vững vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là xu thế tất yếu của tiến trình phát triển xã hội, không chỉ là sự lựa chọn mà là bắt buộc đối với các quốc gia trên thế giới. Về nguyên tắc, phát triển bền vững là quá trình vận hành đồng thời 3 bình diện gồm phát triển kinh tế tăng trưởng bền vững, xã hội thịnh vượng, công bằng, ổn định, văn hóa đa dạng và môi trường trong lành, tài nguyên được duy trì bền vững. Do vậy, hệ thống hoàn chỉnh các nguyên tắc đạo đức cho phát triển bền vững là trong cả ba thế “chân kiềng”: kinh tế - xã hội - môi trường.

6-2-.jpg

Khoa học công nghệ góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên, đa dạng sinh học Vườn Quốc gia U Minh Thượng.

Việt Nam là một trong những quốc gia có nhiều nỗ lực và đã đạt được nhiều thành quả trên hành trình phát triển bền vững, thông qua ban hành chương trình quốc gia về phát triển bền vững, với chiến lược được cụ thể hóa bằng những mục tiêu cơ bản. Trong đó, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng KH&CN cũng như tiếp nhận, chuyển giao công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực môi trường là chìa khóa quan trọng để phát triển bền vững trong tương lai.

Theo đó, định hướng KH&CN trong lĩnh vực môi trường của Bộ TN&MT trong thời gian tới sẽ tiếp tục tập trung nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện và triển khai có hiệu quả thể chế, chính sách, pháp luật về quản lý và bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các công cụ, mô hình quản lý mới nhằm bảo vệ môi trường và bảo tồn, sử dụng bền vững đa dạng sinh học trong điều kiện hội nhập quốc tế và phù hợp với điều kiện Việt Nam. Nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ, mô hình dự báo, giám sát, cảnh báo sớm diễn biến chất lượng môi trường phục vụ công tác quản lý và bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học.

Đặc biệt là tập trung đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các giải pháp công nghệ, kỹ thuật phù hợp điều kiện Việt Nam trong ngăn ngừa và xử lý ô nhiễm; cải tạo, phục hồi môi trường; quản lý chất thải; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học trong bối cảnh thế giới đang đẩy mạnh thực hiện kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, carbon thấp, hướng đến mục tiêu phát thải khí nhà kính ròng bằng 0.

Ngoài ra, việc chủ động nghiên cứu, chuyển giao nghiên cứu, sản xuất các thiết bị quan trắc, giám sát theo hướng thông minh, hiện đại là hướng đi không thể thiếu.

PV: Để nâng cao chất lượng các đề tài nghiên cứu khoa học, đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu đã đề ra, chúng ta cần phải có giải pháp gì để thực hiện thành công nhiệm vụ KH&CN môi trường trong thời gian tới, thưa ông?

Ông Trần Bình Trọng: Để thực hiện thành công nhiệm vụ KH&CN môi trường trong thời gian tới, cần có sự tăng cường, phối hợp giữa các đơn vị thuộc Bộ TN&MT, Sở TN&MT của các địa phương, các tổ chức khoa học và công nghệ trong và ngoài nước, các doanh nghiệp trong việc đặt hàng, triển khai thực hiện các đề tài cũng như chuyển giao các kết quả nghiên cứu.

Cùng với đó, đặc biệt chú trọng gắn kết chặt chẽ sự tham gia trong nghiên cứu, đào tạo của các viện nghiên cứu, các trường đại học trong nước và quốc tế nhằm tranh thủ chuyên môn sâu của các chuyên gia giỏi, qua đó nâng cao trình độ nghiên cứu của đơn vị, đồng thời nâng cao chất lượng các đề tài nghiên cứu, ứng dụng các kết quả nghiên cứu mới vào sản xuất và đời sống, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, cần tăng cường công tác quảng bá, giới thiệu các kết quả, sản phẩm của chương trình nói chung và từng đề tài, dự án nói riêng đến các địa phương, doanh nghiệp để đưa vào ứng dụng trong thực tiễn thông qua các hội thảo khoa học giới thiệu kết quả nghiên cứu, công bố các kết quả nghiên cứu trên các phương tiện thông tin đại chúng.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan
  • Ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn thúc đẩy xanh hóa các loại hình sản xuất
    (TN&MT) - Chiều 28/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Khởi động xây dựng kế hoạch quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đã diễn ra Phiên thảo luận chuyên đề 3 với chủ đề: “Các mô hình kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”. Tại Phiên thảo luận, nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn hữu ích đã được các chuyên gia, doanh nghiệp trong và ngoài nước chia sẻ và giới thiệu.

(0) Bình luận
Nổi bật
Thời tiết ngày 27/11: Hà Nội sáng có mưa nhỏ, trưa chiều trời nắng
(TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, thời tiết khu vực Hà Nội ngày 27/11 đêm và sáng có mưa, mưa nhỏ; trưa chiều giảm mây trời nắng. Đêm và sáng sớm trời lạnh.
Đừng bỏ lỡ
  • Kết nối cộng đồng tạo sức mạnh tổng thể ứng phó BĐKH
    (TN&MT) - Những sáng kiến hay và đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đưa ra cách tiếp cận mới với những lĩnh vực đang còn bị bỏ ngỏ có thể giúp phát huy sức mạnh của cộng đồng trong giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2050 của Việt Nam. Đó là nhận định chung của các đại biểu tại Hội thảo tổng kết và nâng cao năng lực thành viên Liên minh Hành động vì Khí hậu Việt Nam (VCCA), diễn ra ngày 24/11, tại Hà Nội.
  • Kiểm tra công tác bảo vệ môi trường trước niên vụ tại Công ty CP Mía đường Sơn La
    (TN&MT) - Ngày 24/11, Đoàn giám sát số 2 việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường, tài nguyên nước và các lĩnh vực khác có liên quan với các cơ sở chế biến tinh bột sắn, mía đường trên địa bàn tỉnh Sơn La đã tiến hành kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình bảo vệ môi trường trước khi bước vào niên vụ 2022-2023 tại Công ty Cổ phần Mía đường Sơn La.
  • 29 công trình xuất sắc được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ
    (TN&MT) - Đây là những công trình có tác dụng lớn và lâu dài trong đời sống nhân dân, góp phần quan trọng và thiết thực phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và sự nghiệp phát triển KH&CN của đất nước.
  • Yên Khánh (Ninh Bình): Giảm thiểu chất thải rắn, xử lý rác thải bằng các loại men vi sinh
    (TN&MT) - Đến nay, trên địa bàn huyện Yên Khánh (tỉnh Ninh Bình) đã có 41 thôn, xóm với 2.511 hộ gia đình triển khai các mô hình xử lý rác thải bằng men vi sinh phổ biến như IMO, Emic, Sumitri.
  • Trao giải cuộc thi viết về Vườn Quốc gia Cúc Phương
    (TN&MT) - Ngày 24/11, tại tỉnh Ninh Bình, Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình đã tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Vườn Quốc gia Cúc Phương 60 năm xây dựng và phát triển”.
  • Nông nghiệp Điện Biên thích ứng biến đổi khí hậu: Chuyển hướng để giảm nghèo
    (TN&MT) - Trước diễn biến phức tạp, khó lường của thời tiết, những năm qua, việc sản xuất nông nghiệp của người dân trên địa bàn tỉnh bị ảnh hưởng bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan. Vì vậy, để thích ứng với biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp tỉnh Điện Biên đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường ứng dụng và chuyển giao công nghệ, hướng dẫn nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, tránh được rủi ro do thiên tai, dịch hại… góp phần xóa đói giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  • “Ngày cuối tuần cùng dân” ở Yên Bái
    (TN&MT) - Mỗi cán bộ đảng viên phải dành ít nhất 2 ngày cuối tuần trong một tháng để đến với nhân dân ở các thôn, bản, qua đó nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế - Đây là tinh thần của mô hình “Ngày cuối tuần cùng dân” được triển khai hơn 3 năm nay tại tỉnh Yên Bái.
  • Nghi Lộc (Nghệ An): Hiệu quả từ mô hình biến rác thải hữu cơ thành phân vi sinh
    (TN&MT) - Một trong những mô hình tiêu biểu về bảo vệ môi trường đang được các cơ sở Hội phụ nữ huyện Nghi Lộc tập trung triển khai nhân rộng có hiệu quả rất thiết thực trong giai đoạn hiện nay đó là mô hình “Biến rác thải hữu cơ thành phân vi sinh”. Mô hình vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa góp phần phát triển kinh tế với hiệu quả trong ngành trồng trọt đạt năng suất cao.
  • Ngày 24/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông
    (TN&MT) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo thời tiết ngày và đêm nay (24/11), ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to với lượng mưa từ 15-30mm, có nơi trên 60mm. Trong mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • TP. Ninh Bình tập trung cải thiện chất lượng môi trường trong xây dựng NTM
    (TN&MT) - Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, đến nay, 90% rác thải trên địa bàn thành phố được xử lý, 100% người dân được sử dụng nước sạch và nước hợp vệ sinh. Để nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, TP Ninh Bình chú trọng tăng cường các biện pháp bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường đảm bảo sức khoẻ cho nhân dân.
  • Tủa Chùa - Điện Biên: Bảo vệ màu xanh những cánh rừng
    (TN&MT) - Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) thực hiện trên địa bàn huyện Tủa Chùa trong thời gian qua đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng, tăng diện tích rừng. Kết quả rõ nhất là ở những khu vực được hưởng lợi từ chính sách chi trả tiền DVMTR, nhận thức của người dân đối với việc bảo vệ và phát triển rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực.
  • Ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030
    (TN&MT) - Ngày 23/11, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quyết định 3220/QĐ-BTNMT về Kế hoạch thực hiện Quyết định số 149/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO