Huy động nguồn lực giảm phát thải thông qua định giá các-bon

Khánh Ly | 04/10/2022, 16:09

(TN&MT) - Định giá carbon là làm cho các hoạt động phát thải KNK trở nên đắt đỏ hơn thông qua việc áp chi phí cho mỗi tấn CO2 tương đương thải ra khí quyển. Doanh thu từ việc tính phí phát thải sẽ được sử dụng để thúc đẩy các công nghệ sạch hơn và hỗ trợ cho nhóm dễ bị tổn thương. Tại Việt Nam, đây được coi là công cụ hữu hiệu và khả thi nhằm giúp đạt được mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 như cam kết tại COP26.

Công cụ hữu hiệu giúp đạt phát thải ròng bằng 0

Theo Báo cáo kiểm kê khí nhà kính quốc gia mới nhất do Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện năm 2016, tổng lượng khí thải cả nước là 316 triệu tấn CO2 tương đương, và dự kiến sẽ tăng lên 928 triệu tấn CO2 tương đương vào năm 2030 và 1,5 tỷ tấn CO2 tương đương vào năm 2050 theo kịch bản phát triển thông thường. Kể từ năm 2000, lượng khí thải từ các hoạt động năng lượng (bao gồm giao thông vận tải, công nghiệp và dân cư) tăng nhanh, chiếm 65% tổng lượng khí thải vào năm 2016. So với các nước láng giềng trong khu vực Đông Nam Á, cường độ phát thải trên một đơn vị GDP của Việt Nam khá cao, khoảng 0,35 kg CO2 /1USD.

Như vậy, thách thức hiện nay là Việt Nam phát triển hướng tới một

Theo thống kê của World Bank (2022), các cơ chế định giá carbon đang được áp dụng tại 46 quốc gia và 36 địa phương, chiếm 11,83 tỷ tấn CO2 (khoảng 23,11% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu).

nền kinh tế carbon thấp nhưng có tốc độ phát triển vượt bậc, và sẽ cần huy động mọi nguồn lực, áp dụng các giải pháp sáng tạo, trong đó, định giá carbon (bao gồm thuế carbon và thị trường carbon) được coi là công cụ hữu hiệu và khả thi. Theo ông Wolfgang Mostert, Chuyên gia quốc tế về chính sách năng lượng và khí hậu, định giá carbon là một công cụ chính sách hướng đến tính hiệu quả và tính kinh tế nhằm đạt được các mục tiêu giảm phát thải đề ra với chi phi thấp nhất bằng cách cân bằng chi phí giảm phát thải giữa các ngành và các nguồn phát thải khí nhà kính. Trong đó thị trường carbon đóng vai trò quan trọng, nhưng để xây dựng và vận hành thị trường này là một quá trình dài, đòi hỏi đầu tư nhiều về kỹ thuật, nhân lực và tài chính.

anh-minh-hoa-3-.jpg
Ảnh minh họa. Nguồn: thecermproject.com

Hiện nay, Việt Nam đã gián tiếp đánh thuế carbon qua Thuế bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Mức thuế này chưa thực sự phản ánh bản chất của việc định giá carbon nếu tính trên đơn vị khí nhà kính khi thuế suất cho xăng dầu (32 – 76 USD/tấn CO2) cao hơn nhiều so với than (0,22 – 0,42 USD/tấn CO2 phát thải). Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, cả hai công cụ thuế carbon và thị trường carbon đều có thể được áp dụng song song một cách linh hoạt để tối ưu hóa việc cắt giảm phát thải. Tuy nhiên, thị trường carbon ngày càng trở nên phổ biến vì đạt được kết quả giảm phát thải một cách chắc chắn hơn. Giải pháp này cho phép các doanh nghiệp được linh hoạt, chủ động trong lựa chọn biện pháp tuân thủ hạn ngạch phát thải, từ đó mang lại hiệu quả về chi phí trong cắt giảm phát thải.

Việt Nam sẽ triển khai thị trường carbon

Thị trường carbon lần đầu tiên được đề cập trong Quyết định 1775/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vào năm 2012. Sau đó, Nghị quyết 24-NQ/TW năm 2013 của Đảng và Nghị quyết 50-NQ/CP năm 2021 Chính phủ đã bao gồm xây dựng thị trường carbon trong các nhiệm vụ nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Luật Bảo vệ môi trường 2020 và gần đây nhất là Nghị định 06/2022/NĐ-CP về Quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn đã cụ thể hóa lộ trình thiết lập hệ thống trao đổi hạn ngạch carbon trong nước. Theo ông Nguyễn Văn Minh, Trưởng phòng Kinh tế và thông tin BĐKH, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ TN&MT), đối tượng tham gia là các cơ sở thuộc danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải kiểm kê khí nhà kính do Thủ tướng Chính phủ ban hành; tổ chức tham gia thực hiện cơ chế trao đổi, bù trừ Kn chỉ các-bon trong nước, quốc tế phù hợp với quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; tổ chức và cá nhân khác có liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên thị trường các-bon.

Ngày 18/1/2022, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 01/2022 về Danh mục các ngành/phân ngành và cơ sở phải thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính trong đó bao gồm 1.662 cơ sở thuộc ngành Công Thương, 70 cơ sở thuộc ngành Giao thông vận tải, 104 cơ sở thuộc ngành Xây dựng, 76 cơ sở thuộc ngành Tài nguyên và Môi trường.

carbon-credit-market(1).jpg
Định giá carbon giúp cân bằng phát thải ròng khí nhà kính. Ảnh minh họa: Internet

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng hiện nay, giảm phát thải không chỉ nhằm giảm thiểu tác hại tới môi trường và hướng tới phát triển bền vững mà còn để đáp ứng tiêu chuẩn xanh của quốc gia nhập khẩu. Ở quy mô quốc tế, Liên minh châu Âu (EU) và Hoa Kỳ, thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam, đang đề xuất và chuẩn bị thí điểm thực hiện cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Theo đó sẽ áp dụng các rào cản kỹ thuật, các quy định liên quan tới giảm phát thải buộc doanh nghiệp của nước xuất khẩu vào các thị trường này phải tuân theo và sẽ đánh thuế carbon trong trường hợp nước xuất khẩu không đáp ứng các quy định. Điều này đặt ra không ít thách thức cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU và quốc tế. Tuy nhiên việc vận hành thị trường carbon cũng sẽ là một lợi thế để các sản phẩm sản xuất nội địa của Việt Nam tăng khả năng cạnh tranh tại các thị trường này.

Lĩnh vực dễ giám sát sẽ tham gia trước

Tại Tọa đàm “Định giá carbon – Nguồn lực định hình chiến lược khí hậu của Việt Nam”, các chuyên gia đã đưa ra những khuyến nghị về phát triển thị trường carbon tại Việt Nam. Theo đó, Việt Nam cần xác định rõ ràng cơ chế xử phạt với các đơn vị không tuân thủ hạn ngạch phát thải được cấp; thiết lập hạn ngạch phát thải một cách hài hòa giữa mục tiêu cắt giảm phát thải và phát triển kinh tế, xây dựng bộ hệ số phát thải quốc gia cho từng lĩnh vực, hoạt động cụ thể, phản ánh đúng hiện trạng phát thải của Việt Nam; thiết lập hạn ngạch phát thải theo hướng để thúc đẩy các doanh nghiệp sớm áp dụng công nghệ giảm phát thải.

Việc trao đổi hạn ngạch phát thải cần được thử nghiểm trong các lĩnh vực dễ đo lường, giám sát như điện, công nghiệp, tòa nhà… trước khi mở rộng sang các lĩnh vực khác và có các điều chỉnh phù hợp để giảm thiểu tác động không mong muốn. Cơ quan chức năng cũng cần xác định rõ cơ chế sử dụng doanh thu từ thị trường carbon để đảm bảo hiệu quả thúc đẩy công nghệ phát thải thấp, chẳng hạn thành lập các quỹ và thiết lập một cơ chế cụ thể và minh bạch để giảm thiểu tác động kinh tế đối với các nhóm dễ bị tổn thương. Bên cạnh đó, cần nâng cao năng lực các cấp (cơ quan quản lý, vận hành thị trường cacbon, ngành chủ quản, cơ sở phát thải) về kiểm kê khí nhà kính, đo đạc, giám sát, xác minh, cách tham gia đấu giá, trao đổi hạn ngạch…

Các chuyên gia tham gia tọa đàm cũng cho rằng với cường độ carbon hiện tại của nền kinh tế, Việt Nam có tiềm năng lớn để hình thành thị trường carbon và chứng minh hiệu quả của thị trường này trong việc giảm phát thải, tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Bà Trương An Hà, Chuyên gia nghiên cứu (Sáng kiến về Chuyển dịch Năng lượng Việt Nam), với việc xây dựng và vận hành thị trường carbon trong nước, Việt Nam sẽ nắm bắt được những cơ hội trong việc giảm phát thải carbon một cách hiệu quả, tăng khả năng tương thích với các cơ chế định giá carbon quốc tế, tạo cơ hội liên kết với thị trường carbon trên thế giới và trong khu vực cũng như tăng tính cạnh tranh của các sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế. Hơn nữa, thị trường carbon còn là một cơ chế tạo nguồn lực để thúc đẩy phát triển và ứng dụng công nghệ phát thải thấp, hướng đến nền kinh tế trung hòa carbon.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Phát huy lợi ích đa chiều từ nông nghiệp sinh thái
(TN&MT) – Ngày 29/11, tại Hà Nội, Mạng lưới Nông nghiệp sinh thái khu vực Đông Nam Á (ALiSEA) đã tổ chức hội thảo tổng kết năm 2022 với chủ đề: “Hướng đến chuyển đổi nông nghiệp sinh thái”. Tại hội thảo, các thành viên mạng lưới đến từ Việt Nam, Lào, Campuchia đã cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thúc đẩy chuyển đổi nông nghiệp sinh thái (NNST) và đề xuất kế hoạch hành động cho năm 2023.
Đừng bỏ lỡ
  • Biển Đông có thể đón áp thấp nhiệt đới trong những ngày tới
    (TN&MT) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng chống thiên tai vừa có văn bản gửi Ban Chỉ huy PCTT&TKCN các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện một số nội dung nhằm chủ động ứng phó với diễn biến thiên tai trong những ngày tới.
  • Ngày 25/11, miền Bắc tiếp tục mưa rét, miền Trung và miền Nam hửng nắng
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hôm nay (25/11), không khí lạnh tràn khắp các tỉnh, thành miền Bắc và Bắc Trung Bộ, nhưng với cường độ yếu nên nền nhiệt ở những nơi này không hạ nhiều.
  • Kết nối cộng đồng tạo sức mạnh tổng thể ứng phó BĐKH
    (TN&MT) - Những sáng kiến hay và đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đưa ra cách tiếp cận mới với những lĩnh vực đang còn bị bỏ ngỏ có thể giúp phát huy sức mạnh của cộng đồng trong giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2050 của Việt Nam. Đó là nhận định chung của các đại biểu tại Hội thảo tổng kết và nâng cao năng lực thành viên Liên minh Hành động vì Khí hậu Việt Nam (VCCA), diễn ra ngày 24/11, tại Hà Nội.
  • Nông nghiệp Điện Biên thích ứng biến đổi khí hậu: Chuyển hướng để giảm nghèo
    (TN&MT) - Trước diễn biến phức tạp, khó lường của thời tiết, những năm qua, việc sản xuất nông nghiệp của người dân trên địa bàn tỉnh bị ảnh hưởng bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan. Vì vậy, để thích ứng với biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp tỉnh Điện Biên đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường ứng dụng và chuyển giao công nghệ, hướng dẫn nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, tránh được rủi ro do thiên tai, dịch hại… góp phần xóa đói giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  • Ngày 24/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông
    (TN&MT) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo thời tiết ngày và đêm nay (24/11), ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to với lượng mưa từ 15-30mm, có nơi trên 60mm. Trong mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Tăng cường vai trò của Quốc hội trong chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải
    (TN&MT) - Ngày 22/11, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KH,CN&MT) của Quốc hội và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) đã phối hợp tổ chức khai mạc Chương trình Đối thoại quốc gia: “Chuyển dịch năng lượng bền vững – Quản trị, Tài chính và Công nghệ”. Đối thoại nhằm làm rõ nỗ lực của Việt Nam trong việc hiện thực hóa cam kết mạnh mẽ về giảm phát thải thông qua chuyển dịch năng lượng công bằng và bền vững.
  • Nhiều quốc gia chưa muốn dừng khai thác nhiên liệu hóa thạch
    Khủng hoảng năng lượng đã tác động lớn đến các cuộc đàm phán tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP 27), khi nhiều nước vẫn muốn tiếp tục khai thác nhiên liệu hóa thạch và mục tiêu huy động 100 tỷ đô la cho ứng phó biến đổi khí hậu vẫn chưa đạt được.
  • Không khí lạnh tăng cường, vùng núi có nơi dưới 16 độ
    (TN&MT) - Từ ngày 23 - 25/11, do ảnh hưởng của không khí lạnh, vùng núi phía Đông Bắc Bộ, nhiệt độ thấp nhất 16-19oC, có nơi dưới 16 oC; khu vực trung du, vùng đồng bằng Bắc Bộ, nhiệt độ thấp nhất 19-21oC.
  • Hoa Kỳ công bố sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tăng trưởng bền vững
    (TN&MT) - Ngày 22/11, tại Hà Nội, Phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam, thông qua Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã công bố Sáng kiến thúc đẩy thực hành khung đánh giá Môi trường – Xã hội – Quản trị (ESG) trong khu vực tư nhân hướng tới tăng trưởng bền vững giai đoạn 2023 – 2025.
  • Infographic: Xu hướng sản xuất nông nghiệp hữu cơ thích ứng BĐKH giúp giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Cùng trong một hợp tác xã nhưng thu nhập bình quân của các hộ canh tác rau hữu cơ có thể cao hơn từ 400 - 450 triệu đồng/ha/năm so với những hộ làm nông nghiệp thông thường. Quế hữu cơ được “cấp visa” xuất ngoại và có mặt ở những thị trường khắt khe nhất của châu Âu với giá bán dao động từ 23.000-25.000 đồng/kg, cao hơn 20% so với quế thông thường. Nhìn chung, giá trị gia tăng của sản phẩm hữu cơ tăng từ 15-20% trên một đơn vị sản phẩm so với sản xuất thông thường.
  • Thích ứng biến đổi khí hậu để tạo điều kiện tăng trưởng bền vững
    (TN&MT) - Báo cáo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022 chỉ ra, biến đổi khí hậu (BĐKH) sẽ là một trong các tác nhân làm giảm tăng trưởng của Việt Nam. Nếu không có các giải pháp thích ứng hiệu quả, thiệt hại kinh tế sẽ vào khoảng 4,3 tỷ USD trong 10 năm tới. Nếu nước biển dâng và nhiệt độ tăng lên theo kịch bản xấu nhất, ước tính đến năm 2050, Việt Nam có khoảng 3,1 triệu người phải di cư nội địa.
  • Thời tiết 22/11: Tây Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo thời tiết ngày hôm nay 22/11 tại khu vực phía Tây Bắc Bộ nhiều mây, có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều giảm mây trời nắng. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất : 20-23 độ, có nơi dưới 18 độ.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO