Học Bác sao cho thấm, cho sâu

PGS.TS Nguyễn Thanh Tú | 30/11/2021, 11:31

(TN&MT) - Sống ở xứ sở nhiệt đới giàu cỏ cây hoa lá nên cảm quan người Việt là cảm quan thiên nhiên, nhìn sự vật qua lăng kính thiên nhiên. Con người và thiên nhiên hòa lẫn vào nhau, làm chuẩn mực thẩm mỹ cho nhau, cùng nâng nhau lên vị thế những vẻ đẹp trong kỳ quan vũ trụ… Là người yêu thiên nhiên, trân trọng thiên nhiên và quy luật tự nhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành hiện thân cho bản sắc văn hóa Việt Nam trong mối quan hệ mật thiết với thiên nhiên, môi trường.

Sinh thời, Bác là người đầu tiên của chính thể dân chủ mới viết về vấn đề môi trường, đưa ra các giải pháp rất cụ thể để làm sao có một môi trường lành mạnh: “Về văn hóa, phải làm cho cả làng đều biết chữ, biết đạo đức và trách nhiệm của công dân... Về vệ sinh, đường sá phải sạch sẽ. Ao tắm giặt, giếng nước uống phải phân biệt và săn sóc cẩn thận...”. Những lời dạy này in trong “Đời sống mới” phát hành tháng 3/1947.

Tác phẩm Đời sống mới của Bác với bút danh Tân Sinh (bản xuất bản năm 1947 và các bản tái bản)

Nói riêng về lĩnh vực môi trường tự nhiên trong khái niệm “môi trường” của Bác, ngoài yêu cầu phải “sạch sẽ”, Người cũng chỉ ra các biện pháp thực hành đơn giản mà phù hợp. Bác dạy đồng bào ăn sạch, uống sạch, ở sạch để tránh những bệnh truyền nhiễm do môi trường không sạch sẽ gây ra. Không ốm đau mới có sức khỏe để lao động tốt. Lao động tốt để làm ra của cải, tránh được đói nghèo. Có bớt đói nghèo thì mới có lương thực nuôi quân ăn no đánh thắng. Đó, văn hóa môi trường trong quan niệm và lời dạy của Bác cực kỳ đơn giản và dễ hiểu. Sạch là nguồn cơn của rất nhiều vấn đề.

Về trồng cây gây rừng, Bác luôn dạy phải trồng thật nhiều cây xanh, vì cây cối không những đem lại lợi ích về mặt kinh tế mà còn “ảnh hưởng tốt đến khí hậu và sức khỏe của nhân dân”. Người đã từng nhiều lần chỉ ra thực trạng mất rừng dẫn đến núi trọc, không giữ được nước đầu nguồn khiến sông không có nước, nước hiếm gây hạn hán và hậu quả là đói nghèo. Vậy nên, muốn no ấm, tiến bộ, giàu có, phát triển thì phải trồng thật nhiều rừng và giữ rừng!

Những năm gian khó của cách mạng, Người đã sống và hoạt động trong sự đùm bọc che chở của nhân dân và núi rừng thiên nhiên.

Trong dâu bể chiến tranh, môi trường và thiên nhiên vẫn luôn là điều được lưu tâm. Thế nhưng hà cớ gì ngày rộng tháng bình yên thì ô nhiễm môi trường, bức tử các dòng sông, chặt phá rừng, săn bắt động vật, tận diệt khoáng sản… lại “nóng” lên? Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng; các Luật, văn bản của Nhà nước thường xuyên ban hành; các cơ quan chức năng thường xuyên hướng dẫn, thực hiện công tác quản lý… Nhưng sự xâm hại về bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường ngày càng trầm trọng, thậm chí công khai thách thức cơ quan chức năng. Luật và thi hành luật chưa đủ sức răn đe chăng? Hay tình trạng trên nóng dưới chưa nóng vẫn chưa khắc phục? Hay ý thức của người dân chưa cao? Hay lợi ích nhóm đang làm mờ mắt một bộ phận người dân và cán bộ tha hóa???

Hội nghị Văn hóa toàn quốc dẫn lời của Bác rằng, văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi, và văn hóa phải là sức mạnh nội sinh. Một đất nước trọng văn, lấy văn hóa và những giá trị nhân văn đẹp đẽ làm kim chỉ nam (soi đường) cho lẽ sống. Hơn thế, văn hóa đó phải có sẵn, thấm sâu (nội sinh) trong mỗi con người. Chân lý giản dị ấy đối với bất cứ ai, ngành nghề nào cũng cần và đúng.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn thực hiện và Phát động toàn dân trồng cây theo Lời Bác dạy

Bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên phải xuất phát từ ý thức thôi thúc hành vi. Bằng không, khi ý thức lờ vờ, hành vi nửa mùa; tệ hơn, khi thiếu ý thức bảo vệ môi trường, vô trách nhiệm trước bản thân, khi tâm địa hiểm ác, tham lam bất chấp đạo lý và luật pháp, chà đạp lên văn hóa, nhân văn thì chính quyền có cố gắng bao nhiêu cũng sẽ bị những kẻ đó bôi nhọ (con sâu bỏ rầu nồi canh), cản đường, làm chậm lại mục tiêu bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên của đất nước.

Thế nên, học Bác sao cho ngấm cho sâu, sao có càng nhiều người học tập và làm theo thì ngõ hầu, con đường đi tới mục tiêu mới nhanh gần lại.

Bài liên quan
  • Nghề viết và văn hóa phê bình
    (TN&MT) - Thường người viết văn, làm báo chân chính không bao giờ tự coi tác phẩm mình làm ra là hoàn thiện, hoàn mỹ. Vì dưới con mắt nhìn nhận, soi chiếu đa chiều của độc giả, tác phẩm đó vẫn có thể có lỗi này hay sơ suất khác.

(0) Bình luận
Nổi bật
Thời tiết ngày 2/10: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ tiếp tục có mưa vừa, có nơi mưa to
(TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết ngày 2/10, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, có nơi mưa to và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Đừng bỏ lỡ
  • Nghệ An: Cứu đê bị vỡ trong đêm ở Hưng Nguyên
    Đêm 29/9, đê kênh thấp, đoạn qua xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên bất ngờ bị vỡ. Sau khi sự cố xảy ra, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã trực tiếp đến hiện trường chỉ đạo lực lượng chức năng và người dân cứu đê.
  • Miền Trung: Tổng lực dọn vệ sinh môi trường sau bão
    (TN&MT) - Sau bão số 4, việc khắc phục hậu quả kết hợp với xử lý môi trường đang được các ngành chức năng và người dân ở Đà Nẵng, Quảng Nam khẩn trương thực hiện để đưa cuộc sống trở lại bình thường.
  • Hà Nội: Hiệu quả từ mô hình khu dân cư gắn với BVMT
    (TN&MT) - Những năm qua nhờ thực hiện mô hình khu dân cư gắn với bảo vệ môi trường mà đến nay nhiều xã của huyện Hoài Đức và Đan Phượng đã khoác trên mình "chiếc áo mới" với những con đường sạch sẽ, phong quang, giúp người dân đi lại được thuận lợi...
  • Thừa Thiên – Huế: Sạt lở sông, biển sau bão Noru
    Bão số 4 (Noru) càn quét qua địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế đã gây ra những thiệt hại, trong đó bờ sông, bờ biển tiếp tục sạt lở.
  • Hà Nam, Hòa Bình thống nhất thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt
    (TN&MT) - Cử tri tỉnh Hà Nam phản ánh: Hiện nay tỉnh Hòa Bình xây dựng khu xử lý rác thải tại xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy giáp ranh với Tổ 7, thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Cử tri đề nghị có biện pháp can thiệp để đảm bảo sức khỏe cuộc sống của người dân vùng lân cận.
  • Tăng cường năng lực ngăn chặn buôn bán động vật hoang dã trái phép
    (TN&MT) - Ngày 29/9, tại Hà Nội, Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội thảo về nhận diện vai trò và tăng cường năng lực vận động chính sách ngăn chặn buôn bán trái phép động vật hoang dã cho các tổ chức bảo tồn của Việt Nam.
  • Thanh Hóa: Quy định khu vực đổ thải và nhận chìm vật nạo vét ở biển
    UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 47/2022/QĐ-UBND về việc quy định khu vực, địa điểm đổ thải, nhận chìm đối với vật chất nạo vét từ các hệ thống giao thông đường thủy nội địa và đường biển trên địa bàn tỉnh.
  • Nghệ An: Nhiều nơi bị ngập lụt, chia cắt, một người bị lũ cuốn trôi
    Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 4, nhiều huyện, thị, thành trên địa bàn tỉnh Nghệ An có lượng mưa rất lớn, nước lũ dâng cao đã khiến hàng nghìn hộ dân phải chạy lũ trong đêm. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường bị sạt lở, nước dâng chia cắt giao thông một số địa phương.
  • Hà Tĩnh: Mưa lớn gây sạt lở, ngập cục bộ, đường lên cửa khẩu Cầu Treo ách tắc
    Mưa lớn khiến nhiều địa phương ở Hà Tĩnh bị chia căt, một số trường cho học sinh nghĩ học để đảm bảo an toàn. Tuyến Quốc lộ 8A lên cửa khẩu Cầu Treo cũng bị sạt lở nghiêm trọng, gây ách tắc giao thông.
  • Long An: Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai năm 2022
    (TN&MT) - UBND tỉnh Long An vừa ban hành Chỉ thị tăng cường công tác chỉ đạo điều hành ứng phó các tình huống thiên tai, sự cố phức tạp; thực hiện đầy đủ phương châm "4 tại chỗ", tránh tư tưởng chủ quan dẫn tới những thiệt hại đáng tiếc do thiên tai gây ra trong những tháng cuối năm 2022, góp phần đảm bảo ổn định an ninh chính trị, phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh.
  • Lào Cai: Kiên quyết loại bỏ những thuỷ điện ảnh hưởng đến rừng và môi trường
    Tỉnh Lào Cai đề xuất loại bỏ một số thủy điện ảnh hưởng đến môi trường, rừng tự nhiên, cấp nước thủy lợi và không cho phép nghiên cứu dự án thủy điện nhỏ hơn 10MW.
  • Khu BTTN Mường Nhé: Tăng cường công tác quản lý tuần tra bảo vệ rừng
    (TN&MT) - Hàng năm để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn hệ sinh thái Ban Quản lý Khu BTTN Mường Nhé phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các xã và các cơ quan, đơn vị đóng chân trên địa bàn tăng cường công tác tuần tra, triền khai đồng bộ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO