Học Bác sao cho thấm, cho sâu

PGS.TS Nguyễn Thanh Tú | 30/11/2021, 11:31

(TN&MT) - Sống ở xứ sở nhiệt đới giàu cỏ cây hoa lá nên cảm quan người Việt là cảm quan thiên nhiên, nhìn sự vật qua lăng kính thiên nhiên. Con người và thiên nhiên hòa lẫn vào nhau, làm chuẩn mực thẩm mỹ cho nhau, cùng nâng nhau lên vị thế những vẻ đẹp trong kỳ quan vũ trụ… Là người yêu thiên nhiên, trân trọng thiên nhiên và quy luật tự nhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành hiện thân cho bản sắc văn hóa Việt Nam trong mối quan hệ mật thiết với thiên nhiên, môi trường.

Sinh thời, Bác là người đầu tiên của chính thể dân chủ mới viết về vấn đề môi trường, đưa ra các giải pháp rất cụ thể để làm sao có một môi trường lành mạnh: “Về văn hóa, phải làm cho cả làng đều biết chữ, biết đạo đức và trách nhiệm của công dân... Về vệ sinh, đường sá phải sạch sẽ. Ao tắm giặt, giếng nước uống phải phân biệt và săn sóc cẩn thận...”. Những lời dạy này in trong “Đời sống mới” phát hành tháng 3/1947.

Tác phẩm Đời sống mới của Bác với bút danh Tân Sinh (bản xuất bản năm 1947 và các bản tái bản)

Nói riêng về lĩnh vực môi trường tự nhiên trong khái niệm “môi trường” của Bác, ngoài yêu cầu phải “sạch sẽ”, Người cũng chỉ ra các biện pháp thực hành đơn giản mà phù hợp. Bác dạy đồng bào ăn sạch, uống sạch, ở sạch để tránh những bệnh truyền nhiễm do môi trường không sạch sẽ gây ra. Không ốm đau mới có sức khỏe để lao động tốt. Lao động tốt để làm ra của cải, tránh được đói nghèo. Có bớt đói nghèo thì mới có lương thực nuôi quân ăn no đánh thắng. Đó, văn hóa môi trường trong quan niệm và lời dạy của Bác cực kỳ đơn giản và dễ hiểu. Sạch là nguồn cơn của rất nhiều vấn đề.

Về trồng cây gây rừng, Bác luôn dạy phải trồng thật nhiều cây xanh, vì cây cối không những đem lại lợi ích về mặt kinh tế mà còn “ảnh hưởng tốt đến khí hậu và sức khỏe của nhân dân”. Người đã từng nhiều lần chỉ ra thực trạng mất rừng dẫn đến núi trọc, không giữ được nước đầu nguồn khiến sông không có nước, nước hiếm gây hạn hán và hậu quả là đói nghèo. Vậy nên, muốn no ấm, tiến bộ, giàu có, phát triển thì phải trồng thật nhiều rừng và giữ rừng!

Những năm gian khó của cách mạng, Người đã sống và hoạt động trong sự đùm bọc che chở của nhân dân và núi rừng thiên nhiên.

Trong dâu bể chiến tranh, môi trường và thiên nhiên vẫn luôn là điều được lưu tâm. Thế nhưng hà cớ gì ngày rộng tháng bình yên thì ô nhiễm môi trường, bức tử các dòng sông, chặt phá rừng, săn bắt động vật, tận diệt khoáng sản… lại “nóng” lên? Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng; các Luật, văn bản của Nhà nước thường xuyên ban hành; các cơ quan chức năng thường xuyên hướng dẫn, thực hiện công tác quản lý… Nhưng sự xâm hại về bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường ngày càng trầm trọng, thậm chí công khai thách thức cơ quan chức năng. Luật và thi hành luật chưa đủ sức răn đe chăng? Hay tình trạng trên nóng dưới chưa nóng vẫn chưa khắc phục? Hay ý thức của người dân chưa cao? Hay lợi ích nhóm đang làm mờ mắt một bộ phận người dân và cán bộ tha hóa???

Hội nghị Văn hóa toàn quốc dẫn lời của Bác rằng, văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi, và văn hóa phải là sức mạnh nội sinh. Một đất nước trọng văn, lấy văn hóa và những giá trị nhân văn đẹp đẽ làm kim chỉ nam (soi đường) cho lẽ sống. Hơn thế, văn hóa đó phải có sẵn, thấm sâu (nội sinh) trong mỗi con người. Chân lý giản dị ấy đối với bất cứ ai, ngành nghề nào cũng cần và đúng.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn thực hiện và Phát động toàn dân trồng cây theo Lời Bác dạy

Bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên phải xuất phát từ ý thức thôi thúc hành vi. Bằng không, khi ý thức lờ vờ, hành vi nửa mùa; tệ hơn, khi thiếu ý thức bảo vệ môi trường, vô trách nhiệm trước bản thân, khi tâm địa hiểm ác, tham lam bất chấp đạo lý và luật pháp, chà đạp lên văn hóa, nhân văn thì chính quyền có cố gắng bao nhiêu cũng sẽ bị những kẻ đó bôi nhọ (con sâu bỏ rầu nồi canh), cản đường, làm chậm lại mục tiêu bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên của đất nước.

Thế nên, học Bác sao cho ngấm cho sâu, sao có càng nhiều người học tập và làm theo thì ngõ hầu, con đường đi tới mục tiêu mới nhanh gần lại.

Bài liên quan
  • Nghề viết và văn hóa phê bình
    (TN&MT) - Thường người viết văn, làm báo chân chính không bao giờ tự coi tác phẩm mình làm ra là hoàn thiện, hoàn mỹ. Vì dưới con mắt nhìn nhận, soi chiếu đa chiều của độc giả, tác phẩm đó vẫn có thể có lỗi này hay sơ suất khác.

(0) Bình luận
Nổi bật
Chuyên gia khí tượng cảnh báo về khối không khí ẩm, mưa phùn và sương mù
(TN&MT) - Vừa trải qua chuỗi ngày rét khô, miền Bắc lại đón những ngày đầu tháng 2 với khối không khí ẩm, kèm theo mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù. Các chuyên gia khuyến cáo, trong những ngày thời tiết nồm ẩm, ô nhiễm tăng cao, người dân cần đeo khẩu trang khi đi ra ngoài.
Đừng bỏ lỡ
  • Nghệ An: Chùa Viên Quang phóng sinh 10 tấn cá xuống sông Lam
    Chùa Viên Quang vừa tiến hành phóng sinh 10 tấn cá các loại xuống sông Lam. Đây là một trong những hoạt động thường niên của ngôi chùa này, góp phần không nhỏ làm tái tạo nguồn lợi thủy sản, cân bằng sinh thái, góp phần thúc đẩy bảo vệ môi trường.
  • Quảng Ngãi: Sẽ bơm, hút 8.000 lít dầu từ tàu hàng gãy đôi trên biển để hạn chế ô nhiễm
    (TN&MT) - Phương án đưa ra là sẽ thả phao quanh tàu hàng gặp nạn, không cho rò rỉ dầu, sau đó sẽ khảo sát để lắp ráp hệ thống ống bơm, hút dầu và đưa vào bờ.
  • Văn Bàn - Lào Cai: Nỗ lực dập tắt các điểm cháy, tránh lan vào rừng
    Thông tin từ UBND huyện Văn Bàn (Lào Cai), trong 2 ngày 30 và 31/1, trên địa bàn huyện Văn Bàn đã xảy ra 2 vụ cháy tại Tiểu khu 529 và Tiểu khu 591b. Hiện cơ quan chức năng huyện Văn Bàn đang tập trung lực lượng để khống chế các điểm cháy, không để lan vào rừng.
  • Điện Biên: Phát huy vai trò thanh niên trong bảo vệ môi trường ứng phó biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài, có tính cấp bách đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, để bảo vệ môi trường sống và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, cần có sự đóng góp công sức của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên.
  • Dự báo thời tiết ngày 1-2, cả nước trời trở rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 1-2, khu vực Bắc Bộ có mưa nhỏ vài nơi, trời rét. Khu vực từ Đà Nẵng đến Bình Thuận đến khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, cục bộ có mưa, trời rét gió đông bắc cấp 2-3.
  • Thừa Thiên – Huế phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2023
    Ngày 31/1 (mùng 10 tháng Giêng), tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” xuân Quý Mão năm 2023 tại khu di tích Chứng tích lịch sử Chín Hầm (TP. Huế).
  • Bộ Công an phấn đấu năm 2025 đạt kết quả cao nhất trong Chương trình trồng 1 tỷ cây xanh
    Phát biểu tại buổi Lễ phát động “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công An– Vì một Việt Nam xanh”, Đại tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tin tưởng rằng, với khí thế mới, vận hội mới, quyết tâm mới cùng với hình ảnh, không khí trang trọng của buổi lễ phát động trồng cây đầu xuân và số cây được trồng tại Đất Tổ - Phú Thọ phong trào “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công an - Vì một Việt Nam xanh” sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực...
  • Sơn La: Các địa phương đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây 2023
    (TN&MT) - Từ ngày 27/1-31/1, các huyện, thành phố và một số đơn vị trên địa bàn tỉnh Sơn La đã đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây mừng Đảng mừng Xuân Quý Mão 2023.
  • Châu Âu và cuộc “chuyển đổi năng lượng” ngoạn mục
    (TN&MT) - Dù đối mặt với khủng hoảng kép về thiếu hụt nguồn cung khí đốt từ Nga và sự sụt giảm sản lượng điện, các nước Châu Âu không quay trở lại sử dụng nhiệt điện than như dự báo mà tiếp tục phát triển năng lượng tái tạo ở mức kỷ lục trong năm 2022.
  • Tín chỉ các-bon - “tài nguyên” mới nổi
    (TN&MT) - Việt Nam đang sở hữu một nguồn tài nguyên vô cùng dồi dào nhưng chưa được khai phá, đó là tín chỉ các-bon quy đổi khi thực hiện các hoạt động cắt giảm phát thải hoặc hấp thụ khí nhà kính. Loại “tài nguyên xanh” dành cho “thị trường xanh” này đang trở nên hấp dẫn trên thế giới, nhất là trong bối cảnh các quốc gia sẽ áp dụng các loại thuế các-bon trong thời gian sắp tới.
  • Bảo vệ môi trường đầu xuân - những góc nhìn đa chiều
    (TN&MT) - Đầu Xuân mới, nhóm phóng viên Báo Tài nguyên và Môi trường đã ghi lại những ý kiến của lãnh đạo, các nhà quản lý ngành TN&MT trên mọi miền Tổ quốc. Từ Thủ đô Hà Nội thân yêu đến TP.HCM sôi động, từ miền Trung ruột thịt đến vùng cao Tây Bắc và cả du khách nước ngoài… đâu đâu cũng đề cao vai trò của bảo vệ môi trường với cuộc sống.
  • TP. Gia Nghĩa (Đắk Nông): Phát triển đô thị theo hướng xanh - sạch - đẹp
    (TN&MT) - TP. Gia Nghĩa (Đắk Nông) được thành lập từ ngày 1/1/2020, được đánh giá là thành phố trẻ có nhiều tiềm năng lợi thế để phát triển trong tương lai. Hiện tại, TP. Gia Nghĩa đang triển khai nhiều chương trình, kế hoạch để xây dựng và phát triển đô thị Gia Nghĩa theo hướng xanh - sạch - đẹp, văn minh và hướng đến đạt chuẩn cơ bản các tiêu chí của đô thị loại II vào năm 2025.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO