Hiện thực hóa mục tiêu phát triển thị trường các-bon: Nền tảng đã sẵn sàng

Phạm Oanh | 24/02/2022, 08:55

Thị trường các-bon luôn được coi là công cụ quan trọng nhất để giảm phát thải khí nhà kính. Và hiện tại, Việt Nam đã chuẩn bị khá đầy đủ về cơ sở pháp lý, định hình rõ nét những nhiệm vụ chính cho việc hình thành và phát triển thị trường này.

“Điểm tựa” pháp lý đầy đủ

Việc xây dựng thị trường các-bon trong nước sẽ tạo môi trường thuận lợi cho các bên cùng tham gia với Chính phủ trong quá trình thực hiện cam kết giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris và Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu.

Để tạo nền móng cho việc hình thành các chính sách về thị trường các-bon, Việt Nam đã trở thành thành viên của “Chương trình sẵn sàng tham gia thị trường các bon Quốc tế” vào năm 2012 và chính thức triển khai dự án “Chuẩn bị sẵn sàng cho xây dựng thị trường các-bon tại Việt Nam” từ năm 2015. Đồng thời, Việt Nam đã triển khai một số dự án tham gia thị trường các-bon tự nguyện, trao đổi theo nhu cầu các bên, phổ biến là Tiêu chuẩn các-bon chứng nhận (VCS), Tiêu chuẩn vàng (GS)...

anh-2-chuyen-de-.jpg

Theo tính toán của giới chuyên gia, mỗi năm Việt Nam có thể thu về hàng trăm triệu USD từ xuất khẩu tín chỉ các-bon rừng,

Hiện, Việt Nam đã chính thức xây dựng thị trường các-bon trong nước bằng việc đưa nội dung này vào Luật Bảo vệ môi trường 2020. Từ đây, việc cắt giảm khí nhà kính không chỉ là khuyến khích như trước mà là bắt buộc bằng các quy định của pháp luật. Các doanh nghiệp, đối tượng phát thải lớn phải tham gia lộ trình giảm phát thải, hình thành và thúc đẩy phát triển thị trường các-bon trong nước, hướng tới hòa nhập với thị trường các-bon khu vực và thế giới.

Để thực thi nhiệm vụ này, mới đây, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn nhằm vạch ra lộ trình và thời điểm triển khai thị trường các-bon trong nước. Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, bao gồm Điều 91 về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, Điều 92 về bảo vệ tầng ô-dôn, Điều 139 về tổ chức và phát triển thị trường các-bon. Áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động phát thải khí nhà kính, giảm nhẹ phát thải và hấp thụ khí nhà kính; tham gia phát triển thị trường các-bon trong nước; sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, tiêu thụ và xử lý các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn.

Theo đó, các phương thức giảm nhẹ phát thải khí nhà kính bao gồm: Các biện pháp chính sách, quản lý hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính; kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp lĩnh vực, cấp cơ sở; công nghệ, quy trình sản xuất, dịch vụ ít phát thải khí nhà kính; các cơ chế, phương thức hợp tác về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính phù hợp với quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Theo ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, lộ trình phát triển thị trường các-bon ở Việt Nam đang mở ra những cơ hội lớn khi cơ chế, chính sách về định giá các-bon và thị trường các-bon ở Việt Nam đã dần cụ thể hóa. Từ một quy định chung trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Nghị định đã quy định khá chi tiết về “Định giá các-bon và phát triển hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các- bon trong nước”.

Tín chỉ các-bon là giấy phép cho phép mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh phát thải khí CO2. Mỗi tín chỉ các-bon được xác nhận là 1 tấn CO2 hoặc 1 tấn khí nhà kính khác quy đổi ra 1 tấn CO2 gọi chung là 1 tấn CO2 (viết tắt là CO2e).

Để thực thi hiệu quả quy định của Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang hoàn thiện Đề án phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Đề án này nhằm cụ thể hóa các nội dung, hoạt động cần triển khai để thiết lập và vận hành thị trường các-bon. Triển khai thực hiện tốt thị trường các-bon giúp các doanh nghiệp và toàn xã hội thực hiện các hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính với chi phí thấp, thúc đẩy phát triển công nghệ phát thải thấp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tín chỉ các-bon sẽ được giao dịch như một ngành hàng hóa

Đề án phát triển thị trường các-bon đã chỉ ra những nhóm nhiệm vụ chính cần triển khai để thiết lập và vận hành thị trường các-bon như: Xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu về thị trường các-bon, bao gồm hệ thống quản lý hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon; Hướng dẫn thực hiện cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon quốc tế; thiết lập cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước; Xây dựng cơ chế xác định tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính, phân bổ hạn ngạch và xác định định mức phát thải khí nhà kính; Hỗ trợ doanh nghiệp và các bên liên quan tiếp cận và sẵn sàng tham gia thị trường các-bon tại Việt Nam; Tạo lập sàn giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.

Trong đó, Bộ TN&MT là cơ quan có thẩm quyền xác nhận tín chỉ các-bon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính được giao dịch trên sàn. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu xác nhận tín chỉ các-bon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính được giao dịch phải nộp đơn (theo mẫu) để Bộ TN&MT cấp giấy xác nhận.

Sau khi có giấy xác nhận, tín chỉ các-bon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính trở thành “hàng hóa” chính của thị trường các-bon. Lúc này, các cơ sở sở hữu mặt hàng này có thể tiến hành trao đổi tín chỉ các-bon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính trên sàn giao dịch tín chỉ các-bon, thị trường các-bon trong nước theo quy định. Đặc biệt, các cơ sở có thể đấu giá, chuyển giao, vay mượn, nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính, sử dụng tín chỉ các-bon để bù trừ phát thải khí nhà kính.

Theo Nghị định số 06/2022: Căn cứ vào tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính, kết quả kiểm kê khí nhà kính trong kỳ kiểm kê gần nhất và tình hình thực hiện giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở, các cơ quan chức năng xây dựng, ban hành định mức phát thải khí nhà kính trên đơn vị sản phẩm đối với các loại hình cơ sở sản xuất, kinh doanh, tổ chức phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở. Và, 1 đơn vị hạn ngạch phát thải khí nhà kính bằng 1 tấn CO2 tương đương.

Có một lưu ý, hạn ngạch phát thải khí nhà kính đã phân bổ sẽ tự động được Bộ TN&MT thu hồi khi các cơ sở dừng hoạt động, giải thể hoặc phá sản. Và, Nhà nước khuyến khích các cơ sở tự nguyện nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính chưa sử dụng hết góp phần thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của quốc gia.

Vào cuối mỗi giai đoạn cam kết, các cơ sở phải nộp tiền thanh toán cho lượng phát thải khí nhà kính vượt quá số hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ sau khi áp dụng các hình thức đấu giá, chuyển giao, vay mượn, sử dụng tín chỉ các-bon để bù trừ. Ngoài việc phải nộp tiền thanh toán, lượng phát thải khí nhà kính vượt quá lượng hạn ngạch được phân bổ sẽ được trừ vào hạn ngạch phân bổ cho giai đoạn cam kết sau đó.

Để vận hành linh hoạt, hiệu quả thị trường các-bon, trước mắt, Bộ TN&MT chủ trì, phối hợp với các bộ liên quan tổ chức vận hành thí điểm và vận hành chính thức sàn giao dịch tín chỉ các-bon phục vụ quản lý và theo dõi, giám sát thị trường các-bon. Về lâu dài sẽ hoàn thiện quy định các hoạt động kết nối sàn giao dịch tín chỉ các-bon trong nước với thị trường các-bon khu vực và thế giới; quy định thực hiện các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon; xây dựng tài liệu tuyên truyền, thực hiện các hoạt động tăng cường năng lực cho các đối tượng tham gia thị trường các-bon.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Ngày 3/10, Hà Nội có lúc có mưa rào và dông
(TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, hôm nay (3/10), Hà Nội trời nhiều mây, có lúc có mưa rào và dông.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Tĩnh: Mưa lớn gây sạt lở, ngập cục bộ, đường lên cửa khẩu Cầu Treo ách tắc
    Mưa lớn khiến nhiều địa phương ở Hà Tĩnh bị chia căt, một số trường cho học sinh nghĩ học để đảm bảo an toàn. Tuyến Quốc lộ 8A lên cửa khẩu Cầu Treo cũng bị sạt lở nghiêm trọng, gây ách tắc giao thông.
  • Long An: Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai năm 2022
    (TN&MT) - UBND tỉnh Long An vừa ban hành Chỉ thị tăng cường công tác chỉ đạo điều hành ứng phó các tình huống thiên tai, sự cố phức tạp; thực hiện đầy đủ phương châm "4 tại chỗ", tránh tư tưởng chủ quan dẫn tới những thiệt hại đáng tiếc do thiên tai gây ra trong những tháng cuối năm 2022, góp phần đảm bảo ổn định an ninh chính trị, phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh.
  • Quảng Nam: Bão tan, người dân lại lo đối phó với lụt
    (TN&MT) - Sau khi bão số 4 đổ bộ, nước mưa từ thượng nguồn đổ về khiến mực nước tại các sông ở Quảng Nam dâng nhanh làm nhiều nơi ngập sâu, người dân không kịp trở tay.
  • Nghệ An: Sơ tán khẩn cấp các hộ dân vì xuất hiện vết nứt bất thường
    Lãnh đạo UBND huyện Kỳ Sơn xác nhận, trên địa bàn xã Hữu Kiệm vừa xuất hiện vết nứt kéo dài. Vì thế, địa phương này đã tiến hành di dời khẩn cấp các hộ dân ảnh hưởng và có nguy cơ mất an toàn.
  • Bão số 4 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhiều cơ sở vật chất bị hư hại
    (TN&MT) - Sáng nay (28/9), sau khi đi sâu vào khu vực Thừa Thiên Huế - Quảng Ngãi, bão số 4 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Bão đã gây thiệt hại nhiều cơ sở vật chất tại các tỉnh thành khu vực Trung Trung Bộ và Tây Nguyên.
  • Phụ nữ Việt Nam - Lào - Campuchia hợp tác vì phát triển xanh bền vững
    (TN&MT) - Ngày 28/9, Hội Liên hiệp Phụ nữ 3 nước Việt Nam - Lào -Campuchia đồng chủ trì tổ chức Diễn đàn với chủ đề "Phụ nữ Việt Nam - Lào - Campuchia hội nhập, hợp tác vì phát triển xanh và bền vững trong một thế giới có Covid-19" với mong muốn phát huy hơn nữa vai trò chủ động, tích cực của phụ nữ 3 nước trong phát triển xanh và bền vững, đóng góp vào sự phát triển của mỗi nước cũng như của cả khu vực.
  • Ngày 28/9, dự báo mưa lớn từ Phú Yên đến Ninh Thuận, Nam Tây Nguyên và Nam Bộ
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện nay (28/9), ở khu vực từ Hà Tĩnh đến Bình Định và Kon Tum đã có mưa to đến rất to và có nơi có dông. Dự báo mưa lớn ở khu vực từ Thanh Hóa đến Bình Định, Bắc Tây Nguyên, Hòa Bình, đồng bằng và ven biển Bắc Bộ; mưa dông và mưa lớn cục bộ, lốc, sét gió giật mạnh ở khu vực Phú Yên đến Ninh Thuận, Nam Tây Nguyên và Nam Bộ.
  • Bình Định đưa 11.244 người dân ở vùng nguy hiểm đến nơi an toàn
    Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự (PCTT-TKCN&PTDS) tỉnh Bình Định cho hay, công tác ứng phó với bão số 4 đang được tỉnh ta khẩn trương triển khai, trong đó tập trung và ưu tiên di dời những hộ dân ở những vùng nguy cơ cao.
  • Phú Yên sơ tán hơn 36.000 người dân
    Các địa phương trong tỉnh Phú Yên đã sẵn sàng triển khai phương án sơ tán hơn 36.000 người dân. Cụ thể khu vực ven biển do gió và nước biển dâng 15.630 người; sơ tán do lũ, ngập lụt 17.909 người; sơ tán khu vực lũ quét sạt lở đất: 2.582 người.
  • Bão số 4 tiến sát đất liền, đêm nay gây mưa lớn cho các tỉnh Trung Trung Bộ
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTv Quốc gia, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, tại đảo Lý Sơn đã có gió mạnh cấp 8, giật cấp 11; đảo Phú Quý gió mạnh cấp 6, giật cấp 7. Đêm nay, bão đổ bộ vào đất liền các tỉnh Trung Trung Bộ, gây mưa lớn, nhiều khu vực có gió giật cấp 15.
  • Phú Yên  triển khai công tác ứng phó khẩn cấp với bão số 4-Noru
    Nhằm chủ động ứng phó diễn biến của bão số 4-Noru, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Yên yêu cầu khẩn trương, quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp công tác ứng phó với bão, lũ theo phương châm “bốn tại chỗ”, hạn chế thấp nhất các thiệt hại do mưa bão gây ra; bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân
  • Quảng Nam: Hàng nghìn người dân hối hả sơ tán tránh siêu bão Noru
    (TN&MT) - Người dân ven biển ở Quảng Nam đang “chạy đua”với thời gian đi sơ tán để đảm bảo an toàn trước thời điểm siêu bão Noru đổ bộ.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO