Hà Tĩnh sau 12 năm thực hiện Luật Khoáng sản 2010: Phát huy lợi thế khoáng sản làm vật liệu xây dựng để phát triển kinh tế - xã hội

Nguyễn Đức | 16/08/2022, 10:32

Luật Khoáng sản 2010 đi vào thực tiễn cuộc sống đã giúp địa phương thực hiện tốt công tác quản lý, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, đặc biệt, nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng, từng bước đáp ứng nhu cầu thực tiễn, tăng nguồn thu cho ngân sách.

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý

Hà Tĩnh được đánh giá là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường khá phong phú và đa dạng, phân bố ở hầu khắp các huyện. Theo khảo sát của Sở TN&MT, trên địa bàn tỉnh có 121 khu vực mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường với tổng diện tích 6.193ha.

Với việc thực hiện tốt công tác quản lý, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, ngành TN&MT Hà Tĩnh đã từng bước đưa lĩnh vực này đi vào nền nếp, tăng nguồn thu cho ngân sách, đáp ứng nhu cầu xây dựng các công trình trọng điểm. Tỉnh xác định đây là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thực hiện Luật Khoáng sản 2010 và các quy định pháp luật có liên quan, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường triển khai đầy đủ, toàn diện các công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản theo quy định. Chính vì lẽ đó, bước đầu ngăn chặn tình trạng vi phạm, tham nhũng trong lĩnh vực khoáng sản, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

hoat-dong-khai-thac-khoang-san..jpg

Hoạt động khai thác đá đang góp phần tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên thời gian qua, số lượng mỏ khoáng sản được cấp phép khai thác còn khá hạn chế. Điều này ít nhiều khiến nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, dẫn tới tình trạng khai thác khoáng sản trái phép ở một số địa phương.

Trước thực trạng này, Sở TN&MT đã tham mưu UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với các khu vực khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Sở TN&MT phối hợp với công ty đấu giá tổ chức đấu giá thành công 15 mỏ khoáng sản (1 mỏ đất sét, 3 mỏ cát, 11 mỏ đất san lấp) vào đầu năm 2021.

Trên thực tế, Hà Tĩnh hiện có 76 mỏ khai thác vật liệu xây dựng thông thường phân bố ở 12 huyện, thị xã. Trong quá trình thẩm định, cấp phép, Sở TN&MT đã rà soát kỹ các vấn đề liên quan tới quốc phòng - an ninh, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, cảnh quan môi trường.

Hằng năm, để tăng cường công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản, tỉnh đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các quy định trong khai thác, sử dụng khoáng sản, đặc biệt là nghĩa vụ tài chính của các chủ Giấy phép khai thác khoáng sản. Tuy nhiên, hiện nhiều doanh nghiệp đang nợ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, nhất là các đơn vị khai thác đá xây dựng trên địa bàn phía Nam huyện Kỳ Anh và thị xã Kỳ Anh.

Khai thác giá trị nguồn lực

Báo cáo nhiệm vụ, triển khai công tác của ngành TN&MT Hà Tĩnh cho thấy: Dựa vào dự thảo quy hoạch tỉnh, giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn sẽ đầu tư xây dựng nhiều công trình, khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế nên nhu cầu về nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trong những năm tới rất lớn, lên tới 85 triệu m3.

Để đáp ứng nguồn cung vật liệu xây dựng, trên cơ sở đề xuất của các địa phương và qua rà soát sơ bộ, Sở TN&MT Hà Tĩnh đã bổ sung thêm 3 khu vực đá xây dựng, diện tích 73,2ha, tài nguyên dự báo 10,9 triệu m3; đất san lấp 34 khu vực, diện tích 495,9ha, tài nguyên dự báo 59,2 triệu m3; cát, sỏi xây dựng 7 khu vực, diện tích 29ha, tài nguyên dự báo 1 triệu m3.

Hà Tĩnh được Bộ TN&MT đánh giá là một trong những địa phương thực hiện tốt công tác đấu giá khoáng sản trong cả nước. Việc đấu giá mỏ khoáng sản không chỉ góp phần tăng thu ngân sách, hoạt động đấu giá còn tạo “sân chơi” bình đẳng, công bằng, minh bạch giữa các doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Thành - Trưởng phòng Khoáng sản Sở TN&MT Hà Tĩnh

Sở TN&MT Hà Tĩnh cũng khuyến khích các đơn vị tận dụng các loại vật chất nạo vét của các bến cảng, nhà máy nhiệt điện (4,8 triệu m3/năm); các loại chất thải rắn (tro bay, tro đáy, xỉ thép với 2,4 triệu m3/năm) trong khu kinh tế Vũng Áng, đã được các ngành chức năng công bố hợp quy, hợp chuẩn, đảm bảo làm sản phẩm hàng hóa, thay thế dần cho vật liệu san lấp truyền thống, góp phần bảo vệ môi trường.

Với việc chủ động nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường trước khi triển khai thi công sẽ tránh tình trạng khan hiếm, làm chậm tiến độ các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn Hà Tĩnh. Điều này là hết sức quan trọng, thu hút thêm các nhà đầu tư, doanh nghiệp, đơn vị có năng lực tìm kiếm cơ hội đầu tư dự án, công trình, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Hà Tĩnh.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa - Trưởng Phòng TN&MT huyện Vũ Quang (Hà Tĩnh): Nhu cầu khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường rất lớn

Nhu cầu vật liệu trên địa bàn rất lớn, đặc biệt xây dựng các công trình nông thôn mới, các dự án cần đất san lấp, cát đá… Trước tình hình đó, địa phương đã triển khai, phối hợp với các đơn vị có liên quan đưa vào quy hoạch, đấu giá nhằm đáp ứng nhu cầu.

anh-4-ong-nguyen-trong-nghia-truong-phong-tai-nguyen-va-moi-truong-huyen-vu-quang-ha-tinh-.jpg
Ông Nguyễn Trọng Nghĩa - Trưởng Phòng TN&MT huyện Vũ Quang (Hà Tĩnh)

Đặc biệt đất san lấp, cát với lợi thế địa bàn có 30km đường sông, nhiều đồi núi có thể đưa vào quy hoạch các mỏ đất đạt chất lượng. Phát huy lợi thế đó, năm 2021, Hà Tĩnh đã đưa vào đấu giá thành công 1 mỏ đất, 3 mỏ cát trên địa bàn huyện Vũ Quang và đến thời điểm này đã hoàn thành các thủ tục cấp phép, chuẩn bị cho đi vào hoạt động. Các mỏ đất, cát khi đi vào hoạt động không những đáp ứng nhu cầu xây dựng trên địa bàn huyện cũng như các huyện lân cận mà còn góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương.

Tuy rằng nhu cầu lớn, nguồn lực dồi dào nhưng về công tác quản lý Nhà nước, huyện Vũ Quang luôn thực hiện nghiêm ngặt Luật Khoáng sản 2010, không để các doanh nghiệp tự do thực hiện không đúng quy trình. Thời gian qua, chúng tôi cũng đã vào cuộc quyết liệt, yêu cầu các mỏ chấp hành quy định, quy trình khai thác, trường hợp không chấp hành sẽ tạm đình chỉ khai thác. Quan điểm không đánh đổi môi trường để lấy kinh tế.

Mặt khác, qua 12 năm thực hiện Luật Khoáng sản, hiện nay địa phương gặp một số khó khăn. Đơn cử như, xây dựng nông thôn mới chủ yếu từ nguồn đóng góp của người dân, bên cạnh đó nguồn vật liệu sẵn có trên địa bàn rất lớn. Nhưng Luật Khoáng sản không cho phép, tuy rằng rất nhỏ. Chính vì thế huyện cũng kiến nghị các cấp chính quyền nên tháo gỡ vấn đề này.

Ông Nguyễn Ngọc Lân - Phó Trưởng Phòng TN&MT huyện Can Lộc (Hà Tĩnh): Xóa bỏ cơ chế “xin - cho” để tạo nguồn thu cho ngân sách

Can Lộc là địa phương có tài nguyên khoáng sản khá lớn, tập trung chủ yếu ở vùng ven chân núi Hồng Lĩnh và vùng Trà Sơn. Từ năm 2011 đến nay, UBND tỉnh cấp giấy phép cho 11 doanh nghiệp vào đầu tư khai thác, chế biến khoáng sản tại 11 mỏ khoáng sản với tổng diện tích 44,75ha. Các khu vực khai thác, chế biến khoáng sản tập trung chủ yếu ở các xã: Thiên Lộc, Vượng Lộc, Thuần Thiện, Phú Lộc và Thượng Lộc.

anh-5-ong-nguyen-ngoc-lan-pho-phong-tai-nguyen-va-moi-truong-huyen-can-loc-ha-tinh.jpg
Ông Nguyễn Ngọc Lân - Phó Trưởng Phòng TN&MT huyện Can Lộc (Hà Tĩnh)

Theo Luật Khoáng sản 2010, nhằm quản lý tốt tài nguyên khoáng sản ở địa phương, có hai điểm nổi bật đó là quy định cấp giấy phép khai thác khoáng sản qua hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản và thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Trên cơ sở này, cơ bản xóa bỏ cơ chế “xin - cho” vốn đã tồn tại nhiều năm, góp phần tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Dù vậy, vẫn còn một số hạn chế như, người dân có đất vườn nằm ở ven đồi, chân núi, quá trình làm nhà gặp khó khăn khi có nhu cầu cải tạo, vận chuyển đất dư thừa với số lượng ít để làm nhà. Vậy nhưng, Luật Khoáng sản 2010 chưa quy định cụ thể đối với những đối tượng này, dẫn đến quá trình quản lý khoáng sản đất san lấp ở địa phương gặp nhiều trở ngại.

Mặt khác, một số mỏ khai thác khoáng sản đã hết thời hạn giấy phép nhưng chưa thực hiện các hồ sơ, thủ tục đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường theo quy định. Thực tế đang gây ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường và mất an toàn cho người và gia súc tại khu vực mỏ nhưng hiện nay chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý các doanh nghiệp này.

Ông Mai Quốc Quân - Giám đốc Công ty CP Hồng Vượng: Cần nhìn nhận khách quan để bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp khai thác

Công ty Cổ phần (CP) Hồng Vượng hoạt động trong lĩnh vực khai thác khoáng sản trên 10 năm nay, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho khoảng 100 lao động, thu nhập bình quân đầu người bình quân 8 triệu đồng/tháng, đóng nộp ngân sách hàng năm 3 - 4 tỷ đồng cho địa phương. Công ty cũng không ngừng cải tiến dây chuyền hiện đại để đáp ứng chế biến sâu.

anh-6-mai-quoc-quan-giam-doc-cong-ty-cp-hong-vuong.jpg
Ông Mai Quốc Quân - Giám đốc Công ty CP Hồng Vượng

Trong hoạt động, Công ty CP Hồng Vượng luôn đề cao đảm bảo an toàn lao động một cách tuyệt đối, đảm bảo công tác bảo vệ môi trường, thực hiện theo cam kết đánh giá tác động môi trường. Bên cạnh đó, Công ty luôn ý thức việc phối với địa phương để vấn đề hoạt động không ảnh hưởng đến môi sinh, môi trường.

Hiện nay thực trạng chung, doanh nghiệp khai thác khoáng sản đang bị ảnh hưởng trực tiếp của tải trọng. Đáng lẽ, vấn đề này thuộc phạm trù của khách hàng, nếu áp dụng cho các đơn vị mỏ gây ảnh hưởng rất lớn về hiệu quả, doanh nghiệp rất khó quản lý, được lợi cho khách hàng thì không đúng theo quy định quản lý Nhà nước, được Nhà nước thì mất khách hàng. Do vậy, cần có sự nhìn nhận khách quan hơn về vấn đề này.

Mặt khác, trong vấn đề thanh, kiểm tra, đơn vị luôn hợp tác chặt chẽ, không những vậy, chúng tôi còn chấp hành nghiêm suốt quá trình hoạt động. Thế nhưng, thực tế công tác thanh tra, kiểm tra hiện nay còn chồng chéo. Chúng tôi cũng mong rằng trong thời gian tới, các cấp chính quyền, sở, ngành cần có những đổi mới trong quản lý, một năm thanh tra, kiểm tra không quá 1 - 2 lần để đảm bảo cho doanh nghiệp dành thời gian điều hành sản xuất, phát triển, nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quy định của pháp luật và quản lý của Nhà nước.

Bài liên quan
  • Hà Tĩnh chú trọng bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản
    (TN&MT) - Bên cạnh các lợi ích kinh tế - xã hội, khai thác và chế biến khoáng sản cũng gây nhiều tác động tiêu cực đến môi trường. Những năm qua, công tác bảo vệ môi trường trong và sau khai thác đã được các cấp chính quyền Hà Tĩnh đặc biệt quan tâm, hướng đến phát triển kinh tế xanh và bền vững. Quanh câu chuyện này, Phóng viên Báo TN&MT đã cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Điện - Giám đốc Sở TN&MT Hà Tĩnh.

(0) Bình luận
Nổi bật
Ngành Địa chất Việt Nam đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước
(TN&MT) - 77 năm qua, ngành Địa chất Việt Nam đã liên tục vươn lên mạnh mẽ, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng đất nước. Trong quá trình hình thành và phát triển, mặc dù có những thay đổi về tổ chức, nhưng ngành Địa chất Việt Nam luôn phát huy được truyền thống vẻ vang, sáng tạo, cần cù, đạt được nhiều thành tựu quan trọng gắn với chiều dày lịch sử.
Đừng bỏ lỡ
  • Ninh Bình bảo vệ tài nguyên khoáng sản: Quản lý chặt, thực hiện nghiêm
    (TN&MT) - Để bảo vệ tài nguyên khoáng sản phục vụ cho các công trình trọng điểm, cấp thiết đảm bảo nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tỉnh Ninh Bình đang tập trung thực hiện các giải pháp nhằm siết chặt công tác quản lý, không để xảy ra tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản.
  • Đắk Nông quản lý, khai thác khoáng sản phục vụ giảm nghèo bền vững
    Đắk Nông là một tỉnh thuộc Tây Nguyên được thiên nhiên ưu đãi với nhiều loại khoáng sản đa dạng, phong phú. Để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên khoáng sản, giúp đời sống họ ngày một nâng lên, công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản luôn được tỉnh Đắk Nông quan tâm và chú trọng.
  • Ngăn chặn khai thác khoáng sản trái phép: Cần giải pháp quyết liệt
    Những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành nhiều chỉ thị, văn bản chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản, đưa ra nhiều giải pháp để ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản (KTKS) trái phép, nhờ đó đã giảm thiểu được tình trạng này. Tuy nhiên, hiện nay, trước nhu cầu xây dựng lớn, khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng (VLXD), tình trạng KTKS trái phép tiếp tục tái diễn.
  • Thanh Hóa: “Quản chặt” việc khai thác, chế biến khoáng sản
    Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vào Luật Địa chất và Khoáng sản. Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu cho Tỉnh ủy Thanh Hóa ban hành Kế hoạch số 71-KH/TU về tăng cường quản lý việc khai thác, chế biến khoáng sản. Đây được coi như “thanh bảo kiếm” để quản lý việc khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
  • Khoanh định khu vực dự trữ khoáng sản tại Ninh Thuận đảm bảo hài hòa quyền lợi của doanh nghiệp
    (TN&MT) - Sáng 16/9 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Quý Kiên và Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cùng các đơn vị liên quan đã có buổi làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận về việc khoanh định khu vực dự trữ khoáng sản trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận.
  • Hà Nội tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản
    (TN&MT) - UBND TP. Hà Nội giao Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) chủ trì, phối hợp với các ngành, UBND quận, huyện tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép. Tham mưu UBND TP thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản nếu phát hiện vi phạm quy định của pháp luật.
  • Quảng Ngãi: Sở TN&MT chỉ ra hàng loạt sai phạm ở mỏ đất của Công ty Lý Tuấn
    (TN&MT) - Kiểm tra đột xuất hoạt động khai thác khoáng Công ty TNHH Lý Tuấn, cơ quan chức năng Quảng Ngãi phát hiện doanh nghiệp này vướng nhiều sai phạm.
  • Quảng Nam: Lại “nóng” nạn vàng tặc trong rừng phòng hộ Phước Sơn
    Thời gian qua, tình trạng đào đãi vàng trái phép ở rừng phòng hộ Phước Sơn (tỉnh Quảng Nam) tiếp tục diễn biến phức tạp. BQL Rừng phòng hộ huyện Phước Sơn vừa phối hợp với lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, truy quét và đẩy đuổi các đối tượng khai thác vàng trái phép tại bãi 8, thôn 3 và bãi 699 thuộc xã Phước Thành.
  • Vụ sụt lún tại huyện Quỳ Hợp (Nghệ An): Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang khắc phục tồn tại
    Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An vừa có thông báo về việc khắc phục tồn tại trong hoạt động khoáng sản gửi Công ty CP Tân Hoàng Khang và UBND huyện Quỳ Hợp.
  • 10 năm triển khai Chiến lược khoáng sản: Nhiều kết quả khả quan
    (TN&MT) - Sau hơn 10 năm thực hiện Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Chiến lược khoáng sản), Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã tích cực triển khai, cụ thể hóa nội dung thăm dò, khai thác, chế biến đối với một số loại khoáng sản quan trọng và đạt được những kết quả khả quan. Tuy nhiên, còn tồn tại không ít hạn chế, khó khăn.
  • Quảng Nam: Yêu cầu chấp hành nghiêm việc phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong hoạt động khoáng sản
    UBND tỉnh Quảng Nam vừa có thông báo số 326/TB-UBND về kết luận của đồng chí Trần Văn Tân- Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại buổi kiểm tra thực tế hoạt động khai thác, chế biến đá xây dựng trên địa bàn xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành. Trong đó, có việc yêu cầu doanh nghiệp (DN) hoàn thành việc hoàn thổ, phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong hoạt động khoáng sản.
  • Quảng Nam: Doanh nghiệp sai phạm khai thác khoáng sản “chây ì” di dời theo yêu cầu
    (TN&MT) - Mặc dù UBND tỉnh Quảng Nam đã có công văn chấn chỉnh, yêu cầu các doanh nghiệp hoạt động khoáng sản tại khu vực mỏ đá Hòa Đông và mỏ đá Hưng Long ở thôn Hòa Vân, xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành chấm dứt và di dời toàn bộ nguyên vật liệu máy móc, thiết bị, nhà xưởng phục vụ sản xuất trước ngày 30/8 nhưng đến nay 2 doanh nghiệp vẫn “chây ì”, không thực hiện.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO