GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh: Phát huy tiềm năng để phát triển nền kinh tế biển xanh

Kim Liên (Thực hiện) | 04/03/2021, 09:46

(TN&MT) - GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh -Nhà khoa học được vinh dự nhận chung Giải thưởng Nobel Hòa bình năm 2007 tặng Ủy ban liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu Liên Hợp Quốc (IPCC), Hội viên Danh dự của Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam, người đã có những nhận định khá sâu sắc và nhiều ý tưởng mang tính đột phá đối với vấn đề phát triển nền kinh tế biển xanh. Phóng viên Báo Tài nguyên và Môi trường đã có dịp dặp gỡ đầu xuân với GS,TS. Hữu Ninh để trao đổi xung quanh những vấn đề này…

PV: Là một nhà khoa học đã có hơn 30 năm nghiên cứu về vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, các vấn đề về nước, nông nghiệp, năng lượng, an toàn thực phẩm và tham gia tích cực vào một số hoạt động kinh tế biển, ông nhận định thế nào về những thách thức của Việt Nam khi muốn phát triển nền kinh tế Việt Nam bền vững, xứng với tiềm năng?

GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh:

 Có thể nói, Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Hội nghị Lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) ban hành đã chỉ rõ những thách thức đặt ra khi chúng ra chỉ chú trọng vào khai thác trong suốt thời gian dài trước đó. Nghị quyết cũng khẳng định ý nghĩa chiến lược sống còn và đường lối phát triển kinh tế biển của nước ta trong thế kỷ này. Điều này đã được Đại hội Đảng lần thứ XIII vừa qua khẳng định. Song, chiến lược cần được cụ thể hóa bằng chính sách thích hợp, vì vậy, Quốc hội Khóa XV cần có thêm nhiều đại biểu của giới khoa học và công nghệ về biển nhằm góp phần cụ thể hóa chiến lược này để đạt được những mục tiêu mà Nghị quyết đề ra.

GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh

Bên cạnh đó, tôi cho rằng, nhận thức phải song hành với hành động, mà hành động của chúng ta còn khá chậm và chưa rõ nét nên môi trường biển vẫn phải hứng chịu ô nhiễm nặng nề. Tôi phải vào nhiều vai: nhà khoa học, nhà vận động, tuyên truyền viên, thậm chí như một nhà báo để lan tỏa thông điệp của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng về thực tế môi trường. Tôi muốn nhấn mạnh ý nghĩa xã hội, tấm lòng vì nhân loại, tính ứng dụng của công trình nghiên cứu biến đổi khí hậu, khoa học biển… phải được đặt lên hàng đầu.

Trước đây, người ta cho rằng, đại dương rất rộng và sâu nên những tác động của việc xả thải xuống biển sẽ chỉ gây hậu quả rất nhỏ. Nhưng điều này đã được chứng minh là không đúng. Cả bốn đại dương đều phải gánh chịu những hậu quả từ con người trong hàng nghìn năm nay, tốc độ tàn phá đại dương đã tăng mạnh trong vài thập kỷ gần đây.

Cuộc sống của đại dương đang "hấp hối" và hậu quả là toàn bộ hệ sinh thái biển đang bị đe dọa chỉ đơn giản bởi các nguồn ô nhiễm bên cạnh sự nóng lên toàn cầu. Đến nay, ô nhiễm môi trường biển và đại dương đang được báo động đỏ, bởi tình trạng ô nhiễm nguồn nước thải ra biển đang tiến triển rất nhanh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sống dưới biển, bên cạnh việc xả rác, chất thải rắn, thì còn có hiện tượng rò rỉ dầu hay các sự cố tràn dầu của các tàu thuyền chiếm 50% nguyên nhân gây ra ô nhiễm biển. Đó chính là những rào cản, những thách thức to lớn để nền kinh tế biển có thể chuyển từ “nâu sang xanh lam”.

PV: Được biết, ông là nhà khoa học dành nhiều tình yêu với sự nghiệp phát triển kinh tế biển và đang là thành viên của Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam. Ở góc độ này, ông có ý tưởng gì để đóng góp gì cho sự nghiệp phát triển kinh tế biển?

GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh:

Là một nước hẹp và chạy dài ven biển với 3.200 km với hai đồng bằng phì nhiêu là Sông Hồng và Cửu Long nên thực chất Việt Nam là một nước phụ thuộc vào sự phát triển nền kinh tế biển đúng như tinh thần Nghị quyết 36/NQ-TW. Với gần 1 triệu cây số vuông mặt biển là vùng kinh tế thuộc thềm lục địa của mình theo Công ước Quốc tế về Luật Biển của Liên Hợp Quốc, tiềm năng phát triển của nền kinh tế biển là vô cùng to lớn. Việc phát triển canh tác biển hay nói nôm na là nuôi biển ở quy mô công nghiệp, hoàn toàn trong tầm tay của các doanh nghiệp và ngư dân Việt Nam cả về công nghệ và kỹ thuật. Đồng hành với nó là sự phát triển công nghệ đóng tàu, logistic, du lịch sinh thái - văn hóa biển,...

Chiến lược phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ của quốc gia, gồm tất cả các Bộ, ngành liên quan.

Là Hội viên Danh dự của Hiệp Hội, tôi luôn cùng các đồng nghiệp thúc đẩy và mong muốn Việt Nam sớm có ngành công nghiệp nuôi biển, bởi việc phát triển nuôi biển cùng một lúc giải quyết được nhiều vấn đề then chốt, mang lại nguồn cung cấp lớn về thực phẩm chất lượng cao, tăng cường hấp thụ CO2 trong nước biển, góp phần giảm thiểu hiệu ứng nhà kính cho trái đất, bảo vệ môi trường nước biển... Đặc biệt trong tình trạng biến đổi khí hậu đang xảy ra tại Việt Nam tác động tiêu cực đến xói lở bờ biển, xâm nhập mặn sâu vào đất liền..., phát triển nuôi biển là phương thức thực tiễn chủ động và bền vững nhất để có thể gia tăng sản lượng hải sản, cung cấp cho công nghiệp chế biến xuất khẩu và tiêu thụ nội địa, tiếp tục phát triển kinh tế cho đất nước thay vì không trồng trọt được cây lương thực và cây ăn trái trên các diện tích đất nhiễm mặn.

PV: Quản lý tổng hợp, thống nhất biển đảo đã được Việt Nam áp dụng lâu nay, song dường như  vẫn chưa đủ “sức mạnh” để bật dậy một nền kinh tế được đánh giá là “nguồn sống” của nhân loại trong kỷ nguyên này, theo ông, chúng ta cần phải làm gì để khơi dậy sức mạnh này?

GS,TS. Nguyễn Hữu Ninh:

Tôi cho rằng, để có thể quản lý và điều phối tốt việc phát triển nuôi biển đồng hành cùng các ngành kinh tế liên quan khác, chúng ta cần có một cơ chế làm việc thống nhất từ Trung ương đến địa phương, cũng như sự kết hợp hài hòa giữa các ngành kinh tế. Thực chất chiến lược phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ của quốc gia, gồm tất cả các Bộ, ngành liên quan. Nó cũng là nhiệm vụ của cả 63 tỉnh/thành phố, không dừng lại tại 28 tỉnh/thành phố duyên hải.

Vì vậy, một nhu cầu cấp thiết đặt ra là nước ta cần có một cơ quan riêng, Bộ Kinh tế biển riêng, trực tiếp quản lý tất cả các công việc liên quan đến biển để tránh trường hợp như hiện nay, các Bộ, ngành quản lý khác nhau chồng chéo nhiệm vụ trong vấn đề kinh tế biển trong phạm vi Bộ mình quản lý dẫn tới lãng phí nguồn nhân lực, vật lực của đất nước, đồng thời không phát huy được hết tiềm năng của các doanh nghiệp và nhân dân trong việc phát triển nền kinh tế biển mà hiện nay rất nhiều khúc mắc, mâu thuẫn trong quản lý ở cả cấp Trung ương và địa phương chưa giải quyết được.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan
  • Bộ TN&MT: Tích cực triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển
    (TN&MT) - Sáng 18/1/2019, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ TN&MT) đã tổ chức Hội thảo “Triển khai thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030,  tầm nhìn đến năm 2045: Bối cảnh, cơ hội, thách thức và giải pháp” nhằm lấy ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học, quản lý thuộc các lĩnh vực, Bộ ngành liên quan để xây dựng Kế hoạch tổng thể và kế hoạch 5 năm của Chính phủ để thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW. Thứ trưởng Bộ TM&MT Trần Quý Kiên đã tới dự và chủ trì Hội nghị. Cùng dự còn có đồng chí Tạ Đình Thi, Tổng Cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam và đông đảo các chuyên gia nghiên cứu Biển, các nhà khoa học thuộc các Bộ, ngành, trường đại học, các Viện đại dương…

(0) Bình luận
Nổi bật
Chung tay gìn giữ vịnh đẹp toàn cầu
Với tâm huyết và tình yêu dành cho biển, đảo, PGS-TS Nguyễn Chu Hồi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghề cá Việt Nam đã có những đánh giá, phân tích khá toàn diện về vị trí, tiềm năng, lợi thế cũng như những khó khăn, thách thức trong vấn đề bảo tồn, phát triển bền vững vịnh Nha Trang hiện nay, để từ đó truyền đi thông điệp chung tay gìn giữ vịnh Nha Trang. Báo Khánh Hòa trân trọng giới thiệu bài viết của PGS-TS Nguyễn Chu Hồi về vấn đề này.
Đừng bỏ lỡ
  • Tết ở “chân trời” Tổ quốc
    (TN&MT) - Tay nhận phần quà của đất liền gửi tặng, chính trị viên nhà giàn DK1/10 Trung úy Phan Tiến Tùng xúc động rưng rưng nói: Ở tận phía chân trời của Tổ quốc, cán bộ chiến sĩ (CBCS) nhà giàn DK1/10 chúng tôi vẫn có đầy đủ hương vị mùa xuân như ở đất liền. Cảm ơn Đảng, Nhà nước, Quân đội, Nhân dân, Quân chủng Hải quân và Bộ tư lệnh Vùng 2 đã quan tâm chăm lo đến đời sống cán bộ chiến sĩ nhà giàn. Chúng tôi xin hứa với, vững chắc tay súng, canh chủ quyền biển đảo vững chắc để nhân dân cả nước đón Tế
  • “Cú hích” phát triển kinh tế biển xanh
    (TN&MT) - Sự “góp mặt” của cảng biển Liên Chiểu sẽ góp phần làm tăng vị thế của vịnh Đà Nẵng trên bản đồ các vịnh biển của Việt Nam. Từ đây, Đà Nẵng có cơ hội bứt phá phát triển mạnh kinh tế biển một cách bền vững gắn với bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo...
  • Tăng cường quản lý tổng hợp tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
    (TN&MT) - Ngày 29/12, tại Hà Nội, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2023. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.
  • Ông Nguyễn Đức Toàn giữ chức Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam
    Chiều 29/12, tại Hà Nội, thay mặt Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ TN&MT, Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã trao Quyết định của Bộ trưởng Bộ TN&MT điều động, bổ nhiệm ông Nguyễn Đức Toàn, Hiệu trưởng Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ Tài nguyên và Môi trường giữ chức Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam.
  • Kỳ vọng một đại dương không rác thải nhựa - Chuẩn bị tốt điều kiện và nguồn lực cho cam kết chống ô nhiễm nhựa
    (TN&MT) - Với tinh thần chủ động, tiên phong tham gia xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa, ngay từ rất sớm, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1407/QĐ- TTG của Chính phủ về phê duyệt Đề án Việt Nam chủ động chuẩn bị và tham gia xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa đại dương, giao Bộ TN&MT mà cụ thể là Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam thực hiện.
  • Bà Rịa – Vũng Tàu: Tổ chức nhiều hoạt động bảo vệ môi trường biển
    (TN&MT) - Mới đây, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giáo dục và Đào tạo và UBND huyện Côn Đảo tổ chức “Chuỗi hoạt động vì biển xanh”. Mục tiêu là nhằm góp phần tuyên truyền bảo vệ môi trường (BVMT), phát triển bền vững biển, đảo tại huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
  • Quảng Ngãi: Ngư dân chuyển biến tích cực trong nghề biển
    (TN&MT) - Tại Quảng Ngãi, tính từ đầu năm đến nay không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. Sau những nỗ lực của chính quyền địa phương, ngư dân đã chấm dứt tình trạng đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển.
  • Bà Rịa - Vũng Tàu: Huy động mọi nguồn lực để bảo vệ tài nguyên, môi trường biển
    (TN&MT) - Với lợi thế về diện tích biển, bờ biển, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu luôn đặt biển vào vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế. Theo đó, Bà Rịa - Vũng Tàu đã và đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp nhằm khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường (BVMT) biển, hải đảo.
  • Việt Nam cam kết bảo vệ, khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản và bảo vệ đại dương
    (TN&MT) - Ngày 28/11, tại TP. Đà Nẵng diễn ra phiên khai mạc Hội nghị Thường niên lần thứ 19 Uỷ ban Nghề cá Trung - Tây Thái Bình Dương (Hội nghị WCPFC19).
  • Nâng cao năng lực quản lý, xử lý rác thải nhựa đại dương
    (TN&MT) - Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam vừa tổ chức Hội thảo thường niên Dự án “Giảm thiểu rác thải nhựa đại dương tại Việt Nam” do Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên Đức thông qua Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF- Việt Nam) tài trợ.
  • Trao giải Cuộc thi viết “Cùng giữ màu xanh của biển” lần thứ Nhất và phát động Cuộc thi lần thứ Hai
    (TN&MT) - Ngày 25/11, tại Hà Nội, Báo Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi viết “Cùng giữ màu xanh của biển” lần thứ Nhất và phát động Cuộc thi tác phẩm báo chí “Cùng giữ màu xanh của biển” lần thứ Hai. Bí thư Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành tới dự và phát biểu tại buổi Lễ.
  • Đà Nẵng: Bảo vệ hành lang bờ biển trước BĐKH
    (TN&MT) - Sau những đợt mưa bão năm 2022, tại các bãi biển ở Đà Nẵng không chỉ hư hỏng về hạ tầng mà còn tràn ngập rác thải. Đến nay, khu vực ven biển về cơ bản đã trở lại nguyên hiện trạng. Tuy nhiên, trước tình trạng BĐKH, Đà Nẵng cần có những giải pháp bảo vệ an toàn cảnh quan, môi trường du lịch ven biển.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO