“Gà nòi đất võ Tây Sơn” nét đẹp tinh thần thượng võ

Mỹ Bình | 13/11/2021, 19:30

(TN&MT) - “Gà nòi đất Võ Tây Sơn” nổi tiếng trên vùng đất Bình Định gắn với giai thoại ra đời bài Hùng Kê quyền do Đông Định Vương Nguyễn Lữ - người em út nhà Tây Sơn Tam Kiệt sáng lập, vừa mang vẻ đẹp tinh thần thượng võ vừa là văn hóa ẩm thực đặc trưng của du lịch địa phương.

Vẻ đẹp tinh thần thượng võ

Hùng Kê quyền (võ gà), bài quyền với những chiêu thức được hình thành từ thế đánh của con gà chọi. Tương truyền rằng người sáng lập nên Hùng Kê quyền chính là Đông Định Vương Nguyễn Lữ, người em út của nhà Tây Sơn Tam Kiệt gồm ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.

Giống gà nòi đất võ Tây Sơn

Chuyện kể rằng, khi ba anh em nhà Tây Sơn bí mật chiêu mộ anh hùng hào kiệt về tụ nghĩa, một lần nọ lúc xem hai chú gà chọi nhau vào dịp Tết, trong đó có một con nhỏ hơn đối thủ nhưng biết vận dụng yếu thế "nhỏ con" của mình để triệt hạ đối phương. Bằng thiên tư võ thuật của mình, Nguyễn Lữ đi thị sát, nghiền ngẫm, nghiên cứu các thế đá ào ạt tấn công của con gà lớn với cái thế chống đỡ của con gà nhỏ thường chui luồn, xỏ vỉa để rồi tạo ra các thế lặn hụp, tránh né đến phản công. Cuối cùng ông chắt lọc, sáng tạo ra bài quyền mang tên Hùng Kê quyền.

Sau khi ra đời, Hùng Kê quyền lập tức được các nghĩa quân Tây Sơn tập luyện và ứng dụng rộng rãi bởi tính hiệu quả của nó. Sự lợi hại của Hùng Kê quyền đã được các anh hùng hào kiệt trong giới võ lâm đương thời nể phục.

Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn thăm trại gà nòi của anh Nguyễn Tự

Cũng từ xuất phát điểm về giai thoại trên mà UBND huyện Tây Sơn đặt tên danh hiệu cho “Gà nòi đất võ Tây Sơn” để phát triển giống gà chọi hay còn gọi gà nòi đặc trưng của vùng đất võ Tây Sơn để bảo tồn, phát triển giống gà lâu đời nhất tại Việt Nam trở thành nét văn hóa và du lịch riêng biệt cho vùng đất địa linh nhân kiệt này.

Chia sẻ với phóng viên Báo TN&MT, ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn cho biết: Giai thoại xưa về gà nòi Tây Sơn là một lợi thế hiếm có, do đó việc xây dựng nhãn hiệu tập thể “Gà nòi đất Võ Tây Sơn” mà huyện Tây Sơn đang nỗ lực gầy lại là theo đúng truyền thống, nét văn hóa. Đồng thời vừa phát triển kinh tế gắn với du lịch vừa nghiên cứu bảo tồn nguồn gen gà nòi quý hiếm. UBND huyện đang thực hiện các bước xây dựng và chỉ đạo các địa phương quan tâm, khôi phục lại nghề truyền thống bài bản, giữ nét văn hóa với thú chơi tao nhã, đề cao tinh thần thượng võ.

Văn hóa du lịch đặc trưng

Giống gà nòi ở Tây Sơn khác với giống gà nuôi, thả khác là nuôi không phải để ăn thịt, cân ký bán thịt gà mà để bảo tồn văn hóa thú chơi chọi gà. Khi nào con gà lên đài đấu nhiều lần, theo thời gian sức yếu không thể đá nữa thì lúc ấy con gà đó mới được làm thịt trở thành món ăn ngon đặc sản của vùng đất Tây Sơn.

Giống gà nòi Tây Sơn chỉ ăn bắp không ăn cám vì dễ tạo mỡ

Con gà nòi Tây Sơn có dáng cao, đẹp, đùi to, cổ vươn dài, ít lông thường có màu đỏ đen hoặc màu đỏ tía, bóng mượt, da đỏ nên sức chịu lạnh của giống gà nòi không bằng giống gà nuôi thịt thông thường.

Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn chia sẻ thêm: Ở địa phương, có hàng chục hộ dân nuôi gà nòi, chủ yếu tập trung ở xã Tây Vinh và Tây Phú. Nhà nào nuôi lâu cũng hơn 10 năm. “Gà nòi đất võ Tây Sơn” là giống gà tuyển chọn, mục đích không phải nuôi thịt để bán. Nhưng chỉ có con gà trải qua nhiều trận đá được chủ nuôi bôi thuốc võ thì con gà đó ăn mới thơm ngon, thịt săn chắc. Thế nhưng không phải đầu bếp nào cũng có thể nấu ngon loại gà này.

Nuôi gà chọi phải nhốt mỗi con trong từng chuồng khác nhau, không được nhốt chung vì giống gà này tính dữ sẽ đánh nhau

Anh Nguyễn Tự, ở thị trấn Phú Phong, người có kinh nghiệm hơn 10 năm nuôi gà nòi, có 40 con gà nòi trống, 100 con gà giống cho hay: Hồi nhỏ, vào dịp lễ, hội đặc biệt là tết Nguyên Đán, tôi theo ba và các anh đi xem các trận đá gà. Khi lớn lên, tôi nhận ra chọi gà là một thú chơi công phu, bởi đòi hỏi người chơi ngoài đam mê còn phải có thời gian, kiến thức để chăm sóc gà từ lúc nhỏ tới khi đủ tuổi giao chiến. Trên sàn đá, con gà chiến thắng sẽ mang đến điều may mắn cho gia chủ. Tôi ủng hộ việc UBND huyện nghiên cứu phục hồi thú chơi này, tôi nghĩ khó nhất là tìm, chọn lọc và phát triển gen gà nòi quý hiếm.

Tây Sơn bảo tồn giống gà quý hiếm để phát triển văn hóa, du lịch địa phương

Ngày 18/10/2021, UBND tỉnh Bình Định đã có Quyết định 6581 cho phép UBND huyện Tây Sơn sử dụng tên địa danh “Tây Sơn” trong đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Gà nòi đất võ Tây Sơn”. Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn vui mừng cho biết: UBND huyện đã xây dựng và đang lấy ý kiến hoàn thiện Quy chế quản lý sử dụng nhãn hiệu “Gà nòi đất võ Tây Sơn”. Chúng tôi có hướng bảo tồn thú chơi chọi gà trong các lễ, hội truyền thống địa phương để gắn kết giá trị văn hóa - du lịch cộng đồng của vùng đất võ Tây Sơn.

Bài liên quan
  • Bình Định: Về Tây Sơn ngắm bánh canh ngũ sắc
    (TN&MT) - Chúng tôi có dịp về thăm xưởng sản xuất bánh canh Vidata làm từ chất liệu rau, củ khá đẹp mắt của anh Đặng Ngọc Vũ (30 tuổi) ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn mà không khỏi ngạc nhiên, thích thú. Đây là món ăn có màu sắc đẹp, độc đáo, mới lạ vừa xuất hiện tại Bình Định.

(0) Bình luận
Nổi bật
Điện Biên: Khai mạc Ngày hội giao lưu VHTTDL vùng biên giới Việt Nam – Lào, lần thứ III
(TN&MT) - Tối ngày 01/10/2022, tại Quảng trường 7/5 TP. Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên diễn ra đêm khai mạc Ngày hội giao lưu VHTTDL vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III. Chủ đề: “Thắm tình hữu nghị - hướng tới tương lai.” Tham dự có ông Trần Tuấn Anh, UV Bộ Chính trị, Trưởng ban Kinh tế, Trung ương. Thứ trưởng Bộ VHTT&DL, ông Hoàng Đạo Cương và gần 2.000 đại biểu đại diện cho 10 tỉnh, thành của nước Việt Nam có đường biên giới giáp Lào và 10 tỉnh của nước bạn Lào.
Đừng bỏ lỡ
  • Tự hào 70 năm hình thành và phát triển Trường THPT Phan Châu Trinh (Đà Nẵng)
    Ngày 15/9, Trường THPT Phan Châu Trinh (TP. Đà Nẵng) tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập trường. Nhân dịp này, nhà trường vinh dự được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng bằng khen, UBND TP. Đà Nẵng tặng Cờ thi đua, ghi nhận thành tích xuất sắc trong quá trình xây dựng và phát triển suốt 70 năm qua.
  • Mùa thu trong lòng thành phố
    (TN&MT) - Mùa thu dừng lại ở Vĩnh Yên/Để một mình tôi nhớ Hoàng Liên. Mùa thu đã về rồi trong lòng thành phố. Nắng vàng vẫn rót mật chảy tràn trên cây lá nhưng không bỏng rát ngột ngạt như mùa hạ. Nắng bừng tươi vào sáng sớm, chói chang lúc giữa trưa rồi dịu xuống mơn man cuối chiều. Cơn mưa mùa cũng ào tới rồi lướt đi theo làn xe vội vã, hạt rơi mau chưa đủ ướt áo người qua đường. Cây lá xanh tươi phủ khắp từ Khai Quang lên đồi cao, từ Đầm Vạc đến đường lên Tam Đảo.
  • Nụ cười Tây Nguyên

    Nụ cười Tây Nguyên

    11:35 13/09/2022
    (TN&MT) - Tây Nguyên dồn cồng đuổi trống bắt chiêng quanh nhà rông, Tây Nguyên phải lòng tượng gỗ nhà mồ, Tây Nguyên rầm rập Bản Đôn, Tây Nguyên nồng nàn cơm mới...
  • “Trung thu yêu thương – Bảo vệ môi trường” lan tỏa đến 
500 trẻ em và gia đình
    (TN&MT) - “Tết Trung thu không chỉ là ngày hội đoàn viên, gửi trao yêu thương mà còn là dịp giáo dục, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường sống cho các em nhỏ” – Thông điệp ý nghĩa đó được NovaGroup lồng ghép khéo léo vào các trò chơi và gian hàng gần gũi, mang đến đêm hội vừa học vừa chơi đáng nhớ cho gần 500 gia đình & em nhỏ.
  • Hà Nội khai mạc Lễ hội Trung thu Phố cổ năm 2022
    (TN&MT) - Để tạo không khí vui chơi cho các em học sinh, thiếu niên nhân dịp Tết Trung thu truyền thống, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với nhiều tổ chức, cá nhân, các nghệ nhân, thợ thủ công trên cả nước tổ chức khai mạc Lễ hội Trung thu Phố cổ năm 2022. Đây là một chuỗi trong nhiều chương trình Trung thu độc đáo, đặc sắc được tái hiện tại các điểm di tích trong lòng Phố cổ.
  • Long An: Chuẩn bị tổ chức “Tuần Văn hóa – Du lịch năm 2022”
    (TN&MT) - Ngày 7/9, tỉnh Long An tổ chức buổi Họp báo để thông tin về “Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Long An năm 2022”. Sự kiện được diễn ra trong 5 ngày, từ ngày 17/9/2022 đến ngày 21/9/2022 tại thành phố Tân An và một số huyện, thị xã trong tỉnh Long An.
  • Kỷ niệm 50 năm Công ước Bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới tại Ninh Bình
    (TN&MT) - Sáng 6/9, Lễ kỷ niệm 50 năm Công ước về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới (Công ước 1972) diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Bái Đính (Ninh Bình) với chủ đề "50 năm tới: Di sản thế giới - nguồn lực tự cường, tính nhân văn và đổi mới sáng tạo".
  • Lung linh sắc màu đêm hội Thành Tuyên
    (TN&MT) - UBND tỉnh Tuyên Quang vừa khai mạc Lễ hội Thành Tuyên năm 2022 với chủ đề “Lung linh sắc màu đêm hội Thành Tuyên”.
  • Dự án “Phát triển báo chí Việt Nam” tổ chức khoá tập huấn và tặng quà cho trẻ em khó khăn tại Lai Châu
    (TN&MT) - Dự án “Phát triển báo chí Việt Nam”, với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk), đã tổ chức hoạt động khóa tập huấn “Kể chuyện bằng hình ảnh trên các loại hình truyền thông” tại Lai Châu, kết hợp với hoạt động thăm và trao quà cho trẻ em khó khăn tại địa phương.
  • Ông trâu số 08 giành chức vô dịch Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2022
    Sáng 4/9 (tức 9/8 Âm lịch), lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2022 chính thức trở lại với sự tham gia của 16 "ông trâu" đến từ 6 phường. Trải qua 3 vòng đấu đầy kịch tính, ông trâu số 08 đến từ phường Bàng La (Đồ Sơn-Hải Phòng) đã xuất sắc vượt qua các đối thủ để giành chức vô địch.
  • Lạng Sơn: Có 4 sản phẩm lọt Top 100 món ăn đặc sản, đặc sản quà tặng Việt Nam
    (TN&MT) - 4 sản phẩm này là lợn quay lá mắc mật Lạng Sơn, Khâu nhục (thịt kho rục), Thạch đen Tràng Định và Rượu Mẫu Sơn.
  • Bình Định: Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật bài chòi dân gian
    Tối 30/8, tại thành phố Quy Nhơn, UBND tỉnh Bình Định tổ chức khai mạc Liên hoan câu lạc bộ nghệ thuật bài chòi dân gian Bình Định mở rộng năm 2022.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO