“Gà nòi đất võ Tây Sơn” nét đẹp tinh thần thượng võ

Mỹ Bình | 13/11/2021, 19:30

(TN&MT) - “Gà nòi đất Võ Tây Sơn” nổi tiếng trên vùng đất Bình Định gắn với giai thoại ra đời bài Hùng Kê quyền do Đông Định Vương Nguyễn Lữ - người em út nhà Tây Sơn Tam Kiệt sáng lập, vừa mang vẻ đẹp tinh thần thượng võ vừa là văn hóa ẩm thực đặc trưng của du lịch địa phương.

Vẻ đẹp tinh thần thượng võ

Hùng Kê quyền (võ gà), bài quyền với những chiêu thức được hình thành từ thế đánh của con gà chọi. Tương truyền rằng người sáng lập nên Hùng Kê quyền chính là Đông Định Vương Nguyễn Lữ, người em út của nhà Tây Sơn Tam Kiệt gồm ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.

Giống gà nòi đất võ Tây Sơn

Chuyện kể rằng, khi ba anh em nhà Tây Sơn bí mật chiêu mộ anh hùng hào kiệt về tụ nghĩa, một lần nọ lúc xem hai chú gà chọi nhau vào dịp Tết, trong đó có một con nhỏ hơn đối thủ nhưng biết vận dụng yếu thế "nhỏ con" của mình để triệt hạ đối phương. Bằng thiên tư võ thuật của mình, Nguyễn Lữ đi thị sát, nghiền ngẫm, nghiên cứu các thế đá ào ạt tấn công của con gà lớn với cái thế chống đỡ của con gà nhỏ thường chui luồn, xỏ vỉa để rồi tạo ra các thế lặn hụp, tránh né đến phản công. Cuối cùng ông chắt lọc, sáng tạo ra bài quyền mang tên Hùng Kê quyền.

Sau khi ra đời, Hùng Kê quyền lập tức được các nghĩa quân Tây Sơn tập luyện và ứng dụng rộng rãi bởi tính hiệu quả của nó. Sự lợi hại của Hùng Kê quyền đã được các anh hùng hào kiệt trong giới võ lâm đương thời nể phục.

Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn thăm trại gà nòi của anh Nguyễn Tự

Cũng từ xuất phát điểm về giai thoại trên mà UBND huyện Tây Sơn đặt tên danh hiệu cho “Gà nòi đất võ Tây Sơn” để phát triển giống gà chọi hay còn gọi gà nòi đặc trưng của vùng đất võ Tây Sơn để bảo tồn, phát triển giống gà lâu đời nhất tại Việt Nam trở thành nét văn hóa và du lịch riêng biệt cho vùng đất địa linh nhân kiệt này.

Chia sẻ với phóng viên Báo TN&MT, ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn cho biết: Giai thoại xưa về gà nòi Tây Sơn là một lợi thế hiếm có, do đó việc xây dựng nhãn hiệu tập thể “Gà nòi đất Võ Tây Sơn” mà huyện Tây Sơn đang nỗ lực gầy lại là theo đúng truyền thống, nét văn hóa. Đồng thời vừa phát triển kinh tế gắn với du lịch vừa nghiên cứu bảo tồn nguồn gen gà nòi quý hiếm. UBND huyện đang thực hiện các bước xây dựng và chỉ đạo các địa phương quan tâm, khôi phục lại nghề truyền thống bài bản, giữ nét văn hóa với thú chơi tao nhã, đề cao tinh thần thượng võ.

Văn hóa du lịch đặc trưng

Giống gà nòi ở Tây Sơn khác với giống gà nuôi, thả khác là nuôi không phải để ăn thịt, cân ký bán thịt gà mà để bảo tồn văn hóa thú chơi chọi gà. Khi nào con gà lên đài đấu nhiều lần, theo thời gian sức yếu không thể đá nữa thì lúc ấy con gà đó mới được làm thịt trở thành món ăn ngon đặc sản của vùng đất Tây Sơn.

Giống gà nòi Tây Sơn chỉ ăn bắp không ăn cám vì dễ tạo mỡ

Con gà nòi Tây Sơn có dáng cao, đẹp, đùi to, cổ vươn dài, ít lông thường có màu đỏ đen hoặc màu đỏ tía, bóng mượt, da đỏ nên sức chịu lạnh của giống gà nòi không bằng giống gà nuôi thịt thông thường.

Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn chia sẻ thêm: Ở địa phương, có hàng chục hộ dân nuôi gà nòi, chủ yếu tập trung ở xã Tây Vinh và Tây Phú. Nhà nào nuôi lâu cũng hơn 10 năm. “Gà nòi đất võ Tây Sơn” là giống gà tuyển chọn, mục đích không phải nuôi thịt để bán. Nhưng chỉ có con gà trải qua nhiều trận đá được chủ nuôi bôi thuốc võ thì con gà đó ăn mới thơm ngon, thịt săn chắc. Thế nhưng không phải đầu bếp nào cũng có thể nấu ngon loại gà này.

Nuôi gà chọi phải nhốt mỗi con trong từng chuồng khác nhau, không được nhốt chung vì giống gà này tính dữ sẽ đánh nhau

Anh Nguyễn Tự, ở thị trấn Phú Phong, người có kinh nghiệm hơn 10 năm nuôi gà nòi, có 40 con gà nòi trống, 100 con gà giống cho hay: Hồi nhỏ, vào dịp lễ, hội đặc biệt là tết Nguyên Đán, tôi theo ba và các anh đi xem các trận đá gà. Khi lớn lên, tôi nhận ra chọi gà là một thú chơi công phu, bởi đòi hỏi người chơi ngoài đam mê còn phải có thời gian, kiến thức để chăm sóc gà từ lúc nhỏ tới khi đủ tuổi giao chiến. Trên sàn đá, con gà chiến thắng sẽ mang đến điều may mắn cho gia chủ. Tôi ủng hộ việc UBND huyện nghiên cứu phục hồi thú chơi này, tôi nghĩ khó nhất là tìm, chọn lọc và phát triển gen gà nòi quý hiếm.

Tây Sơn bảo tồn giống gà quý hiếm để phát triển văn hóa, du lịch địa phương

Ngày 18/10/2021, UBND tỉnh Bình Định đã có Quyết định 6581 cho phép UBND huyện Tây Sơn sử dụng tên địa danh “Tây Sơn” trong đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Gà nòi đất võ Tây Sơn”. Ông Bùi Văn Mỹ - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn vui mừng cho biết: UBND huyện đã xây dựng và đang lấy ý kiến hoàn thiện Quy chế quản lý sử dụng nhãn hiệu “Gà nòi đất võ Tây Sơn”. Chúng tôi có hướng bảo tồn thú chơi chọi gà trong các lễ, hội truyền thống địa phương để gắn kết giá trị văn hóa - du lịch cộng đồng của vùng đất võ Tây Sơn.

Bài liên quan
  • Bình Định: Về Tây Sơn ngắm bánh canh ngũ sắc
    (TN&MT) - Chúng tôi có dịp về thăm xưởng sản xuất bánh canh Vidata làm từ chất liệu rau, củ khá đẹp mắt của anh Đặng Ngọc Vũ (30 tuổi) ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn mà không khỏi ngạc nhiên, thích thú. Đây là món ăn có màu sắc đẹp, độc đáo, mới lạ vừa xuất hiện tại Bình Định.

(0) Bình luận
Nổi bật
Điều chỉnh cục bộ các phân khu chức năng Khu di tích lịch sử Đền Hùng
Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam ký Quyết định 2260/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh cục bộ các phân khu chức năng của Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ đến năm 2025.
Đừng bỏ lỡ
  • Mở cửa Triển lãm sắp đặt gốm đương đại “Loong Koong”
    (TN&MT) - Từ ngày 08/12, Trung tâm nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) sẽ mở cửa triển lãm gốm “Loong Koong”. Đây là triển lãm nghệ thuật giới thiệu gần 50 tác phẩm gốm của hai nghệ sĩ Trịnh Vũ Hiếu và Bùi Quốc Khánh với chủ đề xuyên suốt từ truyền thống cho tới những phản ánh hiện thực xã hội ngày nay.
  • Thanh lọc cơ thể và những việc ý nghĩa Gen Z đang làm trong dịp cuối năm
    (TN&MT) - Thanh lọc cơ thể, giúp bản thân luôn tươi tắn bằng thức uống thảo mộc tự nhiên tốt cho sức khỏe, làm mới tâm hồn bằng những lời cám ơn, xin lỗi gửi tới mọi người là những việc ý nghĩa mà Gen Z đang làm trong những ngày cuối  năm này.
  • Lời tri ân qua “Những ngày giông bão”
    (TN&MT) - Một bộ phim nóng rát hơi thở hiện thực và thấm đẫm yêu thương về lực lượng y tế tham gia trên tuyến đầu chống đại dịch Covid-19, đặc biệt là đợt dịch thứ tư với những cơn bão càn quét TP.HCM và các tỉnh phía Nam. Những "Chiến sĩ" áo trắng đã gác lại hạnh phúc cá nhân, gác lại những riêng tư dẫu là đơn giản nhất, "chiến đấu" quên mình, giành giật sự sống cho người bệnh và bình yên cho nhân dân...
  • Quảng Ninh: Phát hiện 2 hũ kim loại cổ ở Khu Di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử
    (TN&MT) - Trong quá trình gia cố các trụ tời cáp treo tại khu vực ga 3 cáp treo Yên Tử, tại xã Thượng Yên Công, TP.Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, lực lượng thi công đã phát hiện 2 hũ kim loại, bên trong có một số mảnh xương màu trắng ngà.
  • Sắp diễn ra “Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc” tại Lai Châu
    (TN&MT) - Theo kế hoạch, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ III tại Lai Châu năm 2021 được tổ chức từ ngày 24 - 26/12/2021, với sự tham gia của 14 tỉnh (Lai Châu, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Điện Biên, Nghệ An, Thanh Hóa, Hòa Bình, Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái, Đắk Lắk, Cao Bằng và Lào Cai) có đồng bào dân tộc Mông sinh sống.
  • Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Bộ TN&MT với tinh thần phòng chống dịch bệnh
    (TN&MT) - Sáng tác âm nhạc dựa trên chất liệu truyền thống để cổ vũ, động viên tinh thần của quân và dân ta chống dịch Covid-19 đang là cách mà soạn giả Trần Quang Đẩu (Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Bộ Tài nguyên và Môi trường) say mê và tâm huyết. Anh cũng chính là tác giả của nhiều bài hát dân ca ở các thể loại, như: Chèo, chầu văn, xẩm, ca cải lương, ca Huế… được phát trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam thời gian qua.
  • “Gà nòi đất võ Tây Sơn” nét đẹp tinh thần thượng võ
    (TN&MT) - “Gà nòi đất Võ Tây Sơn” nổi tiếng trên vùng đất Bình Định gắn với giai thoại ra đời bài Hùng Kê quyền do Đông Định Vương Nguyễn Lữ - người em út nhà Tây Sơn Tam Kiệt sáng lập, vừa mang vẻ đẹp tinh thần thượng võ vừa là văn hóa ẩm thực đặc trưng của du lịch địa phương.
  • Lạng Sơn: Phát hiện mộ táng trẻ em nằm co bó gối niên đại 11.000 năm tuổi
    (TN&MT) - Di cốt được phát hiện tại Hang Dơi, xã Vũ Lễ (Bắc Sơn, Lạng Sơn), đầu quay về hướng Bắc, chân hướng Nam và mặt quay về hướng Đông.
  • Bình Định: Bảo tồn các di sản văn hóa cấp quốc gia
    (TN&MT) - Bình Định hiện có 133 di tích được xếp hạng (2 di tích quốc gia đặc biệt, 34 di tích quốc gia, 97 di tích cấp tỉnh) trong tổng số 231 di tích đã thống kê, bao gồm nhiều loại hình: lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, khảo cổ, danh lam thắng cảnh. Tuy nhiên đến nay nhiều di tích đã xuống cấp cần được bảo tồn.
  • Bình Định: Khởi công xây dựng Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng
    (TN&MT) - Sáng 21/10, tại thôn Phú Lâm, xã Tây Phú, huyện Tây Sơn, UBND tỉnh Bình Định cùng Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Lễ khởi công xây dựng công trình Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng.
  • Hà Tĩnh: Hơn 75 trường cho học sinh nghỉ học do mưa lũ diễn biến phức tạp
    (TN&MT) - Ngày 18/10, trước dự báo tình hình thời tiết phức tạp, các hồ đập xả tràn, 76 trường học tại các địa phương ở Hà Tĩnh đã cho học sinh nghỉ học.
  • Bình Định: Tổ chức Lễ giỗ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực
    (TN&MT) - Sáng 16/10 (nhằm ngày 11/9 âm lịch) tại Đền thờ Nguyễn Trung Trực ở thôn Vĩnh Hội, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, Tỉnh ủy, HĐND – UBND – UBMTTQVN tỉnh Bình Định tổ chức Lễ giỗ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực nhân kỷ niệm 153 năm ngày mất của ông.
  • Hải Phòng: Tổ chức chương trình nghệ thuật tôn vinh các lực lượng tuyến đầu phòng chống dịch
    (TN&MT) - Tối nay, vào 20h30’ tại Nhà hát lớn thành phố sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật “Khát vọng bình yên”. Buổi biểu diễn nhằm tôn vinh các lực lượng trên tuyến đầu phòng chống dịch và ca ngợi những thành tựu Đảng bộ, quân và dân thành phố Hải Phòng đạt được trong thời gian qua.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO