Đóng góp tài chính - quyết định thành công hoạt động xử lý, tái chế chất thải - Quản lý và sử dụng minh bạch, hiệu quả

Phạm Oanh (thực hiện) | 04/07/2022, 23:06

(TN&MT) - Để nghĩa vụ đóng góp bảo vệ môi trường (BVMT) của các doanh nghiệp có bao bì thải bỏ được thực thi một cách nghiêm túc, đầy đủ, cũng như để quản lý, sử dụng nguồn đóng góp một cách hiệu quả là cả bài toán lớn. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, Báo TN&MT đã phỏng vấn ông Phan Tuấn Hùng - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ TN&MT.

PV: Thưa ông, Luật Bảo vệ môi trường 2020 có quy định nhà sản xuất, nhập khẩu đóng góp tài chính vào Quỹ BVMT Việt Nam để hỗ trợ tái chế, xử lý chất thải, xin ông cho biết rõ hơn về quy định này?

8-2-.jpg

Ông Phan Tuấn Hùng - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ TN&MT

Ông Phan Tuấn Hùng: Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR) gồm 2 trách nhiệm cụ thể: trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì (Điều 54) và trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải (Điều 55). Đối với trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì thì doanh nghiệp có lộ trình thực hiện cụ thể, một số sản phẩm, bao bì sẽ bắt đầu từ ngày 1/1/2024; một số sản phẩm sẽ thực hiện từ ngày 1/1/2025 và một số sản phẩm sẽ thực hiện từ 1/1/2027. Đối với trách nhiệm thu gom, tái chế chất thải thì không có lộ trình và doanh nghiệp sẽ thực hiện trách nhiệm này kể từ ngày 1/1/2022.

Đối với trách nhiệm tái chế, nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì có trách nhiệm tổ chức tái chế; trường hợp không tổ chức tái chế thì nhà sản xuất, nhập khẩu phải đóng tiền vào Quỹ BVMT Việt Nam để hỗ trợ tái chế. Đây không phải là khoản đóng góp bắt buộc, nhà sản xuất, nhập khẩu có quyền lựa chọn tổ chức tái chế hoặc đóng tiền hỗ trợ tái chế.

Đối với trách nhiệm xử lý chất thải, nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì chứa chất độc hại, khó có khả năng tái chế hoặc gây khó khăn cho thu gom, xử lý sau tiêu dùng, phải có trách nhiệm đóng góp tiền vào Quỹ BVMT Việt Nam để hỗ trợ các hoạt động thu gom, xử lý chất thải. Đây là khoản đóng góp bắt buộc đối với nhà sản xuất, nhập khẩu.

Theo đó, các khoản đóng góp của nhà sản xuất, nhập khẩu sẽ được hạch toán riêng, tài khoản tiếp nhận riêng và được sử dụng cho các mục đích khác nhau. Tiền đóng góp hỗ trợ tái chế thì chỉ được sử dụng cho mục đích tái chế các sản phẩm, bao bì và tiền đóng góp hỗ trợ xử lý chất thải thì chỉ được sử dụng cho mục đích thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Hiện nay, trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu đã có hiệu lực thi hành và doanh nghiệp phải nộp bản kê khai trước ngày 31/3/2022 và nộp tiền hỗ trợ xử lý chất thải trước ngày 20/4/2022 về Quỹ BVMT Việt Nam.

PV: Như vậy, đến nay đã hơn 2 tháng kể từ thời hạn cuối các doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ đóng góp tài chính của mình. Ông có thể cho biết rõ hơn về tình hình đóng góp của các doanh nghiệp, cũng như là những giải pháp để buộc các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm nghĩa vụ của mình?

Ông Phan Tuấn Hùng: Theo báo cáo của Quỹ BVMT Việt Nam, cơ bản các nhà sản xuất, nhập khẩu đã thực hiện đúng, đầy đủ trách nhiệm này, tuy nhiên hiện vẫn còn một số nhà sản xuất, nhập khẩu, bao gồm các doanh nghiệp lớn chưa nghiêm túc thực hiện.

Hiện nay, Bộ TN&MT đã có danh sách các doanh nghiệp này và sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT.

Xin lưu ý, hành vi không kê khai, không nộp tiền hỗ trợ xử lý chất thải trước ngày Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT ban hành vẫn bị xử phạt bởi đây là các hành vi vi phạm đang được thực hiện và thời hiệu xử phạt là 2 năm kể từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Việc thanh, kiểm tra và xử lý vi phạm là trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước, việc này nhằm bảo đảm sự tuân thủ và nghiêm minh của pháp luật mà còn là bảo đảm sự công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Không thể để tình trạng trong cùng một ngành hàng mà doanh nghiệp này thực hiện trong khi đó doanh nghiệp kia không thực hiện.

Hơn nữa, việc trốn tránh không thực hiện hoặc trì hoãn thực hiện trách nhiệm này không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn cho thấy một số doanh nghiệp còn thiếu trách nhiệm đối với môi trường và cộng đồng. Chính vì vậy, dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT đã đưa ra mức phạt nghiêm khắc lên đến 2 tỷ đồng đối với doanh nghiệp trốn tránh nghĩa vụ này. Ngoài ra, các doanh nghiệp vi phạm có thể bị công khai tên doanh nghiệp trên các phương tiện thông tin đại chúng trong một số trường hợp, lúc đó thì uy tín và sức cạnh tranh thương hiệu của doanh nghiệp chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

PV: Vậy, sau khi doanh nghiệp thực hiện nghiêm nghĩa vụ đóng góp, các cơ quan chức năng đã và sẽ có những quy định nào để quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn đóng góp này, thưa ông?

Ông Phan Tuấn Hùng: Công khai, minh bạch và đúng mục đích là yếu tố quyết định thành công trong việc quản lý, sử dụng nguồn đóng góp của các doanh nghiệp. Theo đó, Bộ TN&MT đang khẩn trương xây dựng Thông tư ban hành Quy chế quản lý, sử dụng đóng góp tài chính của nhà sản xuất, nhập khẩu vào Quỹ BVMT Việt Nam để hỗ trợ tái chế, xử lý chất thải.

8-1-.jpg

Tái chế, xử lý chất thải sẽ tăng giá trị cạnh tranh của doanh nghiệp. Ảnh: Phạm Oanh

Dự kiến, tiền đóng góp hỗ trợ tái chế sẽ dùng để hỗ trợ trực tiếp cho các nhà tái chế theo khối lượng vật liệu tái chế trên cơ sở xem xét tiêu chí tỷ lệ thu hồi vật liệu, công nghệ và hiệu quả tái chế. Đối với tiền đóng góp hỗ trợ xử lý chất thải thì sẽ dùng hỗ trợ trực tiếp cho các đối tượng: (1) các dự án thu gom, vận chuyển xử lý chất thải rắn sinh hoạt của địa phương, đặc biệt là các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; (2) các hoạt động thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, môi trường…

Các hoạt động hỗ trợ nêu trên đều phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, hiệu quả và đúng mục đích, tuyệt đối không sử dụng cho các mục đích khác ngoài mục đích hỗ trợ tái chế và hỗ trợ xử lý chất thải.

Xin khẳng định, nguồn tài chính này không phải là thuế, phí nên không đưa vào ngân sách mà sẽ được hỗ trợ trực tiếp cho các hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì hoặc xử lý chất thải sinh hoạt, tuân thủ nguyên tắc quản lý, sử dụng minh bạch, hiệu quả và đúng mục đích. Đây là nguồn tài chính bổ sung quan trọng bên cạnh ngân sách địa phương để góp phần giải quyết vấn đề rác thải sinh hoạt vốn rất búc xúc hiện nay. Nguồn tài chính này không chỉ tạo ra cơ hội, động lực cho các doanh nghiệp tái chế mà còn giúp giải quyết vấn đề thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, đặc biệt là các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Ngoài ra, việc quản lý, sử dụng tài chính đóng góp của nhà sản xuất, nhập khẩu để hỗ trợ tái chế, xử lý chất thải đều phải tuân thủ đúng các quy định của pháp luật, đặc biệt, thông qua Hội đồng EPR quốc gia thì nhà sản xuất, nhập khẩu sẽ có sự tham gia giám sát, quyết định việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính này.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan
  • Khuyến nghị quan trọng cho việc tham gia thỏa thuận toàn cầu về giảm nhựa
    (TN&MT) - Sau khi các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đồng thuận và quyết định xây dựng một công cụ mang tính ràng buộc pháp lý quốc về về ô nhiễm nhựa, bao gồm trong môi trường đại dương, hiện Việt Nam cùng các quốc gia trên thế giới đều đang rất tích cực cho việc chuẩn bị tham gia các phiên đàm phán nhằm đưa đến một thống nhất chung. Tuy nhiên, với xuất phát thấp, Việt Nam cần phải chú trọng những vấn đề nào để sau đàm phán có thể triển khai thực hiện tốt những cam kết là vấn đề quan trọng hiện nay.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
  • Ninh Bình: Khẩn cấp xử lý sạt lở núi tại đường vào khu du lịch sinh thái Thung Nham
    (TN&MT) - Hiện tượng sạt lở núi xảy ra tại khu vực Quèn Dâu Trong (đường đi vào khu du lịch sinh thái Thung Nham) thuộc thôn Hải Nham, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư (Ninh Bình) gây ảnh hưởng đến việc đi lại, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến đời sống và tính mạng của nhân dân.
  • Biến phụ phẩm nông nghiệp thành tài nguyên tái tạo
    (TN&MT) - Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp theo hướng thị trường đã mang lại giá trị gia tăng cao cho người sản xuất. Quá trình sản xuất nông nghiệp cũng tạo ra một lượng phụ phẩm lớn; lượng sản phẩm phụ này nếu khai thác, sử dụng tốt sẽ góp phần đem lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.
  • Hà Tĩnh: Cấm xe di chuyển qua điểm ngập lũ trên đường QL1A
    Tuyến QL1A, đoạn qua xã Xuân Lam, huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) bị ngập sâu, nước chảy xiết, không đảm bảo an toàn. Lực lượng chức năng đã quyết định cấm mọi phương tiện lưu thông, đồng thời cử cán bộ túc trực.
  • Ngày 30/9, Bắc Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, ngày 30/9, khu vực Bắc Bộ có mưa mưa rào và dông, cục bộ có mưa to. Khu vực Nam Bộ, từ Đà Nẵng đến Bình Thuận và Tây Nguyên có mưa rào và dông vài nơi, cục bộ có mưa to, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Nghệ An: Cứu đê bị vỡ trong đêm ở Hưng Nguyên
    Đêm 29/9, đê kênh thấp, đoạn qua xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên bất ngờ bị vỡ. Sau khi sự cố xảy ra, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã trực tiếp đến hiện trường chỉ đạo lực lượng chức năng và người dân cứu đê.
  • Miền Trung: Tổng lực dọn vệ sinh môi trường sau bão
    (TN&MT) - Sau bão số 4, việc khắc phục hậu quả kết hợp với xử lý môi trường đang được các ngành chức năng và người dân ở Đà Nẵng, Quảng Nam khẩn trương thực hiện để đưa cuộc sống trở lại bình thường.
  • Hà Nội: Hiệu quả từ mô hình khu dân cư gắn với BVMT
    (TN&MT) - Những năm qua nhờ thực hiện mô hình khu dân cư gắn với bảo vệ môi trường mà đến nay nhiều xã của huyện Hoài Đức và Đan Phượng đã khoác trên mình "chiếc áo mới" với những con đường sạch sẽ, phong quang, giúp người dân đi lại được thuận lợi...
  • Thừa Thiên – Huế: Sạt lở sông, biển sau bão Noru
    Bão số 4 (Noru) càn quét qua địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế đã gây ra những thiệt hại, trong đó bờ sông, bờ biển tiếp tục sạt lở.
  • Hà Nam, Hòa Bình thống nhất thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt
    (TN&MT) - Cử tri tỉnh Hà Nam phản ánh: Hiện nay tỉnh Hòa Bình xây dựng khu xử lý rác thải tại xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy giáp ranh với Tổ 7, thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Cử tri đề nghị có biện pháp can thiệp để đảm bảo sức khỏe cuộc sống của người dân vùng lân cận.
  • Tăng cường năng lực ngăn chặn buôn bán động vật hoang dã trái phép
    (TN&MT) - Ngày 29/9, tại Hà Nội, Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội thảo về nhận diện vai trò và tăng cường năng lực vận động chính sách ngăn chặn buôn bán trái phép động vật hoang dã cho các tổ chức bảo tồn của Việt Nam.
  • Thanh Hóa: Quy định khu vực đổ thải và nhận chìm vật nạo vét ở biển
    UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 47/2022/QĐ-UBND về việc quy định khu vực, địa điểm đổ thải, nhận chìm đối với vật chất nạo vét từ các hệ thống giao thông đường thủy nội địa và đường biển trên địa bàn tỉnh.
  • Nghệ An: Nhiều nơi bị ngập lụt, chia cắt, một người bị lũ cuốn trôi
    Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 4, nhiều huyện, thị, thành trên địa bàn tỉnh Nghệ An có lượng mưa rất lớn, nước lũ dâng cao đã khiến hàng nghìn hộ dân phải chạy lũ trong đêm. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường bị sạt lở, nước dâng chia cắt giao thông một số địa phương.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO