Dẹp “vàng tặc” để xanh đời

Phóng sự của Nguyễn Nga | 18/11/2022, 09:19

(TN&MT) - Những ngày cuối năm, chúng tôi về Chiềng Lương (Mai Sơn) nơi đã từng là “chiến trường” của “vàng tặc” ở Sơn La. Nhiều năm trước, nơi đây khá phổ biến tình trạng đào múc, hủy hoại đất nghi có vàng để khai thác trái phép. Tuy nhiên, trong 3 năm gần đây, bằng nhiều biện pháp, huyện Mai Sơn đã cơ bản chấn chỉnh nghiêm công tác quản lý đất đai, khoáng sản tại địa phương để phục vụ phát triển bền vững.

a1(1).jpg

Điểm bãi Phiêng Nọi, bản Phiêng Nọi, nhân dân đã san gạt đất để trồng lúa, cải tạo thành ao nuôi cá, đồng ruộng.

Ôm giấc mộng vàng…

Đoạn đường từ trung tâm xã Chiềng Lương vào khu vực bản Lù, bản Phiêng Nọi, những địa điểm được cho là có hoạt động khai thác vàng khá xấu, đường đất với những đoạn dốc cao hiểm trở, trời mưa nên việc đi lại càng khó khăn.

Theo chân đồng chí công an viên xã Chiềng Lương, chúng tôi có mặt tại điểm Bó Ké, thuộc bản Lù. Tại đây, chỉ có 1 máy xúc của hộ gia đình, 1 sàng đãi bằng sắt, không có dấu hiệu hoạt động. Các điểm Bó Hay, Buôm Lực, Lũng Chuối không có dấu vết đào múc mới, chỉ còn 5 máy xúc tập kết, 2 sàng đãi bằng sắt đã han rỉ. Riêng 2 điểm Hong Luông, Phong Chợ thuộc bản Lù và điểm bãi Phiêng Nọi, bản Phiêng Nọi, nhân dân đã san gạt đất để trồng lúa, cải tạo thành ao nuôi cá, đồng ruộng.

Theo lời Chủ tịch UBND xã Chiềng Lương Cầm Văn Thỏa, đây là 7 điểm trước đây thường diễn ra các hoạt động đào xúc đất, tập kết máy móc, công cụ, thiết bị, lán trại nghi nhằm khai thác vàng trái phép thuộc 2 bản Lù và Phiêng Nọi.

Cũng theo ông Thỏa, việc người dân lén lút hủy hoại đất nhằm thăm dò, khai thác khoáng sản trên địa bàn xã đã có từ lâu đời. Qua tìm hiểu từ nhân dân, hoạt động này đã diễn ra từ những năm 1985. Căn cứ các tài liệu điều tra địa chất, trên địa bàn huyện Mai Sơn có khoáng sản là vàng sa khoáng, ở các xã Chiềng Lương, Chiềng Chung, Chiềng Dong, Chiềng Ve nhưng trữ lượng không lớn.

a2(1).jpg

Một số gàu xúc đất đã được tháo dỡ, nằm han rỉ.

“Chiềng Lương là xã vùng 3 đặc biệt khó khăn, có 5 dân tộc anh em cùng chung sống, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái. Đến hết năm 2021, toàn xã còn hơn 18% hộ nghèo. Đời sống bà con còn nhiều khó khăn, thiếu đất sản xuất, thiếu vốn đầu tư, giao thông giữa các bản chưa đồng bộ, hiện vẫn phụ thuộc chính vào nông sản, chăn nuôi nhỏ lẻ. Cũng bởi thế, hàng năm, vào mùa mưa, cũng là lúc nông nhàn, tập trung khoảng từ tháng 6 đến tháng 8, bà con trên địa bàn xã đã tự mua máy xúc, sàng đãi, tự đào, múc đất nông nghiệp của hộ gia đình, với ước mơ tìm chút vận may trên mảnh đất của mình” – Chủ tịch UBND xã Cầm Văn Thỏa thông tin thêm.

Quyết liệt chấm dứt nạn vàng tặc

Trước diễn biến phức tạp, tinh vi tại các điểm tiềm ẩn nguy cơ khai thác khoáng sản trái phép tại Chiềng Lương, từ năm 2020 đến nay, UBND huyện Mai Sơn đã thành lập Đoàn liên ngành kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên nước và khoáng sản đối với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn do Công an huyện là cơ quan thường trực.

a3.jpg

Khu vực Bó Ké, thuộc bản Lù không có dấu hiệu đào, múc đất.

Bà Hoàng Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Sơn khẳng định: UBND huyện Mai Sơn luôn quán triệt quan điểm xử lý nghiêm với các vi phạm về đất đai, khoáng sản tại khu vực này. Ngay sau khi nhận được các thông tin phản ánh, lực lượng chức năng đều kịp thời có mặt, kiểm tra, xác minh thông tin, kể cả ngày nghỉ hay ban đêm.

Riêng năm 2022, UBND huyện đã thành lập Tổ kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về khoáng sản, tài nguyên nước, bảo vệ môi trường với hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn xã Chiềng Lương do Chủ tịch UBND xã Chiềng Lương là Tổ trưởng. Tổ công tác thường trực, kiểm tra, giám sát các hoạt động nghi nhằm khai thác khoáng sản trái phép tại bản Lù, Phiêng Nọi xã Chiềng Lương với lực lượng chủ yếu là Công an huyện, Công an xã và Ban quản lý bản. Tổ công tác này thường trực tại bản Lù, Phiêng Nọi để kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.

Cùng với đó, ngay từ đầu năm, UBND huyện đã tổ chức ký cam kết với Chủ tịch UBND xã về tăng cường vai trò, trách nhiệm trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường. UBND xã đã ký cam kết với 19 trưởng bản về tăng cường vai trò, trách nhiệm của trưởng bản trong quản lý đất đai, khoáng sản, môi trường, trật tự xây dựng; ký cam kết với 2.100 hộ gia đình về chấp hành nghiêm các quy định về đất đai, khoáng sản, bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng.

a4.jpg

Các máy móc tại điểm Bó Ké, bản Lù được giám sát thường xuyên, không có dấu hiệu hoạt động.

Ông Cầm Văn Thỏa, Chủ tịch UBND xã Chiềng Lương cho biết: Hàng năm, xã đã phối hợp với các tổ chức chính trị, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền tới các tầng lớp nhân dân về hệ lụy của việc khai thác trái phép đối với an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường, thất thoát nguồn tài nguyên, vận động nhân dân chấp hành nghiêm các quy định pháp luật. Đồng thời, thành lập Tổ công tác của xã cứ cách một ngày lại vào các điểm nghi khai thác khoáng sản để kiểm tra, nắm địa bàn. Chỉ đạo lực lượng công an xã, tư pháp, địa chính tăng cường rà soát, nắm bắt các trường hợp người địa phương khác đến bản, hiện chỉ có 3 trường hợp tạm trú tại bản Lù, có mục đích chính đáng.

Kết quả, từ năm 2020 đến nay, đã kiểm tra, xử phạt nghiêm 36 trường hợp vi phạm, tình hình vi phạm trên địa bàn xã đã giảm rõ rệt, ổn định hơn.

Giải pháp nào bền vững?

Để xử lý triệt để, dứt điểm tình trạng thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép luôn là bài toán trăn trở đối với chính quyền địa phương nơi đây. Trên địa bàn Chiềng Lương không có hoạt động đào bới, khai thác quy mô lớn mà đối tượng vi phạm chủ yếu là người dân trên địa bàn, tận dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình. Khi có cơ quan chức năng đến thì đều dừng hành vi vi phạm, chấp hành nộp phạt. Nhưng sau đó, lại tái diễn làm thủ công, nhỏ lẻ tại các hang, hốc, trên đất nông nghiệp của gia đình.

Các điểm khai thác ở nơi hẻo lánh, cách xa trung tâm xã, đường giao thông đi lại khó khăn, có độ dốc rất cao và nguy hiểm, phức tạp, đường mòn là đường đất, cách biệt khu dân cư. “Vàng tặc” thường tiến hành đào múc đất ở trong hang, hốc bằng thủ công hoặc hoạt động vào ngày mưa, vào ban đêm nên việc bắt quả tang, xử lý vi phạm, thu giữ tang vật gặp nhiều khó khăn. Qua rà soát sơ bộ, Chiềng Lương hiện có khoảng 5 hang đá tự nhiên, phải có lực lượng cứu hộ cứu nạn mới vào được mà việc đánh sập, lấp các hang lại không khả thi.

a5.jpg

Các khu vực có hiện tượng nghi khai thác vàng trái phép đều rất hẻo lánh, đường đi hiểm trở, dốc cao, nguy hiểm.

Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Sơn Hoàng Thị Hồng trăn trở: Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là huyện không có cơ sở xác định hoạt động đào, múc đất là khai thác khoáng sản trái phép. UBND huyện đã lấy các mẫu đất, gửi giám định hàm lượng vàng nhưng kết quả giám định cơ bản không có vàng nên chỉ có thể áp dụng các mức xử phạt về hành vi hủy hoại đất, làm biến dạng thửa đất theo Nghị định 91/2019/NĐ-CP. Mức phạt thấp, không đủ sức răn đe, các khu đất lại đều được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các đối tượng vi phạm hoạt động không thường xuyên. Chúng tôi gặp khó khăn trong việc áp dụng biện pháp thu hồi đất của các đối tượng vi phạm.

Do đó, UBND huyện Mai Sơn vẫn tiếp tục tăng cường hoạt động của Đoàn liên ngành, kịp thời phối hợp với UBND xã Chiềng Lương giải quyết các hoạt động nghi nhằm mục đích khai thác khoáng sản trái phép. Giao UBND xã Chiềng Lương tăng cường công tác quản lý đất đai, khoáng sản, đảm bảo đồng bộ hiệu quả, đúng pháp luật, đấu tranh ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm. Thường xuyên kiểm tra, giám sát địa bàn, nhất là các điểm có nguy cơ xảy ra hiện tượng đào, xúc đất làm thay đổi hiện trạng đất, kịp thời tạm giữ toàn bộ công cụ, thiết bị, máy móc nghi nhằm mục đích phục vụ hoạt động khai thác khoáng sản trái phép tại thời điểm kiểm tra để xác minh, làm rõ nguồn gốc, chủ sử dụng, loại đất và diện tích vi phạm, lập hồ sơ xử lý vi phạm theo quy định.

Ngoài ra, huyện còn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân. Và đặc biệt, huyện đang giao các phòng ban chuyên môn phối hợp với xã Chiềng Lương rà soát, định hướng phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương, tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Qua đó, nâng cao thu nhập cho nhân dân, góp phần giúp công tác xóa đói giảm nghèo được thực chất, hiệu quả, giảm ước mơ đổi đời từ “vàng tặc”.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Quảng Nam: Truy quét các tụ điểm khai thác vàng trái phép
(TN&MT) - Trước tình hình khai thác vàng trái phép đang “nổi lên” tại một số huyện trên địa bàn, UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu lực lượng chức năng tiếp tục truy quét các tụ điểm khai thác vàng trái phép, xử phạt nghiêm các đối tượng có hành vi vi phạm.
Đừng bỏ lỡ
  • Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030: Điều tra chuyên sâu, đánh giá tổng thể địa chất, khoáng sản
    (TN&MT) - Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 22/12/2011 (Chiến lược số 2427). Sau 10 năm triển khai thực hiện (2012 - 2021), phần lớn các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Chiến lược số 2427 đã thu được những kết quả đáng kể trong việc hình thành “bức tranh tổng thể” về địa chất khoáng sản Việt Nam đoạn mới.
  • "Bức tranh tổng thể" về khoáng sản Việt Nam: Nhiều bất cập trong thực hiện mục tiêu khai thác, chế biến khoáng sản
    (TN&MT) - Quá trình tổng kết, đánh giá 10 năm thực hiện Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Chiến lược số 2427), Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nhận thấy, tình hình thực hiện các mục tiêu chiến lược còn gặp nhiều khó khăn, một số mục tiêu có thể không đạt được như kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu về khai thác, chế biến khoáng sản.
  • “Bức tranh tổng thể” về khoáng sản Việt Nam: Cần tiếp tục điều tra, làm rõ tiềm năng địa chất, khoáng sản và nâng cao chế biến sâu
    (TN&MT) - Sau 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả đáng kể, Chiến lược số 2427 cũng bộc lộ một số tồn tại bất cập, nhất là trong khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản, từ đó, đặt ra vấn đề cần xem xét, rà soát sửa đổi, điều chỉnh và xây dựng chiến lược mới để phù hợp với thực tế hiện nay.
  • Quảng Ninh bảo vệ tài nguyên khoáng sản: Quản lý chặt, xử lý nghiêm
    (TN&MT) - Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hàng trăm văn bản chỉ đạo về công tác quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản.
  • Khai thác khoáng sản phải gắn liền với trách nhiệm xã hội tại địa phương
    Trong những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã đóng góp cho sự phát triển chung của tỉnh, tuy nhiên tại nhiều nơi hoạt động khai thác khoáng sản đã gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Vì vậy, hoạt động này cần phải gắn chặt với trách nhiệm xã hội góp phần giúp địa phương giảm nghèo bền vững.
  • Phú Yên đề ra giải pháp thực hiện chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng
    Để nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản đảm bảo đồng bộ, thiết thực, hiệu quả và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, tình hình thực tế của tỉnh, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 88, ngày 22/7/2022 của Chính phủ.
  • Phú Yên: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản
    Để nâng cao nhận thức và hành động của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức, cá nhân về vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản, UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 29/6/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
  • Dẹp “vàng tặc” để xanh đời
    (TN&MT) - Những ngày cuối năm, chúng tôi về Chiềng Lương (Mai Sơn) nơi đã từng là “chiến trường” của “vàng tặc” ở Sơn La. Nhiều năm trước, nơi đây khá phổ biến tình trạng đào múc, hủy hoại đất nghi có vàng để khai thác trái phép. Tuy nhiên, trong 3 năm gần đây, bằng nhiều biện pháp, huyện Mai Sơn đã cơ bản chấn chỉnh nghiêm công tác quản lý đất đai, khoáng sản tại địa phương để phục vụ phát triển bền vững.
  • Quảng Nam: Giám sát chặt khai thác khoáng sản giúp phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Quảng Nam là địa phương nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng chủ yếu tập trung ở nông thôn và miền núi. Để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên khoáng sản, địa phương chú trọng khai thác hợp lý và giám sát việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. PV Báo TN&MT có cuộc trao đổi với ông Trần Thanh Hà – Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Quảng Nam về công tác quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản tại địa phương.
  • Điện Biên: Thực trạng và giải pháp khai thác sử dụng cát
    (TN&MT) - Cát, sỏi là khoáng sản có vai trò quan trọng, thiết yếu trong xây dựng và cơ bản đã được quản lý, khai thác, sử dụng theo quy hoạch và quy định của pháp luật về khoáng sản. Khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng là nhu cầu cần thiết của xã hội, vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa giải quyết sinh kế cho một số bộ phận người dân lao động.
  • Thanh Hóa: Nâng cao hiệu quả quản lý khai thác khoáng sản
    Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản chặt chẽ và hiệu quả, thường xuyên kiểm tra công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khoáng sản nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
  • Bến Tre: Quản lý, sử dụng hiệu quả khoáng sản phục vụ giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Trước nhu cầu cần cát xây dựng ngày càng nhiều nhưng nguồn cung lại hạn chế, việc khai thác cát trái phép trên địa bàn tỉnh có thời điểm, có nơi còn diễn biến phức tạp, nên tỉnh Bến Tre đã và đang tăng cường công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản góp phần triển kinh tế - xã hội, phục vụ giảm nghèo bền vững. PV Báo TN&MT đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Minh Tuấn - Giám đốc Sở TN&MT Bến Tre xung quanh nội dung này.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO