Đề xuất giải pháp cho sụt lún và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Mai Đan | 12/01/2022, 21:51

(TN&MT) - Chiều 12/1, Viện Nghiên cứu Truyền thông phát triển (RED) thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Hà Lan tổ chức Tọa đàm khoa học “Giải pháp cho sụt lún và xâm nhập mặn ở Đồng bằng Sông Cửu Long: Từ nghiên cứu tới chính sách”.

Tiến sĩ Laurent Umans, Bí thư thứ Nhất, Nước và Biến đổi Khí hậu, Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan phát biểu khai mạc Tọa đàm

Tiến sĩ Laurent Umans, Bí thư thứ Nhất, Nước và Biến đổi Khí hậu, Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan cho rằng: Tài nguyên thiên nhiên của dòng sông Mê Công đóng vai trò quan trọng trong nguồn sinh kế của hàng chục triệu người. Nhiều dòng chảy chính và phụ lưu, khai thác tài nguyên nước ngầm cũng như khai thác cát quá mức là biểu tượng gắn liền với sự phát triển kinh tế nhanh chóng trong khu vực sông Mê Công. Mực nước biển dâng toàn cầu, dòng chảy bất thường, sụt lún đất, xói lở bờ biển và xâm nhập mặn là một trong những thách thức cấp bách nhất.

Điển hình là Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động của cả yếu tố khí hậu và con người; trong số đó, xâm nhập mặn gia tăng, không chỉ khiến vùng đồng bằng này thiệt hại hàng triệu đô la hàng năm trong tình trạng thiếu nước ngọt và mất mùa mà còn được xác định là điểm mấu chốt trong quy hoạch sử dụng đất. Do đó, tọa đàm này sẽ đưa ra các khuyến nghị về những giải pháp phù hợp cho sụt lún và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Chia sẻ về nguồn gốc vấn đề xâm nhập mặn khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, Giáo sư Sepehr Eslami Arab, chuyên gia về nước Hà Lan cho rằng, nguyên nhân lớn nhất gây ra tình trạng xâm nhập mặn ở vùng châu thổ sông Mê Công hiện nay là do tác động của con người (xây đập chặn dòng nước, khai thác cát quá mức), nhưng đến năm 2050 biến đổi khí hậu sẽ đóng vai trò chính.

Hiện nay, dòng chính sông Mê Công đang gánh 11 đập thủy điện ở Trung Quốc, 2 đập ở Lào và ít nhất 300 đập nhỏ trên các phụ lưu. Những đập này chia dòng sông thành những hồ chứa nước, chặn phù sa chảy ra biển và thay đổi hình dạng, độ sâu của lòng sông.

Giáo sư Sepehr Eslami Arab, chuyên gia về nước Hà Lan phát biểu trực tuyến tại Tọa đàm

Để xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững, ông Sepehr Eslami cho rằng, Việt Nam cần phải hạn chế việc khai thác cát, nước ngầm, khai thác tầng trữ nước trong lòng đất, ngăn cản xu hướng hiện nay dẫn tới tăng nhanh việc xâm nhập mặn, thay đổi phương thức canh tác giúp thích ứng với xâm nhập măn và sụt lún đất; áp dụng giải pháp công nghệ như lọc nước nano, tưới tiết kiệm. Đặc biệt, Việt Nam nên triển khai nhiều giải pháp tích hợp để giải quyết các thách thức trong tương lai.

Đánh giá về quá trình sụt lún đất ở tỉnh Cà Mau, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Định, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường khẳng định, hiện Chính phủ Việt Nam đã nhận thức được và có những chính sách phù hợp cho vấn đề sụt lún ở Đồng bằng Sông Cửu Long, cụ thể là ở tỉnh Cà Mau. Theo các nhà khoa học, có 4 nguyên nhân chính gây ra vấn đề sụt lún ở tỉnh Cà Mau gồm: bơm hút nước ngầm; cố kết tự nhiên; thiếu hụt trầm tích do các đập thượng nguồn; việc xây dựng đô thị dẫn đến tăng tải trọng tĩnh, dễ gây sụt lún.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Định, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường phát biểu tại tọa đàm

Ông Nguyễn Quốc Định khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục nghiên cứu để xác định nguyên nhân chính và có những biện pháp can thiệp hiệu quả. Cụ thể, cần giảm bơm hút nước ngầm, tìm các nguồn nước thay thế phục vụ sinh hoạt cho người dân; đối với phát triển đô thị, cần có giải pháp quy hoạch, phân bố dân cư hợp lý để tránh tình trạng quá tải đô thị. Đối với các giải pháp thích ứng, về nông nghiệp, cần chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.

Toàn cảnh Tọa đàm

Tại Tọa đàm, các chuyên gia cũng thảo luận đến các vấn đề như: Rạch sông và giải pháp cho những thách thức; đồng thời, đề xuất việc xây dựng chính sách chiến lược nhằm giải quyết các vấn đề trên như: Giảm thiểu khai thác nước ngầm, khai thác cát; tiếp cận công nghệ mới như tiết kiệm nước; áp dụng các biện pháp tích hợp với tiềm năng mở rộng quy mô.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Inforgraphic - TP.HCM: Các tôn giáo tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu
(TN&MT) - Theo Ủy ban MTTQ TP.HCM, từ 2016 đến nay, trên địa bàn TP.HCM có trên 200 mô hình bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu của các tổ chức tôn giáo được thành lập và duy trì hiệu quả, góp phần xây dựng TP.HCM ngày càng xanh – sạch – đẹp.
Đừng bỏ lỡ
  • Chủ tịch nước gửi thư nhân Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai
    Nhân kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam (22/5/1946 – 22/5/2022), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gửi thư đến đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước cùng các lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai (PCTT). Báo Tài nguyên và Môi trường trân trọng giới thiệu nội dung bức thư:
  • Thời tiết ngày 22/5: Hà Nội có mưa dông
    Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết ngày 22/5, Hà Nội có mưa vừa và dông, có nơi mưa to. Gió đông đến đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
  • Sơn La: Giám sát hoạt động xử lý nước thải tại 2 Nhà máy chế biến nông sản sau niên vụ
    (TN&MT) - Ngày 20/5, Đoàn kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường, tài nguyên nước và các lĩnh vực liên quan với các cơ sở chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh Sơn La đã tiến hành kiểm tra, đánh giá hiện trạng sản xuất và tình hình hoạt động các công trình xử lý chất thải sau khi kết thúc niên vụ 2021-2022 tại Công ty Cổ phần Mía đường Sơn La và Công ty Cổ phần chế biến nông sản BHL Sơn La.
  • Tôn vinh 106 trí thức khoa học công nghệ tiêu biểu 2022
    Sáng 21/5, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Lễ tôn vinh 106 trí thức Khoa học và Công nghệ tiêu biểu năm 2022.
  • Thả 32.000 con cá tái tạo nguồn lợi thuỷ sản trên sông Hương
    Hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học, sáng 21/5, Sở NN&PTNT Thừa Thiên – Huế tổ chức Lễ thả cá tái tạo nguồn lợi thuỷ sản trên sông Hương.
  • Yên Bái: Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành lan tỏa nhiều thông điệp bảo vệ môi trường
    Vừa qua, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành đã tổ chức Ngày hội STEM năm 2022 với chủ đề “Trải nghiệm khoa học – Kết nối yêu thương”. Tại ngày hội đã có rất nhiều các gian hàng trưng bày các sản phẩm làm từ đồ tái chế, thân thiện với môi trường, qua đó đã lan tỏa nhiều thông điệp về bảo vệ môi trường.
  • Thời tiết 21/5: Miền Bắc nhiều nơi mưa to
    Dự báo thời tiết ngày 21/5, mưa tiếp tục kéo dài ở khu vực Bắc và Bắc Trung Bộ. Nguy cơ xảy ra lốc sét, mưa đá, gió giật ở các vùng này và cả khu vực Tây Nguyên, Nam Bộ.
  •  Hải Phòng cần quy hoạch vùng tập trung để phát triển bền vững nghề chế tác đá
    (TN&MT) - Hơn 10 năm trở lại đây, tại 2 xã Trường Thành và An Tiến thuộc huyện An Lão (Hải Phòng) ven theo quốc lộ 10 có trên 50 cơ sở chế tác đá mỹ nghệ ra đời. Nước thải, khói bụi, tiếng ồn tại làng nghề tự phát này đang trở thành “bài toán khó” của chính quyền địa phương.
  • Lào Cai: Phát động tháng hành động vì môi trường năm 2022
    “Cùng hành động để bảo tồn thiên nhiên, điều hoà khí hậu giảm thiểu ô nhiễm”, “Sử dụng nguồn nguyên liệu xanh là góp phần bảo vệ môi trường”, “Từ bỏ thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần: thay đổi nhỏ - Ngàn năm xanh” …đó là các khẩu hiệu của tỉnh Lào Cai trong “Tháng hành động vì môi trường” Hưởng ứng ngày Môi trường thế giới (5/6) và ngày Quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) năm 2022 sẽ diễn ra từ 20/5- 30/6/2022.
  • An toàn cho người dân trong vùng có nguy cơ trượt lở đất đá
    (TN&MT) - Các bản đồ phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá cung cấp thông tin về các mức độ nguy cơ xảy ra trượt lở đất đá tại mỗi khu vực khi hội tụ đầy đủ các điều kiện thuận lợi, kích hoạt quá trình trượt lở đất đá xảy ra. Những thông tin này giúp chính quyền địa phương đưa ra cảnh báo kịp thời đến người dân, chủ động ứng phó nhằm hạn chế những rủi ro do sạt lở đất gây ra.
  • Khơi nguồn sáng tạo với “Ngày hội STEM” 2022
    (TN&MT) - Sáng 20/5, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo "Ngày hội STEM 2022: Vượt lên biến động". Đây là một hoạt động thường niên nhằm phổ biến và nâng cao nhận thức xã hội về giáo dục STEM - một mô hình giáo dục hiện đại đã được triển khai ở nhiều nước trên thế giới.
  • Chủ động ứng phó với mưa lớn và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất
    (TN&MT) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng chống thiên tai vừa có Công điện gửi Ban Chỉ huy PCTT&TKCN các tỉnh, thành phố Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất.
  • Tập huấn công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Ngày 20/5, tại Hà Tĩnh, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp tổ chức Hội nghị triển khai Chương trình phối hợp tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu cho cán bộ Mặt trận Tổ quốc và cộng đồng dân cư.
  • Thời tiết ngày 20/5, mưa giông diễn biến phức tạp ở nhiều khu vực
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hôm nay (20/5), ở khu vực Tây Bắc và Việt Bắc có mưa rào và giông, cục bộ có mưa to với lượng mưa khoảng 20-50mm, có nơi trên 50mm.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO