ĐBSCL: Thực hiện các giải pháp sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên nước

12/03/2019, 17:27

(TN&MT) - Trong những năm gần đây, do ảnh hưởng từ các yếu tố cực đoan của biến đổi khí hậu (BĐKH) như hạn hán, xâm nhập mặn, nước biển dâng cùng với việc phát triển đô thị, các khu, cụm công nghiệp,… đang tạo ra nhiều thách thức đối với tài nguyên nước vùng ĐBSCL.

nuoc1
Nguồn nước trên sông hậu đang bị ảnh hưởng do những tác động từ phát triển công nghiệp, nông nghiệp

Thách thức đối với nguồn nước

Trong thời gian qua, quá trình phát triển các khu đô thị, khu, cụm công nghiệp, cộng thêm yếu tố gia tăng dân số đã làm cho chất lượng nguồn nước ở vùng ĐBSCL ngày càng bị suy giảm. Hiện nay, hầu hết các tỉnh, thành trong vùng đều có các khu, cụm công nghiệp tập trung chế biến các mặt hàng thủy hải sản đặt ven sông, kênh phát sinh nguồn nước thải lớn, nhưng chưa được xử lý triệt để đã làm cho chất lượng nước mặt bị suy thoái.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh các hình thức thâm canh, tăng vụ trong sản xuất lúa, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc cũng góp phần làm cho nguồn nước bị nhiễm dư lượng các loại nông dược, thuốc trừ sâu, các chất hữu cơ chưa phân hủy. Thêm vào đó do tập quán cất nhà, họp chợ, chăn nuôi cặp với các sông, kênh, rạch... nên phần lớn các nguồn thải phát sinh từ những hoạt động này được tuồn trực tiếp xuống sông khiến cho nguồn nước bị ô nhiễm.

Không chỉ nguồn nước mặt đang bị ô nhiễm, mà trình trạng thiếu nước sinh hoạt, sản xuất cũng đã và đang diễn ra ở các tỉnh, thành vùng ĐBSCL, đặc biệt là vào thời điểm mùa khô hàng năm. Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, tình trạng sạt lở, xâm nhập mặn, khô hạn, lũ lụt… diễn biến ngày một gay gắt, bất thường và khó lường.

Vào đầu năm 2019, hiện tượng mặn đến sớm, triều cường bất thường diễn ra tại một số tỉnh, thành vùng ĐBSCL, cụ thể từ ngày 22 đến 24/01/2019, tại Cần Thơ triều cường trên sông Hậu đột ngột dâng cao từ 20 - 40cm gây ngập nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố. Trong khi đó, tại các tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang mặn cũng đã xâm nhập sâu vào Sông Hậu, sông Mỹ Thanh, sông Nước Trong, kênh Năm sông Nước Đục… với độ mặn đo được có nơi vượt 3‰, gây nhiều khó khăn cho sinh hoạt, sản xuất của người dân.

nuoc2
Sử dụng nước vừa đủ cho sản xuất nông nghiệp là một trong những giải pháp tiết kiệm nguồn tài nguyên nước

Triển khai nhiều giải pháp

Để quản lý hiệu quả và bền vững nguồn nước trước thách thức từ BĐKH, phát triển đô thị, khu công nghiệp, cụm công nghiệp,… trong thời gian qua, các địa phương vùng ĐBSCL bên cạnh việc tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý để đưa công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước (TNN) đi vào nền nếp thì cũng đã triển khai nhiều giải pháp bảo vệ nguồn nước.

Ông Nguyễn Văn Sử, Giám đốc Sở TN&MT TP. Cần Thơ cho biết: "Nhằm bảo vệ nguồn nước, công tác cấp phép khai thác sử dụng TNN mặt, nước dưới đất và xả nước thải vào nguồn nước trên địa bàn thành phố được quản lý chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật. Trường hợp, nơi nào đã có hệ thống cấp nước máy đảm bảo cung cấp về số lượng và chất lượng phục vụ sinh hoạt, sản xuất của người dân, doanh nghiệp,... thì không cấp và gia hạn giấy phép khai thác TNN để phù hợp với tình hình của địa phương nhằm bảo vệ TNN dưới đất trong hoàn cảnh BĐKH".

Ông Huỳnh Văn Thái, Trưởng Phòng Tài nguyên nước và BĐKH (Sở TN&MT tỉnh An Giang) cho rằng, trong thời gian qua, tỉnh An Giang đã triển khai đồng bộ các giải pháp và nỗ lực kiện toàn thể chế chính sách trong quản lý TNN. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác với các tỉnh giáp ranh trong khu vực như TP. Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang,... để khai thác và chia sẻ hợp lý nguồn nước. Ngoài ra, tỉnh An Giang còn triển khai các mô hình cho cộng đồng tham gia quản lý TNN bằng hình thức như cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu đồng ruộng… để người dân ý thức được TNN là tài sản chung cần được bảo vệ.

PGS.TS. Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu về BĐKH - Trường Đại học Cần Thơ cho biết, trước thực tế nguồn nước ngọt đang ngày càng bị suy kiệt, người dân vùng ĐBSCL đã thay đổi mô hình sản xuất cho phù hợp với nguồn TNN hiện tại bằng việc tiết kiệm nước sản xuất. Người dân đã chuyển dần canh tác lúa từ 2 đến 3 vụ sang những hình thức canh tác đa canh trên cả 3 vùng sinh thái nước ngọt, nước lợ và nước mặn, tạo giá trị lợi nhuận cao hơn.

Ngoài ra, trong những năm qua các địa phương vùng ĐBSCL cũng tranh thủ nguồn tài trợ từ các tổ chức phi chính phủ triển để triển khai nhiều dự án và bước đầu mang lại những kết quả tích cực. Điểm hình như dự án “Tăng cường sự tham gia các bên liên quan trong quản lý TNN khu vực ĐBSCL” do Vương quốc Bỉ tài trợ triển khai tại huyện Long Phú và Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng đã góp phần chuyển biến nhận thức của người dân trong việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn nước.

“Dự án này có hơn 390 hộ dân đăng ký tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường, xử lý nước trong sinh hoạt, canh tác và 195 phụ nữ đăng ký sử dụng nước tiết kiệm, an toàn trong nuôi tôm sú, tưới tiêu vườn cây…”, ông Nguyễn Thanh Phương, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo (Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Sóc Trăng), đơn vị phối hợp thực hiện dự án thông tin.

Là thành viên tham gia dự án tại huyện Long Phú, chị Trần Thị Thúy ở xã Hậu Thạnh cho biết: “Từ khi tham gia dự án này, tôi đã hiểu được nguồn nước có hạn, do vậy tôi và các chị em trong xã tuyên truyền, vận động người dân cùng sử dụng nước tiết kiệm trong sinh hoạt và vừa đủ cho sản xuất…”.


(0) Bình luận
Nổi bật
ĐBQH Lý Thị Lan đề nghị sớm triển khai chính sách đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi
(TN&MT) - Theo Đại biểu Lý Thị Lan - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang, việc chậm, chưa ban hành các quy định pháp luật tất yếu dẫn tới lãng phí cơ hội thụ hưởng, tiếp cận chính sách của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đừng bỏ lỡ
  • Thể chế quan điểm tuần hoàn tài nguyên nước
    (TN&MT) - Trong bối cảnh hướng đến nền kinh tế tuần hoàn trên thế giới, việc tuần hoàn tài nguyên nước là một yêu cầu cần thiết. Các quốc gia cần xây dựng được môi trường pháp lý cho phép thực hiện các giải pháp kinh tế nước tuần hoàn, đưa ra các chính sách khuyến khích và thúc đẩy thích hợp, nâng cao nhận thức và tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các công nghệ tiết kiệm nước, tuần hoàn, tái sử dụng nước. Dự thảo Luật Tài nguyên nước (sửa đổi) đã đặt ra vấn đề này.
  • Đắk Nông: Đảm bảo nguồn nước, giúp người dân phát triển nông nghiệp
    Đắk Nông là một trong năm tỉnh thuộc Tây Nguyên được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu thổ nhưỡng rất phù hợp để phát triển nông nghiệp. Trong đó, vấn đề an ninh nguồn nước luôn được tỉnh Đắk Nông quan tâm, chú trọng chỉ đạo đầu tư xây dựng hệ thống kênh mương thủy lợi, giúp người dân có điều kiện tốt nhất phát triển sản xuất nông nghiệp, vươn lên thoát nghèo.
  • Phiên họp thứ 55 Ủy hội sông Mê Công:Thúc triển khai thực hiện Tuyên bố chung Viêng Chăn
    (TN&MT) - Ngày 18/5, tại Đà Nẵng đã diễn ra Phiên họp lần thứ 55 của Ủy ban Liên hợp Ủy hội sông Mê Công quốc tế. Phiên họp nhằm thúc đẩy triển khai việc thực hiện Tuyên bố chung của Hội nghị cấp cao lần thứ 4 của Ủy hội sông Mê Công quốc tế (Tuyên bố chung Viêng Chăn).
  • Bạc Liêu: Quản lý, sử dụng, bảo vệ nguồn nước sạch cho mục tiêu phát triển bền vững
    Xác định tầm quan trọng của tài nguyên nước, trong những năm qua tỉnh Bạc Liêu đã triển khai nhiều giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nước, phục vụ đời sống nhân dân và mục tiêu giảm nghèo đa chiều, đảm bảo nước sạch cho mọi tầng lớp nhân dân. Để hiểu hơn về vấn đề này, Phóng viên Báo TN&MT đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Bình Thuận, Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Bạc Liêu.
  • Sơn La: Lấy ý kiến dự thảo Luật Tài nguyên nước (sửa đổi)
    (TN&MT) - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La vừa tổ chức Hội nghị tham gia ý kiến vào dự án Luật Tài nguyên nước (sửa đổi). Bà Hoàng Thị Đôi - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh chủ trì Hội nghị.
  • Vĩnh Phúc lấy ý kiến đóng góp vào Dự thảo Luật Tài nguyên nước
    (TN&MT) - Sáng 17/5, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức hội nghị lấy ý kiến vào Dự thảo Luật Tài nguyên nước (sửa đổi). Ông Nguyễn Văn Mạnh - Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc chủ trì Hội nghị.
  • Quảng Ngãi: Tìm giải pháp cấp nước ngọt ổn định cho đảo tiền tiêu Lý Sơn
    Nguồn nước ngầm trên huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) đang dần cạn kiệt khiến đời sống sinh hoạt và sản xuất của bà con trở nên khó khăn. Các cơ quan chức năng của tỉnh cùng chính quyền địa phương khẩn trương tìm phương án tối ưu trong việc cấp nước ngọt ổn định, lâu dài cho đảo.
  • Thừa Thiên – Huế: Đưa vào vận hành hồ chứa trong tình huống khẩn cấp
    (TN&MT) - Dự án vận hành hồ chứa nhằm bảo vệ an toàn di tích lịch sử Cố đô Huế và hạn chế tình trạng lũ lụt, giảm thiểu thiệt hại cho lưu vực sông Hương.
  • Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái lấy ý kiến tham gia vào Dự án Luật Đất đai và Luật Tài nguyên nước (sửa đổi)
    Sáng 12/5, tại Sở TN&MT, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến tham gia vào Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Tài nguyên nước (sửa đổi) trình kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV. Ông Đỗ Đức Duy – Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái chủ trì hội nghị.
  • Yên Bái: Nỗ lực đưa nước sạch tới người dân vùng nông thôn
    Vượt qua những khó khăn về địa hình, những năm qua tỉnh Yên Bái đã nỗ lực đưa nước hợp vệ sinh tới nhiều vùng nông thôn, đặc biệt là những địa phương có đồng bào dân tộc sinh sống.
  • Yên Bái: Gần 300 công trình cấp nước tập trung phát huy được hiệu quả
    (TN&MT) – Đến hết năm 2022, người dân khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh Yên Bái có khoảng trên 600.000 người được tiếp cận và sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đạt tỷ lệ 93%. Hiện toàn tỉnh có 358 công trình cấp nước tập trung, với 254 công trình đang phát huy tốt hiệu quả với tổng mức đầu tư trên 400 tỷ đồng.
  • Quy định rõ trách nhiệm các Bộ ngành, cơ quan đối với đảm bảo an ninh nguồn nước
    (TN&MT) - Chiều 9/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổ chức Phiên họp toàn thể lần thứ 6 về nội dung thẩm tra dự án Luật tài nguyên nước (sửa đổi). Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Lệ Thủy đồng chủ trì Phiên họp.
  • Nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng mùa khô tới, Bộ TN&MT chỉ đạo khẩn triển khai các biện pháp cấp bách
    (TN&MT) - Ngày 8/5, Bộ TN&MT đã có Công văn gửi các Bộ, UBND các tỉnh, thành phố, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, và các đơn vị quản lý, vận hành các hồ chứa lưu vực sông thực hiện các giải pháp cấp bách, giảm thiểu nguy cơ thiếu nước cấp cho hạ du các lưu vực sông miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ các tháng cuối mùa cạn năm 2023.
  • “Con tằm nhả tơ” cho sự nghiệp khoa học thủy văn
    (TN&MT) - Hơn 50 năm hoạt động trong lĩnh vực thủy văn, cũng là từng ấy thời gian PGS.TS Vũ Văn Tuấn miệt mài dành tâm trí, sức lực cho các công trình nghiên cứu khoa học để tìm tòi và thực hiện các giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên nước - đối tượng của Thủy văn học.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO