Đất hồi sinh

Châu Hoàng | 04/08/2022, 15:26

(TN&MT) - “Đất ơi sao nỡ phụ mình? Người ta cứ than thở thế thôi, chứ người không phụ đất thì làm sao đất phụ người” - Câu nói trần tình của người đàn bà Mông trên đỉnh Pha Đin trong buổi chiều lặng gió.

Tôi hỏi: Hòn đất mà biết phụ người sao?

- Có chứ… Trước đây vạt nương này của mình làm ra ba tạ thóc, nay thì chỉ được hai bao. Gieo hạt xuống mưa không về, cây không ra lá, hạt không nảy mầm. Con chim Nôộc Pít nó moi cả hạt giống lên ăn. Cây trong rừng không còn, quả không có cho nó ăn, chắc là nó đói. Đúng rồi, nó đói nó mới làm thế thôi. Trước không thế… Có đúng là đất đã phụ công mình không? Mình nói đúng không?

Người đàn bà Mông, đưa bàn tay đen cháy vuốt mồ hôi.

75.jpg

Người đàn bà Mông trên vùng cao Tây Bắc.

Đất ở đây tốt nhưng chỉ được hai vụ lúa đầu. Đến những vụ sau mưa lũ rửa trôi cuốn đi theo màu mỡ, đất lại trơ những sỏi ruồi. Đất bị bào mòn, hơi thở của những người Mông cũng bị bào mòn. Hành trình của đồng bào Mông từ khâu làm đất cho đến lúc làm ra hạt gạo lắm nỗi nhọc nhằn. Phát nương, dọn cỏ đến lúc cày làm đất tra ngô, trỉa hạt phải trải qua rất nhiều công đoạn. Làm xong đất lại phải chờ cho trời làm mưa xuống. Sự mưu sinh phải đánh đổi bằng những giọt mồ hôi, bằng sức lao động mà sản phẩm làm ra không đủ để bù đắp cho sức lực đã trút xuống những vạt đồi. Nhưng chưa bao giờ nghe thấy tiếng họ van lơn. Có lẽ, họ được sinh ra từ đất. Sự cam chịu của họ với đời sống lam lũ của người nông dân khiến tôi thương cảm, bùi ngùi.

Đất mà biết phụ người ư? Thật không? Hay tại con người đã lơ đễnh với quá trình bào mòn của tự nhiên dẫn đến hoang hóa đất trồng… để một ngày nhận ra sự phụ bạc với mùa màng là tất yếu? Người ta đâu lưu tâm một điều không mơ mà thực: Đất phụ người khi người đã phụ đất từ lâu lắm rồi.

Bao thế hệ người Mông trên đỉnh đèo hút gió, sống nhờ đất mà chết cũng nhờ vào đất. Từ khi sinh ra và lớn lên đã nương mình vào đất. Người mẹ đất nhân từ, rộng vòng tay ôm những đứa con vào lòng. Cho dù những đứa con ấy có làm cho mẹ đất vui hay buồn, mẹ đất vẫn bao dung. Người mẹ đất lặng im, nhẫn nại, chịu bao hạnh phúc và đớn đau khi mang trên mình những đứa con ngày một lớn lên, nặng trĩu đôi vai và him him tròng mắt. Nhưng chưa bao giờ đất than đau, cả khi nhát cuốc găm vào, những bánh xe cày xới và mưu toan của những đứa con tội lỗi, mẹ đất vẫn dưỡng dục, chưa khi nào bỏ rơi.

Người Mông Tây Bắc cũng có ước mơ, nhưng là mơ ước của người nông dân. Cày xong đám nương là gửi tương lai của mình vào đất. Cầu cho mưa về, xanh trên từng thớ đất. Những mầm xanh của ngô, của sắn. Không mưa cây không ra lộc, không mưa hạt thóc không nảy mầm, lúa không ra bông, ngô không ra hạt. Cuộc sống nhờ vào thiên nhiên “ơn trời mưa nắng phải thì”, năm nào mưa thuận gió hòa năm đó được mùa, năm nào không mưa đồng bào coi như mất trắng.

“Nhưng giờ thì đã khác. Cũng may là có cái cán bộ hướng dẫn. Rồi lại có Giám đốc Hợp tác xã A Cao cầm tay chỉ việc cho bà con. Không tin thì hỏi Tráng A Cao, nó kia”.

Tráng A Cao, cười hiền như con gái: Mình làm thay trời rồi. Mình lắp ống tưới nước nhỏ giọt… cái đấy tiết kiệm nước, không trôi phân, cỏ ít mọc. Mỗi tội đầu tư đắt, 1ha phải bằng mấy con trâu đực. Chỗ này trước đây bố mình trồng lúa chả đủ ăn, bây giờ trồng thanh long, chanh leo… các thứ bán cho người Tây bên kia họ thích, nhưng quả phải đẹp, thu hoạch đúng thời điểm, chín quá cũng không được, xanh quá cũng không lấy. Cả huyện Vân Hồ này nhà nào cũng có vườn cây trái như mình. Cái đầu của người Mông bây giờ sáng rồi, không còn để như vườn cỏ mọc nữa…

Nhiều người Mông ở Sơn La cũng vươn lên làm giàu từ đất. Trong nhà bắt đầu có của ăn của để, ít người bỏ bản đi làm thuê nơi khác. Họ đã biết yêu đất từ những nỗi vất vả nhọc nhằn mà hình thành nên bản quán. Nếu vỡ hoang đất là niềm vui của đời cha thì hãnh diện của đời con là bạt ngàn cây trái.

Đưa bàn tay ra nhẩm tính, người đàn ông Mông - Tráng A Cao, huyện Vân Hồ, nói trong niềm vui phấn khích: Người Mông mình bây giờ yêu đất lắm. Mỗi héc - ta chanh leo cho hàng vài trăm triệu, gấp nhiều lần so với trồng ngô lúa. Mình bây giờ không còn là trai bản, Hợp tác xã A Cao mình làm giám đốc, liên kết 7 hộ dân có gần trăm héc - ta đất… rất nhiều giống cây cam, quýt, mận đào thay cho ngô lúa. Những mô hình kinh tế ở đây đều khởi nguồn từ đất, làm cho đất hồi sinh rồi mình sống nhờ vào đất. Bản mình giàu lên cũng là nhờ vào đất. Đất đã không phụ công mình. Người Mông mình yêu đất mà hình thành lên nhiều Hợp tác xã… tên gọi khác nhau nhưng đều bắt đầu vươn lên từ đất.

Nghĩa là, đất đã hồi sinh.!.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Sơn La
(TN&MT) - Ban Quản lý dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai vay vốn Ngân hàng Thế giới VILG Trung ương vừa làm việc với Ban quản lý dự án VILG tỉnh Sơn La về tiến độ triển khai thực hiện Dự án trên địa bàn tỉnh.
Đừng bỏ lỡ
  • Đồng Nai: Tăng cường công tác quản lý quy hoạch và trật tự xây dựng
    (TN&MT) - UBND tỉnh Đồng Nai vừa có Văn bản số 9878/UBND-KTN về việc chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn tỉnh.
  • Đà Nẵng kiến nghị thu hồi 2 trường hợp vi phạm pháp luật đất đai
    Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa công bố các đơn vị sử dụng đất có vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Qua đó các cơ quan chức năng TP. Đà Nẵng đã kiến nghị thu hồi 2 trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật thuộc trường hợp phải thu hồi đất theo quy định điểm g, khoản 1 Điều 64 Luật đất đai 2013.
  • Bà Rịa - Vũng Tàu: Quy định mới về thu hồi đất trong khu, cụm công nghiệp
    (TN&MT) - UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa ban hành Quyết định số 14/2022/QĐ-UBND quy định thu hồi đất trong các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN), làng nghề không đưa đất vào sử dụng, chậm tiến độ sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.
  • Rà soát tiến độ thực hiện Dự án “Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai"
    (TN&MT0 - Ngày 26/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Minh Ngân và đã chủ trì buổi làm việc trực tiếp và trực tuyến với Ngân hàng Thế giới về tiến độ thực hiện Dự án “Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai” (Dự án VILG). Cùng dự có đại diện lãnh đạo Tổng cục, Cục, Vụ, Văn phòng Bộ.
  • Khánh Hòa: Thu hồi 28,5 ha đất để phát triển kinh tế- xã hội
    UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có Văn bản về việc tiếp thu, giải trình báo cáo thẩm tra Nghị quyết thông qua danh mục các công trình, dự án cần thu hồi đất và chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn. Tổng diện tích thu hồi là 28,5ha của 6 dự án sử dụng vốn ngân sách. Việc thu hồi nhằm phát triển kinh tế xã hội, vì lợi ích quốc gia, cộng đồng.
  • TP. Cần Thơ: Tăng cường công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng
    (TN&MT) - UBND TP. Cần Thơ vừa ban hành Công văn số 3693/UBND-KT về việc tăng cường công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố.
  • Thừa Thiên – Huế: Tăng cường quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
    UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa ban hành công văn nhằm tăng cường quản lý công tác tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh để giải phóng mặt bằng các công trình, dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm.
  • Mai Sơn (Sơn La): Hoàn thành cấp GCNQSDĐ lần đầu cho người dân
    (TN&MT) - Những năm qua, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, tổ chức thực hiện cấp GCNQSDĐ lần đầu cho các hộ gia đình, cá nhân, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn huyện và đảm bảo quyền, lợi ích của người sử dụng đất. Đến nay, Mai Sơn đã hoàn thành cấp GCNQSDĐ với đất ở, đất sản xuất nông nghiệp lần đầu và tổ chức trao GCN cho các hộ gia đình, cá nhân.
  • Thanh Hóa: Nhiều dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa được giao đất
    Theo báo cáo của Ban quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp (KKTNS&CKCN), hiện nay trên địa bàn KKTNS&CKCN có 700 dự án đầu tư, trong đó có 188 dự án đầu tư thứ cấp thuê đất trực tiếp với nhà đầu tư hạ tầng và 512 dự án đầu tư kinh doanh đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất, cho thuê đất. Hiện có 122 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhưng chưa được cấp thẩm quyền giao đất, cho thuê đất.
  • Rà soát các bất cập của hệ thống thông tin đất đai
    Phó Thủ tướng Lê Văn Thành giao Bộ Tài nguyên và Môi trường rà soát, tổng hợp các vướng mắc, bất cập trong thực tế liên quan đến hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu đất đai không đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn quản lý nhà nước.
  • Đất nông nghiệp ở Quảng Ngãi bị “làm loạn”
    (TN&MT) - Thời gian gần đây, tại nhiều vùng nông thôn ở Quảng Ngãi, cò đất ráo riết gom mua đất vườn, đất trồng keo của người dân địa phương rồi nâng hạn mức đất ở, tiến hành các thủ tục tách thửa, phân lô bán nền tạo cơn sốt đất ảo
  • Đôn đốc các địa phương chậm tiến độ thực hiện Dự án VILG
    Sáng 20/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Minh Ngân đã chủ trì buổi làm việc với Tổng cục Quản lý đất đai và các đơn vị liên quan về tình hình triển khai Dự án “Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai” (Dự án VILG).
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO