Dáng hình Tổ quốc “phía chân trời”

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi | 15/01/2023, 17:25

(TN&MT) - Theo cách gọi thân thương, huyện đảo Trường Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc ta ở “phía chân trời” phía Đông, thuộc quản lý hành chính của tỉnh Khánh Hòa. Nhóm (quần) đảo Trường Sa gồm khoảng 130 đảo, đá, cồn san hô, bãi cạn, bãi ngầm, bãi cát vụn san hô và rạn san hô vòng (Alton) hở và kín điển hình, phân bố rải rác trong một vùng biển rộng chừng 163.000km2.

Nhóm đảo Trường Sa có tổng diện tích phần đảo nổi tự nhiên dưới 10km2; được các nhà nghiên cứu chia làm 8 cụm, ngăn cách bởi các rãnh sâu: Song Tử, Thị Tứ, Loại Ta, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa, Thám Hiểm và Bình Nguyên. Như nói trên, nhóm đảo Trường Sa được cấu thành từ các rạn san hô phát triển kế thừa trên nền các núi lửa cổ có từ 240 triệu năm trước. Cho nên, tuổi địa chất của nhóm đảo này “vừa già, vừa trẻ”: tầng đá núi lửa cổ và rạn san hô cổ hơn nằm sâu nghìn mét, nhưng tầng rạn san hô trẻ phía trên (sâu nhất là 50m) hiện vẫn đang hình thành và thay đổi hằng ngày. Các bãi cạn vẫn xuất hiện, có bãi lại biến mất liên quan tới các chuyển động địa động lực “xáo trộn” ở vùng biển này. Nửa đầu thế kỷ 19, các nhà khoa học phương Tây đã ghi chép rằng, các bãi cạn thuộc nền rạn san hô ở Trường Sa cứ lớn dần và cao hơn theo thời gian. Vài chục năm trước, bãi Thuyền Chài mới chỉ nổi lên mấp mé mặt nước, nhưng nay đã dài khoảng 32km, rộng nhất chừng 5 - 6km. Gần đây, bãi Én Đất đã bắt đầu nổi lên với diện tích nhỏ và đang phát triển.

Nước biển Trường Sa trong xanh, nhiều nơi nhìn thấu đáy. Quy mô, tính đa dạng về cấu trúc, điều kiện sinh thái đặc sắc và hấp dẫn của vùng biển Trường Sa như vậy có thể ví ngang với Công viên biển quốc tế Dải san hô lớn (Great Barrier Reef) nổi tiếng thế giới của Australia (rộng khoảng 183.000km2).

Thiên nhiên nơi “ốc đảo san hô” này rất khắc nghiệt: thừa nắng gió và bão dông; thiếu nước ngọt và cây xanh do khả năng giữ nước của rạn san hô kém; lớp đất mỏng, nghèo dinh dưỡng và chất hữu cơ. Cho nên, người dân sống trên các đảo của huyện đảo này phải chủ động tìm cách trồng rau/cây xanh trong các thùng, vườn nhân tạo có bổ sung đất và phân bón.

Thực vật ở đây nổi tiếng với cây bàng vuông, động vật hai mảnh vỏ nổi tiếng với loài trai/ốc tai tượng khổng lồ. Trên các đảo của nhóm đảo Trường Sa đã phát hiện được 117 loài, thuộc 42 họ, chiếm ưu thế là các loài và cá thể cây thân thảo. Thảo mộc ở Trường Sa đều tìm thấy ở đất liền Việt Nam, nhất là miền Trung Việt Nam, chủ yếu di nhập từ đất liền ra trồng bằng nhiều cách từ xa xưa.

Chim, chủ yếu là hải âu sống thành đàn cùng với 3 họ chim sâu nghệ. Chính các loài chim này đã thải ra một lượng phân dày phủ kín nhiều khu vực trên các đảo trước đây, được dùng làm phân bón (phốt-phát phân chim). Vùng biển Trường Sa là nơi cư trú của khoảng 2.927 loài sinh vật (tính từ năm 1980), bao gồm khoảng 382 loài thuộc 84 giống san hô tạo rạn, 358 loài động vật phù du, 462 loài thực vật phù du, 524 loài cá, 776 loài động vật đáy, 282 loài rong tảo và cỏ biển, 20 loài rùa biển và thú biển, 35 loài chim biển. Đặc biệt, năm 2014, tổng hợp các nghiên cứu quốc tế và Việt Nam, các nhà khoa học trong khu vực đã xác nhận vùng biển Trường Sa là trung tâm phần mở rộng vào Biển Đông của “Tam giác san hô quốc tế” với tính đa dạng loài san hô cao (tổng số 517 loài san hô) mà đỉnh của tam giác san hô này ở phía bờ biển Việt Nam, là khu bờ biển tỉnh Khánh Hòa - Bắc Ninh Thuận.

noi-dao-xa.-anh-ng-xuan-chinh(1).jpg
Nơi đảo xa. Ảnh: Xuân Chính

Bao quanh vùng biển san hô Trường Sa là những ngư trường đánh bắt cá trù phú, có chất lượng cao và mang tính truyền thống của ngư dân Việt Nam. Đây cũng là trung tâm phân phối và phát tán nguồn giống và dinh dưỡng cho phần còn lại của Biển Đông và lân cận. Lòng đất dưới đáy biển ở đây còn tiềm chứa băng cháy, dầu mỏ và khí đốt với trữ lượng dự tính khá lớn. Các bãi biển rộng ven các đảo ở vùng biển Trường Sa cấu tạo bằng vỏ và mảnh vụn san hô nên nhẹ và bị biến hình theo mùa gió. Nước biển Trường Sa trong xanh, nhiều nơi nhìn thấu đáy. Quy mô, tính đa dạng về cấu trúc, điều kiện sinh thái đặc sắc và hấp dẫn của vùng biển Trường Sa như vậy có thể ví ngang với Công viên biển quốc tế Dải san hô lớn (Great Barrier Reef) nổi tiếng thế giới của Australia (rộng khoảng 183.000km2).

Bên cạnh các lợi thế vượt trội nói trên, huyện đảo Trường Sa còn án ngữ tuyến đường hàng hải quốc tế lớn nhất đi qua Biển Đông và nhiều tuyến vận tải biển trong khu vực. Cho nên, huyện đảo Trường Sa chiếm một vị trí địa chiến lược trọng yếu, là “nút giao” chính trong tính toán chiến lược của các nước lớn trong thế kỷ 21. Hiện nay, huyện đảo Trường Sa đang chịu sức ép và tác động hiện hữu của thiên tai (biến đổi khí hậu, giông bão,...) và nhân tai liên quan tới hành vi ứng xử của con người...

Bảo vệ chủ quyền biển đảo phải gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo - “hạt nhân” của tăng trưởng xanh; ngược lại, bảo tồn tài nguyên và môi trường biển cũng chính là tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển xanh và bền vững, làm tiền đề cho bảo đảm vững chắc “Chủ quyền dân sự” của Việt Nam trên Biển Đông.

Đối mặt với những khó khăn trước mắt và những thách thức lâu dài như vậy, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân huyện đảo Trường Sa luôn đoàn kết, đồng lòng, chung sức gìn giữ màu xanh của biển và màu xanh hòa bình cho đất nước. Họ cùng nhau chăm chút từng nhành cây kẽ lá, không chỉ để bảo đảm lượng rau xanh tự túc, mà còn bảo vệ môi trường biển, đảo. Lớp phủ cây xanh trên đảo luôn được chú trọng trồng và ngày càng xanh tươi. Cơ sở hạ tầng giao thông “đa dụng” trên đảo và giữa các đảo được củng cố, nâng cấp và bổ sung khiến cho huyện đảo càng thêm khang trang. Nơi ăn, chốn ở, môi trường văn hóa được cải thiện, tiếng chuông chùa vang xa hòa tiếng trẻ thơ khiến cho huyện đảo thật thanh bình, linh thiêng hồn sông núi giữa trái tim biển cả bao la. Trường Sa tuy xa mà gần là vậy, nhất là trong thời đại chuyển đổi số, có gì trong đất liền mà nhân dân và chiến sĩ ngoài đảo xa này không biết và ngược lại.

Từ năm 2010, Khu bảo tồn biển (KBTB) đảo Nam Yết được Chính phủ quy hoạch để bảo vệ các mẫu chuẩn sinh thái và các loài sinh vật quý hiếm đặc thù Trường Sa; Bảo tồn san hô và các loài sinh vật sống kèm ở KBTB đảo Nam Yết nói riêng và vùng biển huyện đảo nói chung nhằm tạo ra hiệu ứng phục hồi và phát tán nguồn lợi hải sản, bảo vệ “ngôi nhà chung”. Khu bảo tồn được ví như một “Công viên của Vương quốc thủy tề” dưới đáy biển Trường Sa. Cũng vì thế, không ở đâu khác, vấn đề môi trường, tài nguyên và chủ quyền biển đảo đã trở thành ba mặt của một vấn đề ở đây. Điều mà cán bộ, chiến sĩ và nhân dân huyện đảo luôn nhận thức được. Bảo vệ chủ quyền biển đảo phải gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo - “hạt nhân” của tăng trưởng xanh; ngược lại, bảo tồn tài nguyên và môi trường biển cũng chính là tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển xanh và bền vững, làm tiền đề cho bảo đảm vững chắc “Chủ quyền dân sự” của Việt Nam trên Biển Đông.

Những ngày cuối năm này, cán bộ và nhân dân huyện đảo Trường Sa và tỉnh Khánh Hòa đang hân hoan chào đón Xuân về trong niềm phấn khởi cùng nhau xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa trở thành đô thị trực thuộc Trung ương vào năm 2030 trên cơ sở phát huy cao độ tiềm năng và lợi thế về biển theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TW. Trong tương lai không xa, một trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước sẽ hình thành; đồng thời là khu vực phòng thủ vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Dáng hình mới của huyện đảo Trường Sa trong dáng Xuân mới của “vườn hoa san hô” rực rỡ sắc màu dưới đáy biển sẽ tạo ra một thiên đường Trường Sa kỳ vĩ và thơ mộng.

Bài liên quan
  • Tết ở “chân trời” Tổ quốc
    (TN&MT) - Tay nhận phần quà của đất liền gửi tặng, chính trị viên nhà giàn DK1/10 Trung úy Phan Tiến Tùng xúc động rưng rưng nói: Ở tận phía chân trời của Tổ quốc, cán bộ chiến sĩ (CBCS) nhà giàn DK1/10 chúng tôi vẫn có đầy đủ hương vị mùa xuân như ở đất liền. Cảm ơn Đảng, Nhà nước, Quân đội, Nhân dân, Quân chủng Hải quân và Bộ tư lệnh Vùng 2 đã quan tâm chăm lo đến đời sống cán bộ chiến sĩ nhà giàn. Chúng tôi xin hứa với, vững chắc tay súng, canh chủ quyền biển đảo vững chắc để nhân dân cả nước đón Tế

(0) Bình luận
Nổi bật
Phát huy bản sắc văn hóa đặc sắc của 20 dân tộc Lai Châu
(TN&MT) - Với 20 dân tộc, trên 86% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, bức tranh văn hóa tỉnh Lai Châu có sự phong phú, đa dạng đồng thời mang những nét đặc trưng của từng dân tộc. Làm thế nào để khai thác thế mạnh này cho phát triển kinh tế - xã hội đồng thời gìn giữ, bảo tồn nét đặc sắc ấy và đưa hình ảnh, văn hóa các dân tộc Lai Châu đến bạn bè, du khách bốn phương?
Đừng bỏ lỡ
  • Chung tay gìn giữ vịnh đẹp toàn cầu
    Với tâm huyết và tình yêu dành cho biển, đảo, PGS-TS Nguyễn Chu Hồi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghề cá Việt Nam đã có những đánh giá, phân tích khá toàn diện về vị trí, tiềm năng, lợi thế cũng như những khó khăn, thách thức trong vấn đề bảo tồn, phát triển bền vững vịnh Nha Trang hiện nay, để từ đó truyền đi thông điệp chung tay gìn giữ vịnh Nha Trang. Báo Khánh Hòa trân trọng giới thiệu bài viết của PGS-TS Nguyễn Chu Hồi về vấn đề này.
  • Ngời sáng tinh thần người lính đảo
    (TN&MT) - Năm 2022, tôi có dịp trở lại Trường Sa cùng Đoàn công tác số 2 Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trong chuyến thăm, kiểm tra đảo và Nhà giàn DKI.
  • Khơi nguồn phát triển kinh tế biển xanh
    (TN&MT) - Nghị quyết số 36-NQ/TW về phát triển bền vững kinh tế biển đã triển khai được hơn 4 năm; đã có nhiều quyết sách đưa ra để phát triển bền vững kinh tế biển. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít rào cản, điểm nghẽn cần khơi thông để đạt được mục tiêu mà Chiến lược đã đề ra. Nhân dịp Xuân mới, các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học tâm huyết với biển, đảo nước nhà đã đóng góp ý kiến trí tuệ, sáng kiến khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế biển xanh.
  • Khánh Hòa chú trọng phát triển bền vững kinh tế biển
    (TN&MT) - Trong những năm qua, thực hiện chủ trương phát triển kinh tế biển (KTB) của Đảng và Nhà nước, cùng với việc đẩy mạnh quá trình đổi mới và mở cửa, các lĩnh vực KTB được Khánh Hòa tăng cường và đạt được những kết quả đáng tự hào.
  • Dáng hình Tổ quốc “phía chân trời”
    (TN&MT) - Theo cách gọi thân thương, huyện đảo Trường Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc ta ở “phía chân trời” phía Đông, thuộc quản lý hành chính của tỉnh Khánh Hòa. Nhóm (quần) đảo Trường Sa gồm khoảng 130 đảo, đá, cồn san hô, bãi cạn, bãi ngầm, bãi cát vụn san hô và rạn san hô vòng (Alton) hở và kín điển hình, phân bố rải rác trong một vùng biển rộng chừng 163.000km2.
  • Cần đẩy nhanh các giải pháp, khâu đột phá lĩnh vực Biển và Hải đảo Việt Nam
    (TN&MT) - Ngày 10/1, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân chủ trì Hội nghị triển khai nhiệm vụ công tác năm 2023 của Cục Biển và Hải đảo Việt Nam.
  • Đà Nẵng: Nhiều tín hiệu tích cực trong thực hiện IUU
    (TN&MT) - Đến nay, TP. Đà Nẵng có 567/588 tàu cá có chiều lớn nhất từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Từ năm 2007 đến nay, Đà Nẵng không có tàu cá nào vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài bị bắt giữ xử lý.
  • Hướng đến khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ
    (TN&MT) - Chiều 5/1, tại tỉnh Quảng Bình, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội thảo về Quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
  • Tết ở “chân trời” Tổ quốc
    (TN&MT) - Tay nhận phần quà của đất liền gửi tặng, chính trị viên nhà giàn DK1/10 Trung úy Phan Tiến Tùng xúc động rưng rưng nói: Ở tận phía chân trời của Tổ quốc, cán bộ chiến sĩ (CBCS) nhà giàn DK1/10 chúng tôi vẫn có đầy đủ hương vị mùa xuân như ở đất liền. Cảm ơn Đảng, Nhà nước, Quân đội, Nhân dân, Quân chủng Hải quân và Bộ tư lệnh Vùng 2 đã quan tâm chăm lo đến đời sống cán bộ chiến sĩ nhà giàn. Chúng tôi xin hứa với, vững chắc tay súng, canh chủ quyền biển đảo vững chắc để nhân dân cả nước đón Tế
  • “Cú hích” phát triển kinh tế biển xanh
    (TN&MT) - Sự “góp mặt” của cảng biển Liên Chiểu sẽ góp phần làm tăng vị thế của vịnh Đà Nẵng trên bản đồ các vịnh biển của Việt Nam. Từ đây, Đà Nẵng có cơ hội bứt phá phát triển mạnh kinh tế biển một cách bền vững gắn với bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo...
  • Tăng cường quản lý tổng hợp tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
    (TN&MT) - Ngày 29/12, tại Hà Nội, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2023. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.
  • Ông Nguyễn Đức Toàn giữ chức Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam
    Chiều 29/12, tại Hà Nội, thay mặt Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ TN&MT, Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã trao Quyết định của Bộ trưởng Bộ TN&MT điều động, bổ nhiệm ông Nguyễn Đức Toàn, Hiệu trưởng Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ Tài nguyên và Môi trường giữ chức Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam.
  • Kỳ vọng một đại dương không rác thải nhựa - Chuẩn bị tốt điều kiện và nguồn lực cho cam kết chống ô nhiễm nhựa
    (TN&MT) - Với tinh thần chủ động, tiên phong tham gia xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa, ngay từ rất sớm, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1407/QĐ- TTG của Chính phủ về phê duyệt Đề án Việt Nam chủ động chuẩn bị và tham gia xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa đại dương, giao Bộ TN&MT mà cụ thể là Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam thực hiện.
  • Bà Rịa – Vũng Tàu: Tổ chức nhiều hoạt động bảo vệ môi trường biển
    (TN&MT) - Mới đây, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giáo dục và Đào tạo và UBND huyện Côn Đảo tổ chức “Chuỗi hoạt động vì biển xanh”. Mục tiêu là nhằm góp phần tuyên truyền bảo vệ môi trường (BVMT), phát triển bền vững biển, đảo tại huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
  • Quảng Ngãi: Ngư dân chuyển biến tích cực trong nghề biển
    (TN&MT) - Tại Quảng Ngãi, tính từ đầu năm đến nay không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. Sau những nỗ lực của chính quyền địa phương, ngư dân đã chấm dứt tình trạng đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO