Đặc sắc lễ cúng bến nước của người Tây Nguyên

Đình Du | 23/10/2021, 09:26

(TN&MT) - Lễ cúng bến nước người đồng bào Tây Nguyên diễn ra sau mùa trồng trọt, ngoài ý nghĩa tâm linh, lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Để chuẩn bị lễ cúng, già làng, chủ bến nước họp bàn với dân làng phân công thanh niên làm vệ sinh khu vực bến nước, sửa đường vào bến. Còn phụ nữ thì dọn dẹp nhà cửa, đường xá vào buôn. Người dân trong buôn tùy điều kiện có thể đóng góp công sức, vật chất, tham gia nấu rượu cần, tập luyện đánh chiêng, chuẩn bị lễ vật cúng. Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của người dân tộc từ xưa tới nay. Hàng năm đều tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Chùm ảnh ghi nhận lễ cúng bến nước tại Buôn Đôn thuộc huyện KRông Ana, tỉnh Đắk Lắk.

Các thiếu nữ người M’nông hướng dẫn khách xuống dự lễ cúng bến nước ở Buôn Đôn

 

Trước khi lập buôn, lập làng, việc đầu tiên người đồng bào Tây Nguyên xác định phải gần nguồn nước, họ rất quý trọng nguồn nước. Người Ê đê, M’nông…cho rằng bến nước do thần linh cai quản.

 

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng bậc nhất miền đất Tây Nguyên đã cho mưa thuận gió hòa, sự sống. Ngoài ý nghĩa tâm linh, đây còn là một cách chống lại tình trạng nắng hạn.

 

Ý nghĩa của việc tổ chức lễ cúng bến nước là cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và tất cả những khâu sản xuất đều đạt được sản lượng cao trong các vụ mùa.

 

Trong nghi thức lễ cúng bến nước, người dân uống rượu cần và nhảy múa trong không khí âm vang cồng chiêng rộn rã. Những tiếng cồng, tiếng chiêng, những điệu nhảy tưng bừng đưa mọi người xích gần nhau hơn. Đây là dịp để cộng đồng trong buôn tụ họp, chia sẻ về đời sống, công việc sản xuất nông nghiệp trong một năm đi qua.

 

Lễ cúng bến nước gồm: Cúng mời tổ tiên, ông bà về dự lễ, cúng nguồn nước, vật lễ là gà, heo và các ché rượu cần. Khi lễ cúng bắt đầu, thầy cúng khấn báo sự việc buôn tổ chức lễ cúng, làm lễ cảm tạ thần nước, cầu an cho buôn làng và dâng các lễ vật lên thần nước. Những người phụ nữ có nhiệm vụ lấy nước mang về nhà đổ đầy các ché rượu cho mọi người dân cùng thưởng thức.

 

Ý nghĩa của việc tổ chức lễ cúng bến nước là cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và tất cả những khâu sản xuất đều đạt được sản lượng cao trong các vụ mùa. Còn dòng họ nào duy trì tốt lễ cúng bến nước thì dòng họ được mạnh khỏe, con cháu đời đời thuận lợi phát triển kinh tế.

 

Già làng Y Bút (phải) cho biết ngoài mang ý nghĩa truyền thống, nét văn hóa của người vùng cao, lễ cúng bến nước còn giúp cộng đồng người đồng bào Tây Nguyên nhớ về cội nguồn của mình, biết ơn công ơn của những cha ông đi trước đã có công xây dựng lên buôn làng của mình.

 

Sau khi thầy cúng lễ vật xong, người đồng bào uống rượu cần, ăn thịt lợn…để lấy sự may mắn.

 

Bài liên quan
  • Đặc sắc lễ cầu sức khỏe cho voi
    (TN&MT) - Cùng với văn hóa cồng chiêng đặc sắc thì voi là biểu tượng bất biến gắn bó với người Tây Nguyên được săn bắt từ đại ngàn hùng vĩ bởi những dũng sĩ săn voi dũng mãnh được thuần dưỡng và nuôi như người bạn lớn trong mỗi gia đình M'nông, Ê-đê…Chính vì vậy, việc cúng sức khỏe cho voi cũng hết sức chu đáo, cẩn trọng cũng không kém phần ly kỳ.

(0) Bình luận
Nổi bật
Kiến trúc độc đáo của Vương cung Thánh đường lớn nhất Đông Nam Á tại Nam Định
(TN&MT) - Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội – nhà thờ Phú Nhai (xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định) được biết đến là một trong những nhà thờ lớn nhất Đông Nam Á với kiến trúc Gothic nước Pháp. Nhà thờ Phú Nhai là biểu tượng văn hoá nổi tiếng của xứ đạo Nam Định.
Đừng bỏ lỡ
  • Giáo xứ Minh Thanh sống xanh, xây dựng xứ đạo bình yên
    (TN&MT) - Bà con công giáo thuộc Giáo xứ Minh Thanh tại xã Trường Lâm, thị xã Nghi Sơn (Thanh Hóa) luôn phát huy tinh thần “sống tốt đời đẹp đạo”, nâng cao công tác giữ gìn môi trường, vệ sinh đường làng ngõ xóm, tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp tại khu vực nhà thờ.
  • Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội chú trọng gìn giữ, bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Không chỉ chú tâm vào những giờ lên lớp trên giảng đường, tăng ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội còn tích cực tham gia lao động dọn vệ sinh môi trường xung quanh khuôn viên Học viện.
  • Kiến trúc cổ kính, độc đáo chùa Trăm Gian
    (TN&MT) - Chùa Trăm Gian (theo chữ Hán gọi là chùa Quảng Nghiêm) hay chùa Tiên Lữ là một ngôi chùa cổ nằm trên một quả đồi cao thuộc thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Chùa được xây dựng vào năm Trịnh Phù thứ 10 (1185), đời vua Lý Cao Tông. Sở dĩ gọi là chùa Trăm Gian là vì ngôi chùa có tới 100 gian nhà theo cách tính 4 góc cột hợp thành một gian 
  • Nghi lễ Mát nhà của đồng bào dân tộc Mường
    (TN&MT) - Nằm trong khuôn khổ các hoạt động nhân sự kiện Tuần lễ “Đại đoàn kết dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam” diễn ra tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc, đồng bào dân tộc Mường đến từ tỉnh Hòa Bình đã tái hiện nghi lễ Mát nhà, qua đó thể hiện nét văn hóa đặc trưng vốn đã trở thành nghi lễ.
  • Tận mắt chứng kiến những nghĩa cử đẹp trong  phong trào hiến đất làm đường ở Yên Bái
    (TN&MT) - Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, cùng với các nguồn vốn đầu tư của nhà nước, nhiều địa phương của tỉnh Yên Bái đã tích cực vận động người dân hiến đất, hoa màu, vật kiến trúc, đóng góp ngày công lao động để xây dựng đường giao thông nông thôn, góp phần hoàn thành các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới.
  • Ấn tượng buổi làm sạch môi trường của Câu lạc bộ “Hành trình xanh” chùa Liên Hoa
    (TN&MT) - Hàng tuần, đúng 5h sáng thứ 7 và chủ nhật, hơn 60 thành viên câu lạc bộ “Hành trình xanh” chùa Liên Hoa (phường 8, quận 11, TP.HCM) sẽ ra quân tổng vệ sinh các tuyến đường, tuyến hẻm trên địa bàn, góp phần xây dựng TP.HCM ngày càng xanh –sạch – đẹp.
  • Đặc sắc lễ cúng bến nước của người Tây Nguyên
    (TN&MT) - Lễ cúng bến nước người đồng bào Tây Nguyên diễn ra sau mùa trồng trọt, ngoài ý nghĩa tâm linh, lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.
  • Tuổi trẻ các dân tộc tỉnh Sơn La vì một môi trường xanh
    (TN&MT) - Phát huy tính tiên phong, tinh thần xung kích của tuổi trẻ, từ đầu năm tới nay, tuổi trẻ Sơn La đã phát động và triển khai nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa hưởng ứng phong trào Vì một môi trường xanh – sạch – đẹp.
  • Mùa vàng ở bản người Mông Khe Táu
    (TN&MT) - Từ những đồi núi bạc màu, giờ đây những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ với một màu vàng ấm no đã hiện hữu trên bản người Mông Khe Táu, xã Phong Dụ Thượng, huyện Văn Yên (Yên Bái).
  • Đặc sắc lễ cầu sức khỏe cho voi
    (TN&MT) - Cùng với văn hóa cồng chiêng đặc sắc thì voi là biểu tượng bất biến gắn bó với người Tây Nguyên được săn bắt từ đại ngàn hùng vĩ bởi những dũng sĩ săn voi dũng mãnh được thuần dưỡng và nuôi như người bạn lớn trong mỗi gia đình M'nông, Ê-đê…Chính vì vậy, việc cúng sức khỏe cho voi cũng hết sức chu đáo, cẩn trọng cũng không kém phần ly kỳ.
  • Lạng Sơn: Đồng bào DTTS xây dựng thôn bản xanh - sạch - đẹp
    (TN&MT) - Thời gian qua, người dân thôn Hồng Phong 1, xã Chiến Thắng (Bắc Sơn, Lạng Sơn) đã tích cực xây dựng thôn bản xanh – sạch – đẹp. Ấn tượng khi đến Hồng Phong 1 là những con đường bê tông phẳng lỳ, cây xanh mướt hai bên...
  • Biến đổi khí hậu - những hệ lụy trông thấy ở  Tây Bắc
    (TN&MT) - Những năm trở lại đây, khí hậu Tây Bắc ngày càng trở nên diễn biến thất thường. Mùa đông ngắn hơn nhưng mức nhiệt lại thường giảm rất sâu. Mùa mưa không kéo dài, lượng mưa cũng ít hơn trước. Nhưng hễ mưa là kèm theo gió lốc. Đây là hiện tượng diễn biến cực đoan của thời tiết, làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Bắc.  
  • Ấn tượng với mô hình Đưa gia súc ra khỏi gầm sàn ở Ít Ong (Sơn La)
    (TN&MT) - Tháng 10/2020, Hội liên hiệp phụ nữ thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La chính thức tổ chức ra mắt Mô hình đưa gia súc ra khỏi gầm sàn tại tiểu khu Ít Bon, góp phần thay đổi ý thức bảo vệ môi trường sống cho người dân.
  • Lục Yên (Yên Bái): Các đoàn thể "đua nhau" thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng Nông thôn mới
    (TN&MT) - Trong thời gian qua, huyện Lục Yên (Yên Bái) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực bảo vệ môi trường, góp phần giúp các xã hoàn thành tiêu chí 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
  • Nét đa dạng sinh học ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt
    (TN&MT) - Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Hoạt nằm trên địa bàn 9 xã thuộc huyện vùng biên Quế Phong (tỉnh Nghệ An), gồm xã Tiền Phong, Thông Thụ, Hạnh Dịch, Nậm Giải, Đồng Văn, Tri Lễ, Nậm Nhoóng, Cắm Muộn và Châu Thôn. Đây là Khu bảo tồn có tính đa dạng sinh học rất cao ở miền Tây xứ Nghệ với các loại động, thực vật vô cùng đa dạng, phong phú.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO