Chuyển đổi cây trồng thích ứng với thời tiết khắc nghiệt

02/03/2016, 00:00

(TN&MT) - Do ảnh hưởng hiện tượng El Nino khốc liệt nhất trong lịch sử, từ tháng 12/2015 đến nay, hạn và mặn đã xâm nhập sâu vào miền Tây Nam bộ, các cửa sông vùng ĐBSCL, khiến hoa màu, cây trồng thiệt hại nặng nề. Việc hiện thực hóa các giải pháp thích ứng cây trồng để giảm thiểu tác động trước các hình thái BĐKH đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Hạn, xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng

Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia thì xâm nhập mặn tại vùng cửa sông Nam Bộ có khả năng tiếp tục sâu hơn và cao hơn cùng kỳ mùa khô năm 2015 và trung bình nhiều năm. Từ cuối tháng 2/2016 mặn có khả năng duy trì ở mức cao, nghiêm trọng. Trên sông Tiền, sông Hậu độ mặn trên 4 g/l có thể xâm nhập sâu khoảng 50 - 70 km tính từ cửa sông, có thời kỳ trên 70 km. Độ mặn sẽ tăng cao và kéo dài đến đầu tháng 5/2016.

Hiện nay mặn xâm nhập gần như toàn bộ các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau. Nước mặn đã vào gần 1/2 diện tích các tỉnh Kiên Giang, một phần phía Đông tỉnh Tiền Giang và một phần tỉnh Long An. Tại thị xã Tân An (Long An) cách biển hơn 70 km, độ mặn đo được từ 10 - 12 g/l, vượt khả năng chịu đựng của cây trồng.

Theo Bộ NN-PTNT, vụ lúa Đông-Xuân 2015 - 2016, toàn vùng ĐBSCL có trên 1,5 triệu ha. Trong đó hơn 970.000 ha lúa thuộc 8 tỉnh ven biển, chiếm hơn 62%, thì có đến 340.000 ha đứng trước nguy cơ bị hạn, mặn và hiện có hơn 104.000 ha bị ảnh hưởng nặng.

Tại Vĩnh Long, xâm nhập mặn đã ảnh hưởng nhiều vườn cây ăn trái chuyên canh bưởi da xanh, sầu riêng, xoài. Trong khi đó ở Hậu Giang và Vĩnh Long là vùng chuyên sản xuất cây ăn trái, nhưng từ sau Tết đến nay độ mặn lấn sâu, có nơi đo được trên 3%.

Ông Mai Anh Nhịn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang cho biết, hiện nay các tuyến kênh trong tỉnh bị xâm nhập mặn lấn sâu vào 34 km nội đồng. Riêng tại TP Rạch Giá, tình trạng thiếu nước ngọt sinh hoạt nghiêm trọng kéo dài từ tháng 7/2015.

Giống lúa chịu mặn sẽ được nhận rộng tại ĐBSCL

Thích ứng cây trồng là biện pháp lâu dài

Trước mắt, Bộ NN-PTNT yêu cầu bà con nông dân bố trí thời vụ sản xuất và xuống giống của các vụ Hè Thu 2016 và vụ mùa 2016 hợp lý, tránh hạn, mặn. Thời vụ lúa Hè Thu 2016 tập trung vào tháng 4, tháng 5, điều này phù hợp với chuyển đổi cơ cấu mùa vụ và sắp xếp thời vụ sản xuất lúa ở ĐBSCL. Tuy nhiên, thích ứng cây trồng lại là biện pháp lâu dài để nền nông nghiệp có thể đứng vững trước các hình thái biến đổi khí hậu.

Theo Bộ NN-PTNT, đến nay, ngoài các giống lúa thích ứng với điều kiện thâm canh, nước ta cũng đã có các bộ giống lúa thích ứng với điều kiện úng ngập (bộ giống chịu úng: U17, U20, U21 của Viện Cây lương thực, cây thực phẩm (Viện CLT-CTP), các giống chịu mặn như M6, bàu tép; các giống chịu phèn như Tép lai; các giống chịu hạn: CH2, CH3, CH5, CH133 (Viện CLTCTP), các giống thuộc sê-ri LC của Viện Khoa học nông nghiệp Miền Nam và Viện Bảo vệ thực vật... Những giống này chưa nhiều nhưng sẽ là tiền đề để các nhà chọn giống tiếp tục nghiên cứu, lai tạo ra những giống thích ứng với các điều kiện của BĐKH như giống lúa có khả năng chịu mặn, chịu hạn, chịu ngập lụt.

Bên cạnh các giải pháp và công nghệ canh tác ở vùng khô hạn và sa mạc hóa, được nhiều nơi nghiên cứu chọn tuyển những cây giống khỏe, chịu khô hạn như: điều, ca cao, ôliu...; các cây nông nghiệp ngắn ngày: hành tím, khoai lang, mì (sắn), đậu, mía...; các cây ăn quả đan xen: thanh long, xoài, mãng cầu xiêm (na); một vài loại rau, ớt... đều được tuyển chọn đã chịu được hạn.

Việt Nam cũng có một lợi thế tuyệt vời để đối phó với nước biển dâng là có thể sử dụng đất đồi núi để phát triển nhiều loại công, nông, lâm nghiệp trong những điều kiện đất, nước khác nhau, như: cao-su, cây dừa, cây cọ dầu...; cây ăn trái, cây xa kê, cây hạt dẻ...

Mới đây, tại TP Cần Thơ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị phòng chống hạn, xâm nhập mặn vùng ĐBSCL, Phó Thủ tướng nhận định, tình hình hạn và mặn ở ĐBSCL có thể diễn biến lâu dài, nên các địa phương phải chủ động ứng phó kịp thời. Bộ NN-PTNT rà soát quy hoạch thủy lợi và chuyển đổi vùng sản xuất, đưa ra các giống cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu với vùng mặn, lợ ở một số tỉnh ven biển.

Phạm Thu Hà


(0) Bình luận
Nổi bật
Quảng Nam: Sóng lớn đánh sập kè cứng, dân lo sợ làng bị “xoá sổ”
(TN&MT) - Mặc dù đã qua mùa mưa bão, nhưng những đợt sóng mạnh cùng với triều cường liên tục xuất hiện từ đầu năm đã khiến bờ kè kiên cố ở vùng biển Tam Thanh, tỉnh Quảng Nam bị hư hỏng, sụt lún nghiêm trọng, đe doạ các khu dân cư trong đất liền.
Đừng bỏ lỡ
  • Dự báo thời tiết ngày 18-1, Bắc Bộ trời rét đậm
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 18- 1, khu vực Bắc Bộ có sương mù, trời rét đậm. Khu vực từ Thanh Hoá – Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng- Bình Thuận có mưa vài nơi, trời rét, Gió đông bắc cấp 2-3.
  • Nắm bắt cơ hội lịch sử để đạt Net Zero
    (TN&MT) - Cựu Bộ trưởng Năng lượng Vương quốc Anh Chris Skidmore vừa công bố Bản đánh giá về Net Zero, trong đó nêu ra các cơ hội mang lại trong việc đạt được Net Zero mà ông gọi đây là “cơ hội lịch sử”.
  • Định hình ưu tiên thích ứng biến đổi khí hậu của Việt Nam
    (TN&MT) - Ngày 16/1, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam đã tổ chức Hôi thảo tổng kết Dự án “Hỗ trợ xây dựng và thực hiện Kế hoạch quốc gia về thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam” (Dự án NAP-GCF).
  • Hành động để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero
    (TN&MT) - Ngày 12/1, tại Hà Nội, Viện Chính sách kinh tế môi trường phối hợp cùng Hội Chiếu sáng Việt Nam, Tạp chí Ánh sáng và Cuộc sống, Tạp chí Kinh tế môi trường tổ chức Diễn đàn "Phát thải ròng bằng 0 (Net Zero 2050): Từ cam kết đến hành động".
  • Viện Khoa học KTTV&BĐKH đề ra định hướng nghiên cứu khoa học công nghệ đến năm 2030
    (TN&MT) - Viện Khoa học Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (KTTV&BĐKH) vừa tổ chức tổng kết những thành tích quan trọng đạt được năm 2022 vừa qua, đồng thời đưa ra mục tiêu xây dựng định hướng phát triển KHCN dài hạn năm 2023 đến năm 2030.
  • Dự báo thời tiết ngày 11-1, cả nước cục bộ có mưa, trời rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 11-1, khu vực Hà Nội và phía Đông Bắc Bộ có mưa nhỏ rải rác, trời rét. Khu vực từ Đà Nẵng đến Bình Thuận Phía Bắc nhiều mây, có mưa vài nơi; phía Nam có mây, ngày nắng, đêm không mưa. Khu vực Nam Bộ cục bộ có mưa và dông lốc.
  • Đà Nẵng ứng phó với nước biển dâng: Lồng ghép nhiều kế hoạch
    (TN&MT) - Những năm gần đây, Đà Nẵng ghi nhận mực nước biển dâng trung bình tăng từ 3mm/năm, đe dọa các khu dân cư và cơ sở hạ tầng dọc bờ biển thường xuyên hơn. Hiện, địa phương đang triển khai các kế hoạch, chương trình quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và vùng bờ.
  • Liên hợp quốc kiên trì theo đuổi các thỏa thuận khí hậu toàn cầu
    (TN&MT) - Có nhiều bằng chứng cho thấy hoạt động của con người có tác động lớn đến các sự kiện thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng nhiên liệu do xung đột quân sự ở Ukraine khiến lượng khí thải nhà kính tiếp tục tăng. Trong bối cảnh đó, Liên hợp quốc đặt tình trạng khẩn cấp về khí hậu lên hàng đầu trong các ưu tiên toàn cầu, trong đó có các thỏa thuận lớn về tài chính khí hậu và đa dạng sinh học.
  • Dự báo thời tiết ngày 4-1, Bắc Bộ có mưa, trời rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 4-1, phía Bắc Bộ có mưa vài nơi, trời rét. Khu vực từ Thanh Hoá đến Bình Thuận mưa rào rải rác và có nơi có dông, cục bộ có mưa to. Khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, gió đông bắc cấp 2-3, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Phát triển bền vững lựa chọn tất yếu
    (TN&MT) - Phát triển bền vững là đích đến quan trọng của thế giới và Việt Nam là một mảnh ghép trong bức tranh chung đó. Hơn lúc nào hết, phát triển xanh, bền vững phải là mệnh lệnh của cuộc sống hiện tại và tương lai.
  • Vì sự an toàn của Nhân dân
    (TN&MT) - Thông tin khí tượng thủy văn (KTTV) là đầu vào quan trọng của các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội, phục vụ cuộc sống hằng ngày của người dân và góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia, phát triển bền vững kinh tế - xã hội đất nước. Năm 2022, với sự đồng lòng, nỗ lực phấn đấu của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, Tổng cục KTTV đã giữ vững sự chủ động trong mọi tình huống, góp phần mang lại an toàn cho người dân trong các đợt thiên tai nguy hiểm.
  • Đẩy mạnh công nghệ dự báo thủy văn: Tập trung theo lưu vực sông
    (TN&MT) - Năm 2022, trong bối cảnh thiên tai có nhiều diễn biến phức tạp, công tác dự báo thủy văn đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, theo dõi chặt chẽ và dự báo sát tình hình thiên tai, đặc biệt trong các trận mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên, phát hành các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời, đầy đủ phục vụ công tác phòng chống thiên tai (PCTT), giảm thiểu thiệt hai do thiên tai gây ra.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO