Chuyên đề: Chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số Bài 4: Cần có chế định riêng về đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số

Thúy Nhi | 20/02/2023, 11:27

Cho ý kiến vào Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại phiên thảo luận, Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa - Đoàn ĐBQH đề nghị có chế định riêng về đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu cho rằng, ở phạm vi toàn cầu, quyền của người dân tộc thiểu số hay người bản địa về đất đai được quy định trong nhiều văn bản, trong đó có Tuyên bố ngày 18/12/1992 của Liên Hiệp quốc về quyền của người thuộc các nhóm thiểu số, Tuyên ngôn ngày 13/9/2007 của Liên hiệp quốc về quyền của các dân tộc bản địa và Công ước số 169 của Tổ chức lao động quốc tế ILO. Các văn bản này yêu cầu phải quan tâm đến văn hóa, phong tục, tập quán, truyền thống khi đưa ra các quy định về đất đai đối với đồng bào vì đất đai không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn có ý nghĩa về tâm linh đối với đồng bào.

Ở nước ta, Khoản 4 Điều 5 Hiến pháp quy định: Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước. Mặc dù vậy, đến nay số hộ đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất ở, thiếu đất sản xuất còn nhiều. Theo số liệu của Chính phủ hơn 696.000 hộ dân tộc thiểu số thiếu đất ở và đất sản xuất chiếm hơn 20% tổng số hộ gia đình dân tộc thiểu số. Trong đó, có 24,500 hộ chưa đất ở, 210,000 hộ chưa có đất sản xuất, 462,000 hộ thiếu đất sản xuất.

Đại biểu cho biết, trong 245 điều của Dự thảo Luật, có 6 điều quy định trực tiếp đến đồng bào dân tộc thiểu số song chưa có những quy định riêng mang tính đột phá để giải quyết dứt điểm những hạn chế, khó khăn về đất đai cho đồng bào.

Đại biểu chỉ rõ, Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 16/6/2022 về "Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao" yêu cầu tập trung nguồn lực đầu tư, chỉ đạo quyết liệt và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan trong giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Vì vậy, để bảo đảm quyền tiếp cận đất đai của đồng bào, đề nghị Quốc hội xem xét quy định một chế định riêng (có thể là một Mục riêng) trong Dự thảo Luật về đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số.

10.jpg
Để bảo đảm quyền tiếp cận đất đai của đồng bào cần có một chế định riêng (có thể là một Mục riêng) trong Dự thảo Luật. (Ảnh QH)

Theo đó, chế định này sẽ bao gồm các nội dung về: Một là, quy định trách nhiệm bảo đảm đất đai cho cho đồng bào. Việc tạo quỹ đất để hỗ trợ đất cho đồng bào. Ấn định cụ thể lộ trình giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất của đồng bào. Không giao cho UBND cấp tỉnh mà phải giao Chính phủ thực hiện quy định tại khoản 3 Điều 24 để bảo đảm thống nhất.

Hai là, quy định điều kiện giao đất, trong đó có chính sách khuyến khích để cộng đồng dân tộc thiểu số nhận đất có rừng nghèo, rừng ở nơi xa, khó quản lý bảo vệ. Theo Hội chủ rừng Việt Nam hiện còn 3.3 triệu ha rừng nghèo, rừng nghèo kiệt, đất chưa có rừng nhưng chưa giao (không có chủ) hiện tạm để UBND xã quản lý. Đối với loại đất này, nơi nào bà con đang ở ổn định, đã hình thành cộng đồng thì giao ngay cho cộng đồng. Nơi nào còn đang có tranh chấp thì xây dựng cơ chế đồng quản lý, đồng sử dụng - theo đó Nhà nước chia sẻ quyền hạn, trách nhiệm với tổ chức cộng đồng tham gia quản lý trong bảo vệ nguồn lực đất đai, nguồn lợi từ rừng - giống cơ chế trong Luật Thủy sản.

11(1).jpg

Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa- Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn. (Ảnh QH)

Ba là, quy định cơ chế tài chính, trong đó có các quy định về miễn, giảm, giãn nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai cho đồng bào.

Bốn là, quy định quyền và nghĩa vụ của đồng bào trong sử dụng đất, quy định về nghĩa vụ sử dụng đất lâu dài, điều kiện chuyển nhượng đất sau thời gian nhất định. Khoản 3 Điều 60 Dự thảo Luật quy định tổ chức, cá nhân không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng đất do được Nhà nước giao đất theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Đây là quy định mới, chặt chẽ hơn vì khoản 3 Điều 192 Luật hiện hành cho phép chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất sau 10 năm, kể từ ngày có quyết định giao đất. Tuy nhiên, trong Báo cáo tổng kết chưa nêu rõ kết quả thi hành quy định nêu trên, chưa lý giải tại sao lại bỏ thời hạn 10 năm.

Do vậy, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động và xem xét sửa đổi theo hướng trong những trường hợp nhất định, cho phép đồng bào được chuyển nhượng như khi chuyển chỗ ở hợp pháp hay chuyển nhượng cho thành viên khác trong dòng tộc, tặng cho họ hàng, cộng đồng; quy định hợp lý thời hạn được phép chuyển nhượng, tặng cho.

Năm là, quy định chính sách ưu đãi, khuyến khích đồng bào khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững đất đai.

12(1).jpg

Cần xem xét lại quy định về việc giao cho UBND cấp tỉnh theo điều kiện thực tế của địa phương quy định cụ thể chính sách về đất đai với đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh QH)

Đại biểu Nguyễn Quốc Luận - Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét lại quy định về việc giao cho UBND cấp tỉnh theo điều kiện thực tế của địa phương quy định cụ thể chính sách về đất đai với đồng bào dân tộc thiểu số. Bởi việc này, có thể dẫn đến áp dụng và triển khai không thống nhất giữa các địa phương trong cùng một vùng và có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng để tránh thắc mắc, khiếu kiện trong nhân dân.

Bài 5: Đề xuất sửa đổi nhiều chính sách về đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số

Bài liên quan
  • Chính sách hỗ trợ đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số
    (TN&MT) - Chính sách pháp luật đất đai, ngày càng được quan tâm xây dựng nhằm quản lý chặt chẽ và điều phối hài hòa; đặc biệt, ngày càng hướng đến việc giải quyết tư liệu sản xuất cho các đối tượng ở vùng khó khăn, các chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số.

(0) Bình luận
Nổi bật
Lang Chánh (Thanh Hóa): Hiệu quả triển từ mô hình trồng lúa chất lượng cao
Nhận thức được việc phát triển nông lâm nghiệp là thế mạnh của địa phương, trong những năm qua, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân thị trấn Lang Chánh (Thanh Hóa) luôn trăn trở để tìm cây trồng phù hợp với địa phương. Năm 2022, thị trấn đã triển khai thí điểm mô hình lúa chất lượng cao tại cánh đồng lúa khu phố Trùng. Cũng nhờ mô hình thí điểm này đã gợi mở ra hướng phát triển kinh tế mới, không những tạo thêm công ăn việc làm, mà còn là cây xóa đói, giảm nghèo cho người nông dân nơi đây.
Đừng bỏ lỡ
  • Triển khai phân loại rác thải tại nguồn tới từng thôn, bản
    (TN&MT) - Triển khai phân loại rác thải tại nguồn nhằm tiến tới xử lý rác theo hướng tuần hoàn, giảm chôn lấp, tăng tỷ lệ tái chế là định hướng quản lý chất thải rắn vùng nông thôn ở huyện miền núi Yên Bình (Yên Bái).
  • Bắc Quang – Hà Giang: Đưa nhiều chương trình vì mục tiêu giảm nghèo tới gần người dân
    Hàng loạt chương trình mục tiêu giảm nghèo của Trung ương và tỉnh Hà Giang đang được huyện Bắc Quang tích cực triển khai sâu rộng tới người dân thông qua các kế hoạch, đề án, dự án cụ thể và có kiểm tra, giám sát nghiêm túc, nhờ đó bước đầu đã giải quyết việc làm, tạo sinh kế bền vững cho người dân, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa của huyện Bắc Quang.
  • Phú Yên: Tìm giải pháp cho những công trình nước sạch vùng nông thôn, vùng đồng bào DTTS
    (TN&MT) - Phú Yên là một trong số những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của hạn hán. Người dân nhiều địa phương trong tỉnh, đặc biệt là khu vực miền núi thường xuyên thiếu nước sinh hoạt. Tuy nhiên, nghịch lý là hiện nay hàng chục công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung do Nhà nước đầu tư xây dựng đã bị bỏ hoang từ nhiều năm qua.
  • Nuôi dê thương phẩm giúp nhiều hộ dân đổi đời
    Thời gian qua, việc chia sẻ kinh nghiệm nuôi dê thương phẩm và liên kết trong chăn nuôi, bao tiêu sản phẩm đang từng bước đem lại hiệu quả kinh tế lớn, đồng thời mở ra hướng đi mới cho hàng chục hộ dân ở huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Theo số liệu báo cáo, ước tính tổng đàn Dê thương phẩm của huyện đến hết tháng 6/2023 đạt khoảng 10.000 con.
  • Mường Lát (Thanh Hóa): Cuộc sống mới ở khu tái định cư
    Bản Ón, xã Tam Chung, huyện Mường Lát (Thanh Hóa) có 100% là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Đa số người dân trong bản thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo. Phần lớn các hộ dân dựng nhà bên những sườn núi cheo leo, nên luôn phải đối mặt với nguy cơ lũ quét, sạt lở rất cao vào mùa mưa lũ. Nhưng giờ đây người dân trong bản không còn phải nơm nớp lo sợ, bởi khu tái định cư do Nhà nước đầu tư khang trang, đồng bào đã và đang bắt tay vào xây dựng cuộc sống mới.
  • Bắc Quang - Hà Giang: Nỗ lực giúp dân xóa nghèo bền vững
    Thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU, ngày 1/11/2020 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Giang về Chương trình cải tạo vườn tạp, phát triển kinh tế vườn hộ để tạo sinh kế cho người dân, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, huyện Bắc Quang đã chủ động tuyên truyền, xây dựng kế hoạch và triển khai hiệu quả giúp hàng chục hộ dân xóa nghèo và vươn lên khá giả.
  • Sắc xanh xứ đạo xã Phú Sơn
    Bà con giáo xứ tại xã Phú Sơn, thị xã Nghi Sơn (Thanh Hóa) luôn nêu cao phương châm sống “tốt đời đẹp đạo”, tự giác nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm.
  • Theo chân cán bộ kiểm lâm “cắm bản”
    (TN&MT) - Dọc theo những con đường đến với xã vùng biên Phiêng Pằn của huyện Mai Sơn (Sơn La), trên những quả đồi bạc màu, hoang hóa ngày nào, đang xanh lên màu xanh của những cánh rừng. Trong thành công ấy, có bóng dáng, sự nỗ lực quên mình của người kiểm lâm viên địa bàn ngày ngày “bám đất, bám rừng”.
  • Cây dược liệu- Cây xóa nghèo bền vững ở các huyện miền Núi
    Cùng với chính sách xóa đói, giảm nghèo của Chính phủ, trong những năm gần đây, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thanh Hóa đã đưa ra nhiều chương trình xóa đói, giảm nghèo cho bà con các huyện miền Núi. Trong những chương trình đó thì phát triển nguồn lực tại chỗ là một trong những thế mạnh của người dân như: Phát triển và bảo vệ rừng, trồng cây lâm nghiệp, nông nghiệp, trồng dược liệu… Nhờ đó, người dân vùng sâu, vùng xa Xứ Thanh đã thoát nghèo bền vững.
  • Lễ cầu mưa của dân tộc Hà Nhì
    (TN&MT) - Hàng năm từ 15/5 - 15/7 (âm lịch) người Hà Nhì ở Mường Nhé (Điện Biên) lại chuẩn bị cho Tết mùa mưa (Dế khù chà – theo tiếng Hà Nhì). Đây là dịp để người Hà Nhì cầu mong cho mưa thuận gió hòa, vụ mùa tốt tươi, con cháu họ được sum vầy hạnh phúc. Ngoài ý nghĩa tín ngưỡng tâm linh thì đó còn là thời điểm họ cảm tạ thần mưa đã dâng nước suối đủ tưới mát cây cối, ruộng đồng, không làm lũ ống, lũ quét... Cảm tạ đất trời đã che chở họ trong cả một năm qua.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO