Chung tay bảo vệ “tấm lá chắn” của Trái đất - Tuân thủ quy định để ngành điện lạnh vững bước

Khánh Ly (Thực hiện) | 15/09/2022, 08:27

(TN&MT) - Thời gian tới, việc sử dụng các loại thiết bị làm lạnh, môi chất lạnh bảo vệ môi trường sẽ dần trở thành yêu cầu bắt buộc. Quá trình thay đổi, chuyển tiếp sẽ gặp những khó khăn gì, Báo TN&MT đã phỏng vấn TS. Nguyễn Xuân Tiên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học kỹ thuật Lạnh và điều hòa không khí Việt Nam, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực điện lạnh tại Việt Nam hiện nay để thông tin thêm về vấn đề này.

PV: Ông nhận định như thế nào về xu hướng gia tăng nhu cầu sử dụng các thiết bị lạnh, điều hòa không khí tại Việt Nam?

9-2-.jpg

TS. Nguyễn Xuân Tiên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học kỹ thuật Lạnh và điều hòa không khí Việt Nam

TS. Nguyễn Xuân Tiên: Ngày nay, tủ lạnh hay điều hòa đã trở thành loại vật dụng thiết yếu trong mỗi gia đình. Không chỉ phổ biến tại đô thị, các gia đình ở vùng nông thôn mỗi phòng có một chiếc điều hòa là chuyện bình thường. Lý do vì Việt Nam là nước nóng ẩm, nhiệt độ thời tiết những năm gần đây ngày càng khắc nghiệt và cuộc sống của người dân được nâng cao nên nhu cầu sử dụng điều hòa hết sức cấp thiết.

Ở khu vực Đông Nam Á nói chung, Việt Nam có tốc độ phát triển thị trường điều hòa nhanh hàng đầu. Giai đoạn năm 2017 - 2019, tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 15 - 20%/năm; năm 2020 - 2021 bị chững lại do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, nhưng đến năm 2022 đã bắt đầu lấy lại phong độ.

Bên cạnh nhu cầu dân dụng là nhu cầu phục vụ công việc, phát triển kinh tế, điển hình là ngành xuất khẩu thủy - hải sản, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu khoảng 10 tỷ đô la và tất cả sản phẩm đều phải qua đông lạnh. Ngoài thủy sản, hầu hết các ngành đều có những nhu cầu làm lạnh để tăng thời gian bảo quản thiết bị, thuốc men, thực phẩm… Vậy nên, có thể nhận định, ngành lạnh ở Việt Nam sẽ rất phát triển trong thời gian tới.

PV: Trong tương lai, ngành sản xuất thiết bị lạnh, điều hòa không khí chắc chắn phải giảm phát thải theo Luật Bảo vệ môi trường. Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu thực tiễn các thiết bị và yêu cầu về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, thưa ông?

TS. Nguyễn Xuân Tiên: Các hệ thống lạnh bắt buộc phải sử dụng môi chất lạnh. Đây là chất trung gian để có thể truyền nguồn nhiệt có nhiệt độ thấp ra môi trường. Trong giai đoạn phát triển sản xuất điều hòa không khí, thiết bị lạnh mạnh nhất, thế giới sử dụng chủ yếu là môi chất lạnh gốc F gây suy giảm tầng ô-dôn, sau này có các chất khác thay thế thì lại phát thải khí nhà kính gây biến đổi khí hậu.

9-1-.jpg

Mô phỏng vai trò ngăn tia cực tím từ mặt trời chiếu xuống trái đất của tầng ô-dôn.

Môi chất lạnh thế hệ mới hiện nay phải đảm bảo 2 yêu cầu chủ yếu: Có khả năng làm lạnh tốt và không gây hại môi trường (không phát thải các chất phá hủy tầng ô-dôn hay khí nhà kính). Vấn đề này không đơn giản. Thế giới đã tìm ra một số chất nhưng giá thành cao nên chưa thể phổ biến. Việt Nam không có đủ điều kiện để tự nghiên cứu, nhưng có thể tập trung vào việc quản lý sử dụng.

Theo lộ trình, Việt Nam sẽ loại trừ hoàn toàn HCFC đến năm 2040. Điều này rất khó khăn, đặc biệt, nhiều doanh nghiệp gặp hạn chế về nguồn lực tài chính. Muốn dùng môi chất lạnh mới, doanh nghiệp sẽ phải thay đổi máy móc, dây chuyền sản xuất mới, có thể lên tới hàng chục, hàng trăm tỷ đồng. Mặc dù doanh nghiệp đã có nhận thức nhất định về vấn đề này nhưng đây là bài toán khó, không thể thay đổi trong thời gian ngắn.

Tôi có theo dõi việc hỗ trợ trong lĩnh vực này của một số tổ chức quốc tế. Phổ biến nhất là cho vay vốn, nhưng điều kiện vay đi kèm rất ngặt nghèo nên doanh nghiệp không mấy mặn mà. Về hỗ trợ kỹ thuật, đơn cử, Nhật Bản đã hỗ trợ về thiết bị tiêu hủy HCFC 22, tổ chức hội thảo hướng dẫn cách thức thu hồi, vận chuyển, dự trữ, tiêu hủy. Dự án thiết thực và có ích, nhưng hiệu quả chủ yếu là nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ. Còn thực tế, chi phí cho cả quá trình này không hề rẻ và không phù hợp với quy mô doanh nghiệp Việt Nam.

Giải pháp giảm phát thải bao trùm, tổng thể vẫn là phải ban hành cơ chế, chính sách loại trừ HCFC, HFC. Chính sách cần hết sức cụ thể, phù hợp với thông lệ Việt Nam và cam kết quốc tế. Bộ TN&MT đã làm tốt vấn đề này với việc xây dựng các quy định liên quan trong Luật Bảo vệ môi trường, các Nghị định, Thông tư hướng dẫn cụ thể, sát với thực tiễn. Bộ Công Thương cũng có những chính sách về tiết kiệm năng lượng và đã xây dựng thành công thị trường dán nhãn tiết kiệm năng lượng. Riêng ngành lạnh và điều hòa ghi nhận mức độ tiết kiệm năng lượng rất tốt. Chi phí điện cho điều hòa, làm lạnh thường chiếm 20 - 40% nên nếu tiết kiệm dù chỉ 1% cũng đã đem lại hiệu quả kinh tế đáng kể. Như vậy, chính sách cần đúng và kịp thời, bên cạnh đó, cần có bộ phận quản lý, kiểm tra việc thực thi.

Theo tôi, những đơn vị nhập khẩu, tiêu thụ môi chất lạnh lớn như khách sạn lớn, nhà máy lớn, kho lạnh lớn… cần tiên phong tiến hành giảm phát thải nhằm xây dựng ý thức trong xã hội. Một mặt, Nhà nước ban hành chính sách cứng rắn để doanh nghiệp thực hiện. Mặt khác, thị trường sẽ tự đào thải những doanh nghiệp nào không đáp ứng được yêu cầu bảo vệ môi trường.

Bản thân doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần chủ động chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Bộ TN&MT; có kế hoạch và biện pháp cụ thể sử dụng các thiết bị có môi chất không phá hủy tầng ô-dôn cũng như không phát thải khí nhà kính và sử dụng những kỹ thuật viên được đào tạo bài bản.

PV: Theo ông, cần làm gì để nâng cao trình độ nhân lực, đáp ứng yêu cầu tiếp thu khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến trong lĩnh vực lạnh và điều hòa không khí?

TS. Nguyễn Xuân Tiên: Thợ điện, lạnh ngày nay đã hiểu biết hơn rất nhiều về vấn đề bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng so với trước. Đây là thành quả từ quá trình phổ biến kiến thức của Bộ TN&MT. Đội ngũ nhân lực trong ngành đã phát triển vượt bậc về mặt số lượng, với sự tham gia đào tạo của ngày càng nhiều trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề. Có trường, lượng học viên ngành điện, lạnh chiếm tới 30 - 50%. Tại Trường Đại học Bách khoa, chúng tôi đào tạo hơn 100 học viên mỗi năm và khi ra trường, tất cả đều có việc làm. Điều này cho thấy, nhu cầu nhân lực cực lớn.

Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực sẽ cần phải được cải thiện trong thời gian tới. Đơn giản nhất là làm sao để họ có thể sử dụng gas lạnh hợp lý, sử dụng máy móc không làm rò rỉ gas, tiết kiệm năng lượng; am hiểu các quy trình kỹ thuật khi sử dụng vận hành sửa chữa các thiết bị, không xả môi chất lạnh ra môi trường mà thu hồi lại để đem đi tiêu hủy…

Theo tôi biết, Bộ TN&MT đã có văn bản đề nghị Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) trong thời gian tới sẽ cấp chứng chỉ nghề điện, lạnh nhằm đảm bảo những người thợ sẽ đạt các yêu cầu, quy chuẩn cần thiết.

Quá trình đào tạo, tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên và đẩy mạnh hơn nữa trong thời gian tới.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan
  • Tiền Giang: Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Là tỉnh ven biển với hệ thống sông rạch chằng chịt, thời gian qua, Tiền Giang chịu ảnh hưởng nặng nề trước áp lực của biến đổi khí hậu (BĐKH), nước biển dâng và xâm nhập mặn. Để từng bước khôi phục và thích ứng, tỉnh Tiền Giang đã và đang xây dựng, triển khai thực hiện nhiều mô hình, giải pháp chủ động ứng phó, nhằm góp phần ổn định sản xuất và đời sống của người dân trên địa bàn.

(0) Bình luận
Nổi bật
Yên Bái: Hưởng ứng Tết trồng cây xuân Quý Mão 2023 tại huyện Văn Chấn
Sáng 27/1, UBND huyện Văn Chấn (Yên Bái) đã tổ chức Lễ hưởng ứng “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” xuân Quý Mão 2023 tại thôn Thanh Tú, xã Đại Lịch.
Đừng bỏ lỡ
  • Liên hợp quốc kiên trì theo đuổi các thỏa thuận khí hậu toàn cầu
    (TN&MT) - Có nhiều bằng chứng cho thấy hoạt động của con người có tác động lớn đến các sự kiện thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng nhiên liệu do xung đột quân sự ở Ukraine khiến lượng khí thải nhà kính tiếp tục tăng. Trong bối cảnh đó, Liên hợp quốc đặt tình trạng khẩn cấp về khí hậu lên hàng đầu trong các ưu tiên toàn cầu, trong đó có các thỏa thuận lớn về tài chính khí hậu và đa dạng sinh học.
  • Dự báo thời tiết ngày 4-1, Bắc Bộ có mưa, trời rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 4-1, phía Bắc Bộ có mưa vài nơi, trời rét. Khu vực từ Thanh Hoá đến Bình Thuận mưa rào rải rác và có nơi có dông, cục bộ có mưa to. Khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, gió đông bắc cấp 2-3, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Phát triển bền vững lựa chọn tất yếu
    (TN&MT) - Phát triển bền vững là đích đến quan trọng của thế giới và Việt Nam là một mảnh ghép trong bức tranh chung đó. Hơn lúc nào hết, phát triển xanh, bền vững phải là mệnh lệnh của cuộc sống hiện tại và tương lai.
  • Vì sự an toàn của Nhân dân
    (TN&MT) - Thông tin khí tượng thủy văn (KTTV) là đầu vào quan trọng của các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội, phục vụ cuộc sống hằng ngày của người dân và góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia, phát triển bền vững kinh tế - xã hội đất nước. Năm 2022, với sự đồng lòng, nỗ lực phấn đấu của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, Tổng cục KTTV đã giữ vững sự chủ động trong mọi tình huống, góp phần mang lại an toàn cho người dân trong các đợt thiên tai nguy hiểm.
  • Đẩy mạnh công nghệ dự báo thủy văn: Tập trung theo lưu vực sông
    (TN&MT) - Năm 2022, trong bối cảnh thiên tai có nhiều diễn biến phức tạp, công tác dự báo thủy văn đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, theo dõi chặt chẽ và dự báo sát tình hình thiên tai, đặc biệt trong các trận mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên, phát hành các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời, đầy đủ phục vụ công tác phòng chống thiên tai (PCTT), giảm thiểu thiệt hai do thiên tai gây ra.
  • Dự báo thời tiết ngày 28-12, Bắc Bộ rét đậm rét hại
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 28- 12, khu vực Bắc Bộ có mưa rào rải rác, trời rét đậm. Khu vực Nam Bộ đêm trời trở lạnh.
  • Đổi mới công tác dự báo thủy văn theo hướng đồng bộ, liên thông theo lưu vực sông
    (TN&MT) - Năm 2022 tiếp tục là năm với nhiều loại hình thiên tai thủy văn, xuất hiện trên nhiều tỉnh thành của cả nước. Lũ quét, sạt lở đất gây thiệt hại về người và tài sản ngay trong những tháng đầu của mùa mưa lũ ở khu vực Bắc Bộ; mưa lũ trong năm 2022 tiếp tục tác động lớn gây ngập lụt sâu rộng tại nhiều tỉnh thành tại khu vực miền Trung, gây ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân trong khu vực.
  • Sơn La: Gỡ khó trong triển khai Dự án kè suối Nặm La
    (TN&MT) - Dự án kè suối Nặm La, thành phố Sơn La là một trong các công trình trọng điểm của tỉnh, góp phần cải tạo dòng chảy, đảm bảo yêu cầu thoát lũ, tạo cảnh quan môi trường đô thị, ứng phó BĐKH. Hiện nay, chủ đầu tư Dự án đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thi công, mục tiêu hoàn thành Dự án vào năm 2023.
  • Doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính
    (TN&MT) - Sắp tới, hơn 1.900 doanh nghiệp thuộc các ngành công thương, xây dựng, giao thông vận tải, tài nguyên và môi trường sẽ phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính nhằm đáp ứng các quy định của Luật Bảo vệ môi trường.
  • Tuổi trẻ Quảng Ninh: “Gom giấc mơ” ứng phó biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Chứng kiến người dân địa phương xử lí pin đã qua sử dụng bằng rất nhiều cách nguy hiểm, những thanh niên nhiệt huyết của Quảng Ninh đã quyết định hợp sức với mục tiêu chung “đưa người trẻ tiếp cận gần hơn đến công cuộc ứng phó với biến đổi khí hậu”.
  • Tăng cường tính minh bạch trong quản lý dữ liệu giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris
    (TN&MT) - Ngày 21/12, tại Hà Nội, Bộ TN&MT phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khởi động Dự án “Nâng cao năng lực quản lý dữ liệu và thông tin báo cáo phù hợp với yêu cầu khung minh bạch tăng cường của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu” (CBIT).
  • Đình Lập (Lạng Sơn): Phát triển rừng thích ứng biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Với gần 92.000ha rừng, huyện Đình Lập là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn nhất tỉnh Lạng Sơn. Huyện đã hình thành một số vùng rừng sản xuất tập trung, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH).
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO