Chú trọng nguồn lực tài chính khắc phục hậu quả thiên tai khu vực miền núi

Thanh Tùng | 17/09/2021, 05:49

(TN&MT) - Thiên tai ngày càng diễn biến bất thường, khó dự báo kết hợp với biến đổi khí hậu đã tạo ra nhiều loại hình thiên tai nguy hiểm, với tần suất ngày càng tăng, gây thiệt hại nặng nề, trước hết là về kinh tế.

Đáng nói, thiệt hại do thiên tai lại chủ yếu xảy ra ở các địa phương ở miền núi, kinh tế còn khó khăn, chưa tự cân đối được ngân sách. Do đó, việc bố trí nguồn lực cho việc khắc phục hậu quả, tái thiết sau thiên tai được các Bộ, ngành, địa phương rất chú trọng trong những năm qua.

Tái thiết sau thiên tai

Yên Bái là tỉnh nằm ở khu vực miền núi phía Bắc nước ta, có địa hình địa chất phức tạp, đồi núi cao, độ dốc lớn, chia cắt mạnh, có nhiều sông suối. Những năm gần đây, Yên Bái thường xuyên chịu ảnh hưởng của các hiện tượng thiên tai như lũ quét, sạt lở đất, mưa đá kèm dông lốc, rét đậm, rét hại…

Thống kê của Ban chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh Yên Bái cho biết, năm 2020, toàn tỉnh xảy ra 19 đợt thiên tai làm 2 người chết, 16 người bị thương; hư hỏng 7.787 căn nhà, thiệt hại 4.100 ha lúa, hoa màu, cây ăn quả, cây lâm nghiệp. Thiên tai cũng làm thiệt hại 216 ha diện tích nuôi cá truyền thống, 480 con gia súc và hơn 17.700 con gia cầm bị chết; 150 cột điện bị đổ gãy; hơn 9,3 km đường dây điện bị đứt; 212 công trình thủy lợi, 207 vị trí đường quốc lộ, 618 vị trí đường tỉnh bị hư hỏng; 18 cầu tạm bị cuốn trôi. Tổng giá trị thiệt hại ước tính 118 tỷ đồng.

Hình ảnh Chòm Cu Vai thuộc khu tái định cư thôn Háng Xê, xã Xà Hồ, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái.

Trước thực trạng đó, công tác khắc phục hậu quả thiên tai được tỉnh Yên Bái quan tâm chỉ đạo theo phương châm “4 tại chỗ” với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, giúp sớm ổn định đời sống, sản xuất của nhân dân. Đối với các đợt thiên tai lớn, Yên Bái đã kịp thời đề nghị sự hỗ trợ của Trung ương và vận động các nguồn xã hội hóa để có đủ nguồn lực tái thiết.

Ban chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh Yên Bái cho biết, công tác tái định cư người dân chịu ảnh hưởng của thiên tai chuyển hướng từ việc triển khai các dự án tái định cư tập trung quy mô lớn sang hình thức tái định cư xen ghép để đảm bảo nhanh, kịp thời; phù hợp với tập tục, thói quen sinh sống, canh tác của người dân. Đồng thời cũng dễ huy động các nguồn lực xã hội hóa. Đến đầu năm 2021, tỉnh đã ổn định cuộc sống cho trên 2.246 hộ, di dời trên 2.285 hộ bị ảnh hưởng và trên 100 công trình cơ sở hạ tầng bị hư hỏng. Tổng kinh phí đã huy động gần 1.000 tỷ đồng.

Cùng với Yên Bái, tỉnh Quảng Nam có 9 huyện miền núi với dân số khoảng 330.404 người, chiếm 22% dân số toàn tỉnh. Do địa hình miền núi rất phức tạp, có độ dốc lớn, bị chia cắt bởi nhiều sông, suối, các khu dân cư ở chân núi, lưng chừng núi tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất; các khu dân cư ở khu vực trũng thấp thì dễ bị lũ ống, lũ quét. Vùng đồng bằng, các khu vực trũng thấp dễ bị ngập lụt, các khu vực ven sông, suối thì có nguy cơ sạt lở đất bờ sông, bờ suối. Thống kê cho thấy, năm 2020, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 5 vụ sạt lở đất nghiêm trọng làm chết 30 người, mất tích 17 người, hư hỏng nhiều nhà cửa, tài sản của người dân.

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, tỉnh Quảng Nam đã tiến hành bố trí dân cư trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2013-2020 theo Quyết định 1776/QĐ-TTg. Theo đó, tổng số hộ được bố trí, ổn định dân cư là 1.197 hộ. Thực hiện hỗ trợ di dời nhà trực tiếp cho hộ gia đình thực hiện di dời, tái định cư trong nội vùng dự án với mức hỗ trợ 20 triệu đồng/hộ. Tổng số kinh phí đã thực hiện hơn 23 tỷ đồng; trong đó: Ngân sách Trung ương hơn 8 tỷ đồng, ngân sách tỉnh gần 15 tỷ đồng. Riêng 9 huyện miền núi, từ năm 2013 đến 2016, đã tổ chức thực hiện di dời 772 hộ dân vùng thiên tai; trong đó bố trí tập trung là 444 hộ, bố trí xen ghép là 328 hộ; tổng kinh phí hỗ trợ di chuyển nhà cấp phát trực tiếp đến hộ là hơn 12 tỷ đồng.

Những ngôi nhà mới trong khu tái định cư cho bà con xã Trà Leng (huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam) sau lũ quét.

Tiếp đó, tỉnh Quảng Nam tiến hành sắp xếp, ổn định dân cư trên địa bàn 9 huyện miền núi giai đoạn 2017-2020 theo Nghị quyết số 12/2017/NQ-HĐND của HĐND tỉnh. Cụ thể, tổng kinh phí UBND tỉnh đã bố trí trong 4 năm (2017-2020) cho 9 huyện miền núi thực hiện cơ chế sắp xếp, ổn định dân cư là 385 tỷ đồng. Đến 30/9/2020, có tổng số 6.462 hộ tham gia sắp xếp di dời chỗ ở, bao gồm: 2.836 hộ dân vùng thiên tai; 1.488 hộ dân tộc thiểu số; 2.115 hộ nghèo vùng đặc biệt khó khăn; 10 hộ ra khỏi khu vực bảo vệ của rừng phòng hộ, đặc dụng; 13 hộ dân khác cần thiết phải sắp xếp.

Một báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho biết, trong 8 tháng đầu năm 2020, Chính phủ đã hỗ trợ nguồn kinh phí khắc phục lốc, sét, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất cho các tỉnh miền núi phía Bắc theo Quyết định số 1930/QĐ-TTg ngày 26/11/2020 của Thủ tướng Chính phủ là 381,8 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí các tỉnh được hỗ trợ như sau: Hà Giang: 75 tỷ đồng; Bắc Cạn: 13,4 tỷ đồng: Cao Bằng: 30 tỷ đồng; Lào Cai: 28 tỷ đồng; Sơn La: 20 tỷ đồng; Điện Biên: 45 tỷ đông; Lai Châu: 78,2 tỷ dồng; Phú Thọ: 40 tỷ đổng; Hòa Bình: 20 tỷ đồng; Tuyên Quang: 30 tỷ đồng. Lạng Sơn: 2,2 tỷ đồng.

Đảm bảo nguồn lực

Thông tin về nguồn lực tài chính phục vụ cho công tác phòng, chống thiên tai năm 2020 tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác PCTT&TKCN năm 2021, Bộ Tài chính cho biết, Việt Nam là quốc gia thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, do đó, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách để ưu tiên nguồn lực phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai như hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, quỹ phòng, chống thiên tai; ưu đãi về thuế, tín dụng; chia sẻ rủi ro thông qua chính sách bảo hiểm và huy động từ cộng đồng.

Bộ Tài chính đã bố trí 473 tỷ đồng kinh phí hỗ trợ phòng, chống thiên tai cho các Bộ, ngành, địa phương năm 2020.

Theo đó, Bộ Tài chính cho biết đã cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo Chính phủ trình Quốc hội bố trí kinh phí hỗ trợ phòng, chống thiên tai năm 2020 cho các Bộ, ngành, địa phương. Cụ thể, bố trí kinh phí cho các Bộ, ngành là 473 tỷ đồng, bao gồm: Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai là 33 tỷ đồng; Bộ Giao thông vận tải là 310 tỷ đồng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là 130 tỷ đồng (xử lý các sự cố cấp bách về đê điều).

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng thực hiện bố trí kinh phí cho các địa phương thông qua 2 Chương trình mục tiêu là 8.909 tỷ đồng. Trong đó, Chương trình mục tiêu tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp và phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, ổn định đời sống dân cư là 3.263 tỷ đồng; Chương trình mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh là 5.646 tỷ đồng.

Về hỗ trợ kinh phí từ dự phòng ngân sách Trung ương năm 2020, trên cơ sở báo cáo của các Bộ, ngành, địa phương, Bộ Tài chính đã phối hợp với Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai và các Bộ có liên quan trình Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai cho các địa phương là 10.705 tỷ đồng để hỗ trợ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai.

Dự báo, năm 2021, tình hình thiên tai tiếp tục có những diễn biến phức tạp. Do đó, Bộ Tài chính đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ưu tiên, chủ động bố trí và sử dụng nguồn lực địa phương (dự phòng ngân sách địa phương, quỹ dự trữ tài chính, quỹ phòng, chống thiên tai và các nguồn huy động hợp pháp khác) để phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai.

Trong đó, hỗ trợ bằng tiền là 9.426 tỷ đồng để khắc phục hậu quả thiên tai, thực hiện các dự án phòng, chống thiên tai và ổn định dân cư năm 2020, gồm: Hỗ trợ cho các địa phương để khắc phục hậu quả các đợt bão, mưa lũ, lũ quét, sạt lở đất, mưa đá là 1.885 tỷ đồng. Hỗ trợ các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long kinh phí phòng, chống và khắc phục hậu quả hạn hán, xâm nhập mặn là 530 tỷ đồng. Hỗ trợ các địa phương đế khôi phục sản xuất theo Nghị định số 02/2017/NĐ-CP ngày 9/1/2017 của Chính phủ về cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp đế khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh là 491 tỷ đồng. Hỗ trợ các địa phương thực hiện dự án đầu tư cấp bách, trong đó tập trung ưu tiên cho các dự án, công trình phòng, chống khắc phục hậu quả thiên tai (lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất) là 6.520 tỷ đồng.

Đồng thời, hỗ trợ bằng hiện vật (lương thực, vật tư, thiết bị, hóa chất, hạt giống) từ dự trữ quốc gia tương đương trị giá khoảng 1.279 tỷ đồng.

Bài liên quan
  • Quảng Nam: Đảm bảo lương thực cho vùng bị sạt lở, cô lập do lũ lớn
    (TN&MT) - Do ảnh hưởng của bão số 5 gây mưa lớn trên các huyện miền núi Quảng Nam khiến lượng nước từ thượng nguồn đổ về nhiều, gây sạt lở và cô lập cục bộ một số khu vực. Chính quyền các địa phương đã chủ động nhiều phương án tích trữ, vận chuyển lương thực bằng cáp treo, đảm bảo bà con ổn định đời sống trong điều kiện mưa lũ kéo dài.

(0) Bình luận
Nổi bật
Bình Thuận: Quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp giảm nghèo bền vững
(TN&MT) -Thời gian qua, thực hiện các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về giảm nghèo bền vững, tỉnh Bình Thuận không những tạo điều kiện cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo tham gia vay và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn để phát triển kinh tế, mà còn thực hiện nhiều giải pháp nhằm kịp thời ứng phó với tình hình hạn hán, giải quyết nhu cầu về nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất cho người dân địa phương.
Đừng bỏ lỡ
  • Bảo Thắng - Lào Cai: Bảo vệ tài nguyên khoáng sản để phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số
    (TN&MT) - Tuyên truyền phổ biến, nâng cao nhận thức cộng đồng về tài nguyên môi trường, quản lý và bảo vệ chặt khoáng sản chưa khai thác, nâng cao nhận thức của người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa, về bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên. Đó là cách mà huyện Bảo Thắng đang làm trong việc bảo vệ khoáng sản để phát triển bền vững và giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  •  “Đổi đời” từ rừng xanh
    (TN&MT) - Nhiều năm qua, việc phát triển trồng rừng gỗ lớn đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế (FSC) đã giúp người dân tại Thừa Thiên – Huế thoát nghèo và vươn lên làm giàu, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu các tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH).
  • Kon Tum: Người dân thoát nghèo nhờ quản lý, bảo vệ rừng
    (TN&MT) - Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) triển khai trên địa bàn tỉnh Kon Tum những năm qua không chỉ nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, mà còn là công cụ đắc lực hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống.
  • Kon Tum: Tích cực vận động người đồng bào dân tộc thiểu số bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Để phong trào bảo vệ môi trường lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng dân cư, đặc biệt là ở các làng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), các cấp chính quyền địa phương và hội, đoàn thể tỉnh Kon Tum đã tích cực vận động người dân cùng tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường ở thôn, làng.
  • “Xanh  - sạch - sáng” các thánh đường ở Cố đô Huế
    (TN&MT) - Thời gian qua, giáo dân Công giáo ở các xứ đạo trung tâm TP. Huế (tỉnh Thừa Thiên – Huế) đã tích cực tham gia bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan “xanh - sạch – sáng” trong khuôn viên các thánh đường, thể hiện tinh thần “sống tốt đời đẹp đạo”.
  • Gìn giữ nét đẹp truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số
    (TN&MT) - Thành phố Sơn La có có trên 106.000 người, 12 dân tộc cùng sinh sống; trong đó, dân tộc Thái chiếm trên 52% dân số. Để gìn giữ, bảo tồn, khôi phục các phong tục tập quán tốt đẹp, phát huy các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của cộng đồng các dân tộc thành phố, năm 2020, Thành ủy Sơn La đã ban hành Đề án số 04 – ĐA/TU, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thành phố, mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc tiểu vùng Tây Bắc giai đoạn 2020 – 2025.
  • Phát triển Kinh tế gắn với gìn giữ bản sắc văn hoá vùng DTTS&MN - Bài 1:  “Đòn bẩy” từ Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2030
    (TN&MT) - Năm 2022, các địa phương đang tích cực triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; phát huy tốt nhất nguồn lực từ chương trình để từng bước thay đổi bộ mặt và nâng cao chất lượng đời sống gắn với gìn giữ bản sắc văn hoá đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
  • Bình Thuận: Nâng cao hiệu quả sử dụng đất của đồng bào DTTS
    (TN&MT) - Trong những năm qua, tỉnh Bình Thuận đã có nhiều nỗ lực trong việc giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), góp phần ổn định các khu dân cư, khu sản xuất cho đồng bào DTTS, đồng thời, góp phần bảo đảm cho việc phát triển toàn diện cả về kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh của địa phương.
  • Bến Tre: Quan tâm đồng bào DTTS xây dựng quê hương giàu mạnh
    (TN&MT) - Thời gian qua, công tác tham mưu thực hiện chính sách dân tộc luôn được sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của các cấp, các ngành tỉnh Bến Tre; đặc biệt trong triển khai các chính sách phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn, góp phần cùng cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường (BVMT), ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH), đoàn kết gắn bó, chung tay xây dựng quê hương.
  • Cần Thơ: Tăng cường công tác cấp giấy CNQSDĐ cho đồng bào DTTS
    (TN&MT) - Nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, trong thời gian qua, các cơ quan chức năng của TP. Cần Thơ đã tăng cường công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố nói chung, người dân tộc thiểu số (DTTS) nói riêng.
  • Chứng nhận rừng theo tiêu chuẩn FSC góp phần bảo vệ môi trường nhìn từ cơ sở
    Diện tích rừng ở Việt Nam hàng chục năm qua đang suy giảm nghiêm trọng, một phần là do chặt phá rừng bừa bãi và nạn buôn lậu gỗ, cũng như chính sách lỏng lẻo trong quản lý và khai thác rừng của chúng ta đem đến. Để quản lý rừng, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sống và hành trình tiêu thụ sản phẩm từ rừng, Tuyên Quang là một trong những tỉnh tiên phong và đã đem lại hiệu quả nhất hiện nay.
  • Quế Phong (Nghệ An): Đảm bảo quyền bình đẳng của phụ nữ trong vấn đề cấp “sổ đỏ”
    (TN&MT) - Qua thống kê sơ bộ trên địa bàn huyện Quế Phong hiện có trên 80% phụ nữ đứng tên trong “sổ đỏ” của gia đình. Để đạt được kết quả này là một nỗ lực rất lớn của cả cán bộ và người dân trên địa bàn huyện và sự hỗ trợ của Dự án “Tăng cường kiến thức pháp luật và hỗ trợ pháp lý để đảm bảo quyền bình đẳng về đất đai của phụ nữ dân tộc thiểu số” do Viện tư vấn Phát triển Kinh tế- Xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA) hỗ trợ thực hiện.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO