Cấp bách bảo vệ tài nguyên nước ngầm: Sử dụng hiệu quả để phát triển bền vững

Xuân Hợp (thực hiện) | 22/03/2022, 09:31

(TN&MT) - Ngày Nước thế giới năm 2022 có chủ đề “Nước ngầm - Biến nguồn tài nguyên vô hình thành hữu hình”. Nhân sự kiện này, TS. Nguyễn Minh Khuyến (ảnh), Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ TN&MT đã có những chia sẻ với Báo Tài nguyên và Môi trường về các hoạt động hưởng ứng.

PV: Ngày Nước thế giới năm 2022 có chủ đề “Nước ngầm - Biến nguồn tài nguyên vô hình thành hữu hình”, ông có thể cho biết cụ thể hơn ý nghĩa của chủ đề này?

Ông Nguyễn Minh Khuyến:

Mỗi năm, Liên Hợp Quốc lựa chọn một chủ đề cụ thể cho Ngày Nước thế giới để phản ánh những khía cạnh khác nhau về nước. Năm nay, Ngày Nước thế giới 2022 có chủ đề là “Nước ngầm (Groundwater) - Biến nguồn tài nguyên vô hình thành hữu hình” với mục đích nhằm thu hút sự chú ý đến nguồn tài nguyên nước tiềm ẩn luôn được coi trọng nhưng chưa được công nhận đầy đủ giá trị trong hoạch định chính sách phát triển bền vững, nhấn mạnh vai trò quan trọng của nước ngầm trong hệ thống nước và điều kiện vệ sinh, hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu; hướng đến kêu gọi sự quan tâm của cộng đồng cần có những hành động khai thác, bảo vệ và sử dụng bền vững nguồn nước ngầm, thích ứng với biến đổi khí hậu.

thumbnail_anh-khuyen.jpg
TS. Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ TN&MT

Thông điệp bao trùm của chiến dịch là khám phá, bảo vệ và sử dụng bền vững nguồn nước ngầm sẽ là việc làm trọng tâm để tồn tại và thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu của dân số ngày càng tăng.

PV: Bộ TN&MT đã có những kế hoạch hưởng ứng Ngày Nước thế giới năm 2022 ra sao để tạo sự lan tỏa sâu rộng và nâng cao trách nhiệm, hiểu biết của cộng đồng sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước, thưa ông?

Ông Nguyễn Minh Khuyến:

Hưởng ứng chủ đề Ngày Nước thế giới năm 2022 và căn cứ điều kiện tình hình thực tế hiện nay, Bộ TN&MT đã đề nghị các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các hoạt động thiết thực, hiệu quả, phù hợp chủ đề của ngày này.

Cụ thể, treo pano, băng rôn, áp phích được làm từ các vật liệu thân thiện với môi trường tại các khu vực công cộng, đường phố, trụ sở cơ quan và các địa điểm thích hợp. Lựa chọn, sử dụng các khẩu hiệu tuyên truyền, truyền thông. Tổ chức các hội thảo, tọa đàm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và các phương thức trực tuyến, phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí tăng thời lượng phát sóng các nội dung về giá trị của nước ngầm, thời tiết và khí hậu,… bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Cùng với đó, đẩy mạnh huy động nguồn lực đầu tư, khởi công, xây dựng và bàn giao các công trình, dự án thuộc lĩnh vực tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và thu hút các dự án xanh… nhằm phục vụ tốt hơn các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống dân sinh. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, dự án nhằm tăng cường bảo vệ, khai thác, sử dụng bền vững nguồn nước dưới đất: Tổ chức thực hiện quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước quốc gia, trong đó, quy hoạch khai thác hợp lý, điều chỉnh phương án khai thác nước dưới đất hiện tại cho phù hợp, đảm bảo tổng lượng khai thác không vượt quá trữ lượng của nước dưới đất, không vượt ngưỡng giới hạn khai thác an toàn.

Đầu tư nâng cấp, hoàn thiện việc xây dựng, vận hành hệ thống giám sát hoạt động khai thác nước dưới đất để theo dõi, phát hiện các công trình bị suy giảm mực nước quá mức và có phương án xử lý kịp thời; nâng cấp, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về nước dưới đất. Nghiên cứu, áp dụng các giải pháp để tăng cường khả năng trữ nước ngọt, giảm dần việc khai thác nước dưới đất; nghiên cứu áp dụng các giải pháp lưu giữ nước mưa ở các khu đô thị, dân cư tập trung nhằm giảm bớt tình trạng ngập úng, đồng thời, bổ sung nhân tạo cho nước dưới đất.

Đáng chú ý là phát động các phong trào trồng cây, trồng rừng, tích cực thực hiện Đề án trồng 1 tỷ cây xanh theo Quyết định số524/QĐ-TTg ngày 1/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ: trồng cây xanh chắn cát, tạo nguồn sinh thủy…; chống xói lở bờ biển; ngăn ngừa xâm nhập mặn.

Ngày Nước thế giới - một sự kiện quốc tế được tổ chức thường niên kể từ khi Hội nghị thượng đỉnh Liên Hợp Quốc về Môi trường và Phát triển được tổ chức tại Rio de Janeiro từ ngày 3 đến 14/6/1992. Tại đây, Liên Hợp Quốc đã quyết định lấy ngày 22 tháng 3 hàng năm là ngày để truyền tải các thông điệp về ý nghĩa của nước, giải pháp tập trung giải quyết các vấn đề nóng liên quan đến tài nguyên nước mang tính toàn cầu.

Đồng thời, tăng cường các giải pháp dựa vào thiên nhiên đối với các vấn đề toàn cầu về khí hậu, an ninh lương thực và nguồn nước, sinh kế người dân, quản lý hiệu quả các khu bảo tồn thiên nhiên. Phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và đa dạng sinh học, bảo tồn hiệu quả các loài và nguồn gen, đặc biệt áp dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên để giảm nhẹ tác động từ sự phát triển kinh tế - xã hội tới các hệ sinh thái; thúc đẩy việc xây dựng các mô hình kinh tế sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Cuối cùng là phát hiện, biểu dương, động viên và khen thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có nhiều thành tích xuất sắc trong việc áp dụng các sáng kiến, giải pháp công nghệ để quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu…

PV: Ông đánh giá như thế nào về tài nguyên nước ngầm của Việt Nam?

Ông Nguyễn Minh Khuyến:

Lãnh thổ Việt Nam được phân chia khoảng 28 đơn vị chứa nước dưới đất. Theo kết quả Dự án Biên hội, thành lập bản đồ tài nguyên nước dưới đất tỷ lệ 1: 200.000 (năm 2018) do Bộ TN&MT triển khai thực hiện, tổng trữ lượng tài nguyên nước dưới đất dự báo trên toàn lãnh thổ Việt Nam (chưa kể phần hải đảo) được đánh giá vào khoảng 189,3 triệu m3/ngày (nước nhạt) và khoảng 61,4 triệu m3/ngày (nước mặn) và thuộc loại lớn so với khu vực. Tuy vậy, khả năng khai thác lại phụ thuộc nhiều vào đặc điểm, điều kiện địa chất thủy văn của từng khu vực. Chỉ có các khu vực đồng bằng, đồng bằng ven biển và khu vực Tây Nguyên là có điều kiện thuận lợi để khai thác nước dưới đất tập trung, với quy mô lớn để phục vụ các nhu cầu sử dụng nước.

Theo thống kê sơ bộ, tổng lượng khai thác nước dưới đất trên toàn quốc ước tính khoảng 10,5 triệu m3/ngày đêm (chiếm khoảng 17,2% trữ lượng nước dưới đất có thể khai thác), trong đó, có nhiều thành phố, đô thị lớn chủ yếu khai thác nguồn nước dưới đất như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Mỹ Tho (Tiền Giang), Vũng Tàu, Buôn Ma Thuột,… Nguồn nước dưới đất được khai thác để cấp nước cho nhiều mục đích khác nhau, trong đó, chủ yếu cấp nước sinh hoạt (đô thị, nông thôn), sản xuất, ngoài ra, còn khai thác để phục vụ cho một số mục đích khác (tưới cà phê, cây công nghiệp ở Tây Nguyên; nuôi trồng thủy sản, nuôi tôm trên cát ở ven biển miền Trung, bán đảo Cà Mau,…).

PV: Về lâu dài, để tăng cường bảo vệ hiệu quả nguồn nước này, Bộ TN&MT đã có những giải pháp nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Minh Khuyến:

Để tăng cường quản lý, bảo vệ nguồn nước dưới đất, ứng phó với suy giảm chất lượng nước ngầm, Bộ TN&MT đã và đang tập trung sửa đổi Luật Tài nguyên nước 2012, trong đó, chú trọng việc sửa đổi, bổ sung các chính sách nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhằm bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, bền vững tài nguyên nước dưới đất.

thumbnail_anh-an-ninh-nguon-nuoc.jpg

Bộ TN&MT tiếp tục đẩy mạnh việc triển khai thực hiện các văn bản pháp luật liên quan đến bảo vệ tài nguyên nước dưới đất tại các địa phương, đặc biệt là việc ban hành Danh mục vùng hạn chế khai thác nước dưới đất, thực hiện các biện pháp hạn chế khai thác nước dưới đất phù hợp; xử lý, trám lấp các giếng hỏng, không sử dụng nhằm hạn chế ô nhiễm nước dưới đất.

Đồng thời, Bộ tổ chức thực hiện quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước quốc gia, trong đó, quy hoạch khai thác hợp lý, điều chỉnh phương án khai thác nước dưới đất hiện tại cho phù hợp, đảm bảo tổng lượng khai thác không vượt quá trữ lượng của nước dưới đất, không vượt ngưỡng giới hạn khai thác an toàn. Tổ chức thực hiện đề án tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia đã được Chính phủ phê duyệt.

Cùng với đó, Bộ đề xuất từng bước đầu tư nâng cấp, hoàn thiện việc xây dựng, vận hành hệ thống giám sát hoạt động khai thác nước dưới đất để theo dõi, phát hiện các công trình bị suy giảm mực nước quá mức và có phương án xử lý kịp thời; nâng cấp, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về nước dưới đất.

Ngoài ra, Bộ TN&MT sẽ tiến hành nghiên cứu áp dụng các giải pháp để tăng cường khả năng trữ nước ngọt, giảm dần việc khai thác nước dưới đất; nghiên cứu áp dụng các giải pháp lưu giữ nước mưa ở các khu đô thị, dân cư tập trung nhằm giảm bớt tình trạng ngập úng, đồng thời bổ sung nhân tạo cho nước dưới đất.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Đồng Nai: Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, sử dụng tài nguyên nước
(TN&MT) - Được sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh Đồng Nai, Sở TN&MT Đồng Nai đã và đang chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằn nâng cao hiệu quả công tác quản lý, sử dụng tài nguyên nước phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Đồng Nai.
Đừng bỏ lỡ
  • Tiền Giang: Quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Trước tình hình hiện nay khi biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khó lường, tỉnh Tiền Giang đã và đang tổ chức thực hiện nhiều biện pháp, giải pháp tăng cường bảo vệ, khai thác và sử dụng hiệu quả, hợp lý nguồn tài nguyên nước (TNN) trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài, góp phần phục vụ giảm nghèo bền vững, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.
  • Sử dụng hiệu quả tài nguyên nước hồ thủy điện Ialy tạo sinh kế cho người dân
    (TN&MT) - Trải dài trên địa bàn 2 tỉnh Gia Lai và Kon Tum, hồ thủy điện Ialy không những phục vụ hiệu quả cho hoạt động khai thác thủy điện của Nhà máy thủy điện Ialy mà còn là nguồn cung cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp, ngư nghiệp và phát triển du lịch.
  • Sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp người dân Sơn La thoát nghèo
    (TN&MT) - Phát huy lợi thế hơn 23.000 ha mặt nước diện tích lòng hồ thủy điện Sơn La và Hòa Bình, những năm qua, tỉnh Sơn La đã triển khai nhiều giải pháp khai thác, sử dụng mặt nước lòng hồ để nuôi trồng thủy sản, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm cho nhân dân, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  • Sớm hoàn thiện chính sách pháp luật để quản lý hiệu quả tài nguyên nước
    (TN&MT) - Đây là ý kiến của các nhà quản lý, chuyên gia trong và ngoài nước, các doanh nghiệp tại Hội thảo "Chính sách ngành nước - phát triển bền vững" nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Nước Việt Nam 2022.
  • Tìm “mạch ngọt” trên mỏm đá tai mèo
    (TN&MT) - Ở cao nguyên đá Hà Giang, nước có trong câu chuyện của những người đàn ông mỗi sáng, trong câu chuyện của những người đàn bà bên bếp lửa, nước ám ảnh cả trong những giấc ngủ của các em bé người Mông.
  • Đông Hòa (Phú Yên): Dân khát nước khi sống bên cạnh nhà máy nước sạch
    Công trình Trạm nước sạch xã Hòa Xuân Đông, thị xã Đông Hòa được đầu tư xây dựng gần 10 tỷ đồng và đưa vào hoạt động từ năm 2017 với công suất thiết kế cung cấp nước sạch cho hơn 1.800 hộ dân trên địa bàn xã. Tuy nhiên hiện nay, công trình này chỉ mới cung cấp nước cho khoảng 350 hộ dân.
  • Khai mạc Tuần lễ Nước Việt Nam 2022
    (TN&MT) - Sáng 10/11, tại Hà Nội, Tuần lễ Nước Việt Nam 2022 (VietNam Water Week 2022) đã chính thức khai mạc. Sự kiện do Hội Cấp thoát nước Việt Nam chủ trì, Bộ Xây dựng và Cổng TTĐT Chính phủ bảo trợ.
  • Điện Biên quản lý sử dụng các công trình thủy lợi, hồ chứa
    (TN&MT) - Xác định tầm quan trọng của nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, để nâng cao và phát huy hiệu quả các hồ chứa công trình thủy lợi, tỉnh Điện Biên yêu cầu các đơn vị trên địa bàn quản lý khai thác tốt các công trình thủy lợi; xây dựng kế hoạch phòng chống, theo dõi thông tin khí tượng thủy văn, kiểm kê nguồn nước trong công trình thủy lợi, thực hiện tưới tiết kiệm… Qua đó, các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu tưới tiêu trong sản xuất nông nghiệp của người dân.
  • Infographic: Tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp giúp nông dân giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Tưới tiên tiến, tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp là một xu hướng sản xuất của một nền nông nghiệp hiện đại, tiên tiến mang lại nhiều lợi ích về hiệu quả kinh tế lẫn môi trường. Thế nhưng việc ứng dụng hệ thống tưới tưới tiên tiến, tiết kiệm nước không phải nông dân nào cũng nhận thức được và có khả năng về nguồn vốn để đầu tư.
  • Bà Nguyễn Thị Thu Linh giữ chức Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam
    (TN&MT) - Ngày 8/11, tại Hà Nội, Bộ TN&MT đã tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định số 2889/QĐ-BTNMT của Bộ trưởng Bộ TN&MT bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Thu Linh, Quyền Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam giữ chức Chánh văn phòng Thường trực Uỷ ban sông Mê Công Việt Nam.
  • Tuần lễ Nước Việt Nam 2022 - Động lực cho sự phát triển bền vững ngành Nước
    (TN&MT) - "Tuần lễ Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2022" với chủ đề "Chính sách ngành nước - Phát triển bền vững" do Hội Cấp thoát nước Việt Nam chủ trì tổ chức lần đầu tiên sẽ diễn ra từ ngày 9-11/11 tại Hà Nội.
  • Lạng Sơn: Khai thác tiềm năng nước mặt để phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Với lợi thế gần 1.300 ha diện tích mặt nước, thuận lợi để phát triển thủy sản, những năm qua, tỉnh Lạng Sơn đã tập trung triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ người dân phát triển kinh tế lòng hồ, góp phần nâng cao thu nhập. Song song đó, tỉnh cũng luôn chú trọng công tác bảo vệ môi trường, nguồn nước, hướng tới phát triển bền vững.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO