Cần nâng cao chất lượng phát triển kinh tế biển bền vững thích ứng biến đổi khí hậu

Xuân Lam - Khương Trung (lược ghi) | 11/12/2021, 11:32

(TN&MT) - Tại Diễn đàn “Nhà Quản lý - Nhà báo - Doanh nghiệp với Tài nguyên và Môi trường” lần thứ V - năm 2021 tổ chức tại tỉnh Khánh Hòa ngày 11/12, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi đã có những đánh giá và phân tích liên quan đến môi trường biển và phát triển kinh tế biển trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Trong vùng biển nước ta đã phát hiện và khai thác các dạng tài nguyên biển khác nhau, cả tài nguyên sinh vật và phi sinh vật để phục vụ kịp thời cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Việt Nam có hàng nghìn đảo lớn nhỏ, trong đó có hai quần đảo ngoài khơi là Hoàng Sa và Trường Sa. Bờ biển nước ta dài và khúc khuỷu, nhiều eo, vụng, vũng, vịnh ven bờ và có 114 cửa sông đổ ra biển. Đặc trưng cơ bản về sự phân hoá lãnh thổ nước ta như vậy đã tạo ra tính đa dạng về cảnh quan thiên nhiên, tài nguyên biển và tiềm năng phát triển các lĩnh vực kinh tế biển, đảo cũng như góp phần củng cố và bảo đảm an ninh, quốc phòng trên biển và từ phía biển.

Trong vùng biển nước ta đã phát hiện và khai thác các dạng tài nguyên biển khác nhau, cả tài nguyên sinh vật và phi sinh vật để phục vụ kịp thời cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Hơn 10 năm qua, kinh tế biển đã đóng góp khoảng 58-60% cho nền kinh tế quốc gia, trong đó khoảng 10% “thuần biển”. Đáng kể là nguồn lợi thủy sản nước mặn-lợ, dầu khí, sa khoáng ven biển và vật liệu xây dựng, du lịch biển và cảng-hàng hải, đô thị ven biển và đảo.

Bên cạnh đó, vùng biển nước ta có triển vọng tìm thấy băng cháy, năng lượng biển tái tạo, đặc biệt năng lượng gió ngoài khơi và mặt trời, photphorit; cũng như các giá trị phi vật thể của các hệ sinh thái và không gian biển.

Bên cạnh những lợi thế so sánh về tài nguyên nói trên, quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên biển để phát triển kinh tế biển ở nước ta cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ về suy thoái tài nguyên, ô nhiễm môi trường, rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu thường xuyên hơn, khốc liệt hơn. Có thể thấy, các hoạt động khai thác quá mức nguồn lợi hải sản, sự gia tăng các hành vi hủy hoại môi trường, sự mất dần các rạn san hô ở các cụm đảo san hô ngoài khơi Biển Đông, nguy cơ xả thải rác thải nhựa và nhận chìm các loại vật, chất thải vào biển,…đã và đang xảy ra với mức độ đáng lo ngại. Điều này tác động tiêu cực không chỉ đến môi trường, sinh thái biển, mà còn trực tiếp đến phát triển kinh tế đất nước và đời sống cộng đồng người dân sống ở ven biển và trên các đảo.

Hiện nay, nồng độ các chất gây ô nhiễm biển, nhìn chung, có xu hướng ngày càng tăng, chủ yếu liên quan tới hoạt động phát triển ở vùng ven biển (các khu công nghiệp, du lịch,...), trên các lưu vực sông, hoạt động hàng hải, tàu thuyền đánh cá trên biển, cảng biển, bến cá và sự cố tràn dầu. Lượng chất thải đổ vào biển thông qua hoạt động nhận chìm hợp pháp và bất hợp pháp ngày càng nhiều; tăng về số vụ ở các vùng nước ven bờ và tăng qua các năm, đã và sẽ gây ra các tác động cộng hưởng.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Việt Nam có hàng nghìn đảo lớn nhỏ, trong đó có hai quần đảo ngoài khơi là Hoàng Sa và Trường Sa

Biến đổi khí hậu đang hiện hữu trên toàn cầu, ở Biển Đông và biển nước ta không không là ngoại lệ. Điều này buộc chúng ta phải suy nghĩ một cách hoàn toàn khác về mối tương quan phụ thuộc giữa con người với nhau. Cho dù bất cứ điều gì khác chia rẽ chúng ta thì các quốc gia, mội người dân vẫn đang cùng chịu chung các tác động từ biến đổi khí hậu và biến đổi đại dương. Không quốc gia nào, không miền đất nào dù lớn hay nhỏ và không một ai có thể thờ ơ trước vấn nạn này. Hậu quả là “sức khỏe” của biển/đại dương cũng đang bị 6 “bệnh” chính đe dọa: axit hóa đại dương, đại dương ấm lên, đại dương thiếu ôxy, nước biển dâng, ô nhiễm biển/đại dương và sử dụng quá mức tài nguyên biển.

Mực nước trung bình toàn Biển Đông theo số liệu vệ tinh biến đổi với tốc độ khoảng 4,05 ± 0,6mm/năm, cao hơn so với tốc độ tăng trung bình toàn cầu trong cùng giai đoạn (3,25 ± 0,08 mm/năm). Mực nước ở vùng biển ngoài khơi miền Trung (từ bờ biển Việt Nam sang Philippine có xu thế tăng cao nhất (5,0-5,5mm/năm). Khu vực biển ven bờ Trung Bộ Việt Nam tăng mạnh nhất với tốc độ tăng khoảng trên 4mm/năm, trong đó lớn nhất tại khu vực ven biển Nam Trung Bộ với tốc độ tăng đến trên 5,6mm/năm; khu vực ven biển vịnh Bắc Bộ có mức tăng thấp hơn, khoảng 2,5mm/năm.

Để cải thiện môi trường biển, phục hồi các hệ thống tài nguyên biển - ven biển đã bị suy thoái và duy trì nguồn vốn tự nhiên biển làm cơ sở cho phát triển kinh tế biển xanh (Blue economy) và bền vững, cần phải áp dụng các giải pháp xanh, lấy tài nguyên và môi trường biển-ven biển làm “chất xúc tác”. Tuyên bố Thập niên Bảo vệ môi trường biển và ven biển trong Biển Đông (2017-2027) đã được ký kết tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc lần thứ 20 tại Philipin năm 2017. Theo đó, Chính phủ các nước ASEAN và Trung Quốc có thể xem xét thông qua Kế hoạch hành động chiến lược để bảo vệ môi trường biển như là công cụ đầu tiên đối với hợp tác về quản lý môi trường biển, bao gồm các hành động cần thiết để giải quyết suy thoái môi trường biển và kiểm soát ô nhiễm nguồn đất liền.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi cũng nhìn nhận, ở nước ta, tư tưởng xuyên suốt là gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ môi trường, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển đi đôi với tăng cường bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia, bảo vệ tài nguyên và môi trường sinh thái biển. Đến Hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ 4 (khoá X) năm 2007, Đảng ta đã thông qua Nghị quyết 09/2007/NQ-TW về ban hành Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2020 (gọi tắt là Chiến lược biển 2020). Trong đó, xác định mục tiêu “phấn đấu đưa nước ta trở thành một quốc gia mạnh về biển và làm giàu từ biển”.

Để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế biển đất nước, đáp ứng yêu cầu tái cấu trúc nền kinh tế và cải cách thể chế, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đảm bảo sự bền vững về môi trường và sinh thái, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương chính sách liên quan đến phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu.

Diễn đàn “Nhà Quản lý - Nhà báo - Doanh nghiệp với Tài nguyên và Môi trường” lần thứ V - năm 2021 tổ chức tại tỉnh Khánh Hòa ngày 11/12

Đặc biệt là Quyết định số 622/QĐ-TTg ngày 10/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững, trong đó có Mục tiêu 6 về lưu vực sông và 14 về biển. Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến 2050 tập trung vào 3 mục tiêu chính là: giảm phát thải khí nhà kính thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; xanh hóa sản xuất; xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Chiến lược và Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh thể hiện quyết tâm của Việt Nam đóng góp chung vào nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí hậu, duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt 673 tỷ USD
(TN&MT) - Trong tháng 11, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 57,58 tỷ USD. Tính chung 11 tháng năm 2022, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu ước đạt 673,82 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 13,4%; nhập khẩu tăng 10,1%. Cán cân thương mại hàng hóa 11 tháng ước tính xuất siêu 10,6 tỷ USD.
Đừng bỏ lỡ
  • PV GAS LPG quảng bá bình gas PETROVIETNAM GAS tại nhiều tỉnh thành trong cả nước
    Nằm trong chuỗi hoạt động kỉ niệm 22 năm thành lập Công ty cổ phần kinh doanh LPG Việt Nam (PV GAS LPG) và nhằm góp phần thực hiện công tác quảng bá thương hiệu PETROVIETNAM GAS đến đông đảo người tiêu dùng, PV GAS LPG đã tổ chức chương trình quảng cáo PETROVIETNAM GAS trên đường phố (Roadshow) tại các tỉnh thành trên cả nước.
  • Giá nhiên liệu tăng đột biến EVN quyết liệt giảm chi phí
    Trước tình hình đối mặt với nhiều khó khăn do giá nhiên liệu đầu vào sản xuất điện tăng đột biến trong thời gian qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tiết kiệm chi phí.
  • Phân bón Dầu khí: Đồng hành thiết thực cùng nông nghiệp hiện đại, bền vững
    Từ sản phẩm ban đầu chỉ có dòng phân Đạm, đến nay ngành phân bón Dầu khí với hai thương hiệu lớn Phân bón Phú Mỹ và Phân bón Cà Mau đã có bộ sản phẩm rất phong phú, đa dạng, từ vô cơ đến hữu cơ, vi sinh, đáp ứng nhu cầu của nền nông nghiệp từ khu vực chuyên canh nông thôn đến nông nghiệp đô thị hiện đại.
  • Bến Tre: Nhiều kết quả tích cực phát triển kinh tế - xã hội
    (TN&MT) - Tỉnh Bến Tre đã và đang tập trung lãnh, chỉ đạo quyết liệt các ngành, các cấp chủ động, tích cực triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo ngành, lĩnh vực quản lý; đặc biệt là thực hiệu linh hoạt, hiệu quả mục tiêu kép, vừa phòng chống dịch Covid-19 vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong năm qua đạt được kết quả quan trọng trên các lĩnh vực.
  • Phát triển Petrovietnam bền vững vì Tổ quốc Việt Nam hùng cường
    Vừa qua tại Hà Nội, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 61 năm Ngày Truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam (27/11/1961 - 27/11/2022) và gặp mặt các thế hệ lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn.
  • Giá điện nhiều nước trên thế giới vẫn tăng cao trong những tháng cuối năm
    Do khủng hoảng năng lượng, lạm phát kéo dài và chiến sự diễn ra tại Ukraine chưa có dấu hiệu dừng lại khiến giá điện ở nhiều nơi trên thế giới vẫn tăng cao.
  • Sức hấp dẫn của Danko Plaza trong khu đô thị hiện đại bậc nhất Thái Nguyên
    (TN&MT) - Khám phá trung tâm thương mại hiện đại bậc nhất Thái Nguyên Mang xu hướng thiết kế tân cổ điển, sở hữu tiện ích đồng bộ, Danko Plaza tại khu đô thị Danko City không chỉ đem đến cho người dân địa phương trải nghiệm mua sắm, vui chơi giải trí và ẩm thực đa dạng mà còn góp phần hiện đại hóa diện mạo thành phố Thái Nguyên.
  • Tập đoàn TH nhận 3 Cúp “Sản phẩm hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng” cho sữa tươi, rau quả và thảo dược
    Tập đoàn TH vừa được tôn vinh điển hình tiên tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ Việt Nam và nhận ba Cúp “Sản phẩm hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng” cho sữa tươi TH true MILK Organic, rau quả FVF và các thảo dược sử dụng làm nguyên liệu cho sản phẩm TH true HERBAL.
  • Chuyển đổi số - Nền tảng cho phát triển bền vững
    Ngày 25/11, tại Hà Nội, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức Hội thảo về công tác chuyển đổi số với chủ đề “Chuyển đổi số - Nền tảng cho phát triển bền vững”.
  • PVFCCo hoàn thành kế hoạch sản xuất năm 2022 trước 36 ngày
    Ngày 25/11, Nhà máy Đạm Phú Mỹ (thuộc Tổng công ty Phân bón và Hoá chất Dầu khí – PVFCCo) đã đạt mốc sản lượng sản xuất 828.000 tấn ure, về đích kế hoạch sản xuất năm 2022 trước 36 ngày.
  • VinFast xuất khẩu lô ô tô điện đầu tiên ra thế giới
    Ngày 25/11, tại Hải Phòng, VinFast đã tổ chức lễ xuất khẩu lô ô tô điện thông minh đầu tiên, gồm 999 chiếc VF 8 ra thị trường quốc tế. Sự kiện đánh dấu bước tiến đặc biệt của ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam khi lần đầu tiên những sản phẩm ô tô công nghệ do Việt Nam làm chủ và sản xuất - chính thức tiến ra thế giới trong sự đón đợi của người tiêu dùng toàn cầu.
  • Đội “Đạm Phú Mỹ - PVFCCo Runners” đạt kết quả đáng tự hào tại giải UpRace 2022
    Sau 24 ngày cố gắng vượt qua nhiều đối thủ lớn, đội chạy bộ Đạm Phú Mỹ - PVFCCo Runners đã xuất sắc cán đích gần 70.000 km, giành vị trí thứ 9 trên tổng số 1414 đội trong bảng Doanh nghiệp toàn quốc tham gia giải chạy cộng đồng UpRace 2022.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO