Cần làm rõ tiêu chí thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng

Trường Giang - Khương Trung (thực hiện) | 10/11/2022, 07:27

(TN&MT) - Chính phủ đã trình Quốc hội Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) trên tinh thần bám sát các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 18-NQ/TW. Liên quan tới Dự án này, phóng viên Báo TN&MT đã phỏng vấn Đại biểu Sùng A Lềnh (ảnh) - Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XV.

PV: Xin ông cho biết quan điểm của ông về sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai?
Đại biểu Sùng A Lềnh: 
Tôi tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đất đai với những lý do như đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ. Thời gian qua, thực hiện Luật Đất đai năm 2013, công tác quản lý, sử dụng đất đai đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, quá trình tổ chức thi hành Luật đã bộc lộ những tồn tại, hạn chế. Nguyên nhân do hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, chưa phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, yêu cầu phát triển của đất nước; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các quy hoạch có liên quan chưa đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ; giá đất chưa phản ánh thực tế thị trường; việc thực hiện pháp luật về đất đai có lúc, có nơi còn chưa nghiêm...
Tôi cho rằng, việc sửa đổi Luật Đất đai là cần thiết, nhằm khắc phục những tồn tại hạn chế, phát huy nguồn lực đất đai đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Nghị quyết số 18-NQ/TW của BCH Trung ương khóa XIII về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao.

db-sung-a-lenh.jpg
Đại biểu Sùng A Lềnh - Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XV.

PV: Ông đánh giá thế nào về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) Chính phủ vừa trình Quốc hội?
Đại biểu Sùng A Lềnh: 
So với Luật Đất đai năm 2013, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) có nhiều đổi mới quan trọng nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng tại Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, Nghị quyết số 18-NQ/TW và các nghị quyết, kết luận của Đảng về quản lý và sử dụng đất đai, đồng thời, giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Ví dụ: Dự thảo Luật bổ sung 1 mục mới về quyền và nghĩa vụ của công dân đối với đất đai (Mục 3 chương II, từ Điều 32 đến Điều 34), trong đó có các quyền: tham gia góp ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tham gia quản lý Nhà nước, thảo luận và kiến nghị với cơ quan Nhà nước về công tác quản lý, sử dụng đất đai; quyền về bình đẳng, bình đẳng giới trong quản lý, sử dụng đất đai; quyền tiếp cận thông tin đất đai…
Sửa đổi, bổ sung nguyên tắc bồi thường theo hướng: Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ; hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích với đất bị thu hồi hoặc bằng tiền, bằng đất khác hoặc bằng nhà ở phù hợp với nhu cầu của người có đất bị thu hồi và quỹ đất của từng địa phương; việc tổ chức xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải thực hiện trước khi có quyết định thu hồi đất (Điều 97)…
Tuy nhiên, qua nghiên cứu quy định của Dự thảo Luật, yêu cầu tại Nghị quyết số 18-NQ/TW và thực tiễn triển khai thi hành Luật Đất đai năm 2013, tôi cho rằng, một số sửa đổi, bổ sung của Dự thảo Luật chưa thực sự thể chế hóa được yêu cầu tại Nghị quyết số 18-NQ/TW, cũng như chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn thời gian qua và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Cụ thể: Dự thảo Luật bổ sung 1 mục mới về quyền và nghĩa vụ của công dân đối với đất đai (Mục 3 chương II). Tuy nhiên, nội dung các quyền này chưa được quy định rõ, ví dụ, Điều 76 quy định về việc lấy ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn chung chung, không bảo đảm được quyền của người dân, nhất là người dân trong khu vực bị tác động bởi quy hoạch; Điều 33 chưa làm rõ cơ chế để công dân tiếp cận thông tin đất đai... Để bảo đảm các quy định này khả thi, tạo điều kiện cho công dân thực hiện quyền của mình, cần quy định rõ hơn nội dung của các quyền và cơ chế để người dân thực hiện được quyền (có thể bổ sung 1 mục về bảo đảm quyền của công dân trong quản lý, sử dụng đất).
Về nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất: Khoản 2 Điều 81 của Dự thảo Luật quy định “Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”.
Tuy nhiên, các quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong Dự thảo Luật chưa thực sự làm rõ được như thế nào là bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ; chưa quy định rõ tiêu chí, cách thức để đánh giá, định lượng việc bồi thường tạo lập chỗ ở mới cho người bị thu hồi đất có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Do đó, cần cụ thể hóa nguyên tắc trong Nghị quyết số 18-NQ/TW để bảo đảm thực hiện thống nhất, công khai, minh bạch, hạn chế việc lạm dụng, góp phần giảm khiếu nại, tố cáo vì thực tiễn cho thấy, tỷ lệ khiếu nại, tố cáo có liên quan đến việc bồi thường, thu hồi đất rất lớn.

1-4-.jpg
Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là vấn đề phải hết sức thận trọng vì sẽ ảnh hưởng lớn tới quyền, lợi ích của người dân.

PV: Đại biểu quan tâm tới nội dung nào nhất của Dự thảo Luật và có ý kiến, đề xuất gì với nội dung này?
Đại biểu Sùng A Lềnh: 
Tôi quan tâm nhất tới nội dung thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (Điều 86), bởi đây là vấn đề liên quan trực tiếp tới quyền và lợi ích của người dân, thực tiễn triển khai cũng đã phát sinh không ít khiếu kiện phức tạp. Theo khoản 3 Điều 54 của Hiến pháp “Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng”. Luật Đất đai hiện hành giải mã quy định này của Hiến pháp tại Điều 62, tuy nhiên, quá trình thực hiện còn có vướng mắc.
Do đó, tại Nghị quyết số 18-NQ/TW đã nêu rõ yêu cầu phải “quy định cụ thể hơn về điều kiện, tiêu chí cụ thể việc Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng”. Điều 86 Dự thảo Luật đã bổ sung một số nội dung so với hiện hành, tuy nhiên, các nội dung này chưa thể hiện rõ điều kiện, tiêu chí cụ thể để thu hồi đất, do đó, chưa đáp ứng được yêu cầu tại Nghị quyết 18-NQ/TW cũng như yêu cầu của thực tiễn. Tôi đề nghị, trên cơ sở tổng kết thực tiễn, cần nghiên cứu làm rõ thêm vấn đề này.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật mở rộng phạm vi và bổ sung thêm một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất, như: dự án công trình công cộng không nhằm mục đích kinh doanh; dự án tạo quỹ đất do Nhà nước đầu tư theo phương hướng tuyến giao thông và các điểm kết nối giao thông theo quy hoạch (Luật Đất đai hiện hành quy định: thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư mà phải thu hồi đất); dự án nhà ở thương mại sử dụng các loại đất không phải là đất ở (Luật Đất đai hiện hành không có trường hợp này), dự án khai thác khoáng sản (Luật Đất đai hiện hành loại trừ trường hợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản), dự án lấn biển (Luật Đất đai hiện hành không có các trường hợp này)...
Đây là vấn đề phải hết sức thận trọng vì sẽ ảnh hưởng lớn tới quyền, lợi ích của người dân, tiềm ẩn nguy cơ gây khiếu nại, tố cáo, vì vậy, tôi đề nghị có sự giải thích một cách thấu đáo, thuyết phục về các trường hợp thu hồi đất mới được bổ sung trong Dự thảo Luật.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
[Emagazine] Yên Bái phát triển nhanh, bền vững - nền tảng  xây dựng chỉ số hạnh phúc
Phấn đấu đưa tỉnh Yên Bái phát triển nhanh và bền vững theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc là phương hướng, mục tiêu đã được xác định trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Ngay từ những năm đầu nhiệm kỳ, Yên Bái đã nỗ lực nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu đó bằng một quyết tâm chính trị cao.
Đừng bỏ lỡ
  • Đường mới, dân vui

    Đường mới, dân vui

    11:02 11/01/2023
    Chúng tôi trở lại xã Đông Hồ của huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái vào những ngày cuối tháng chạp của năm Nhâm Dần và chào đón Tết Quý Mão (2023). Tết năm nay người dân rất vui mừng phấn khởi, bởi không lâu nữa người dân nơi đây sẽ có con đường mới khang trang, sạch đẹp, thuận lợi cho việc đi lại, giao thương phát triển kinh tế.
  • Điện Biên: Sớm thu hồi 11 vị trí đất công giao lại cho địa phương quản lý theo quy hoạch
    (TN&MT) - Hiện nay, trên địa bàn huyện Tuần Giáo (tỉnh Điện Biên) có 11 vị trí đất công, diện tích khoảng trên 05ha được UBND tỉnh Điện Biên giao và cho thuê… Tuy nhiên, các đơn vị, tổ chức quản lý, sử dụng không hiệu quả, nhiều vị trí đã bị bỏ hoang. Trước thực tế đó, huyện Tuần Giáo đã nhiều lần kiến nghị UBND tỉnh Điện Biên sớm thu hồi giao lại cho địa phương quản lý theo quy hoạch.
  • UBTVQH ban hành Nghị quyết về tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)
    Ngày 06/01/2023, Văn phòng Quốc hội công bố Nghị quyết số 671/NQ-UBTVQH15 về việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
  • Khoác áo mới cho Đắk Som
    (TN&MT) - Xã Đắk Som (huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông) hiện có hơn 2.000 hộ, với 10.600 khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 80%. Trong những năm qua, được sự quan tâm của chính quyền địa phương về công tác cấp đất ở, đất sản xuất cùng với sự nỗ lực của người dân, Đắk Som đang đổi thay từng ngày.
  • Ninh Bình: Từng bước tăng cường, đổi mới quản lý nhà nước về đất đai
    (TN&MT) - Năm 2022, công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh Ninh Bình từng bước được tăng cường; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện được triển khai kịp thời; công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng triển khai chặt chẽ, công khai... Tuy nhiên, còn nhiều khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án đầu tư thực hiện nhận chuyển nhượng QSD đất nông nghiệp chưa đủ điều kiện theo quy định.
  • Lấy ý kiến về quy định thu tiền sử dụng đất, thuê đất, thuê mặt nước
    Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân với dự thảo Nghị định của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.
  • Chuyển mục đích sử dụng đất tại Sóc Trăng, Long An
    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chấp thuận UBND các tỉnh Sóc Trăng và Long An chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa sang mục đích khác để thực hiện một số dự án đường giao thông.
  • Ban hành Kế hoạch tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)
    Thực hiện Nghị quyết số 671/NQ-UBTVQH15 ngày 23/12/2022 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Nghị quyết số 170/NQ-CP về ban hành Kế hoạch tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
  • TP.HCM: Ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng
    (TN&MT) - Từ mức tăng trưởng âm 6,78% của năm 2021, năm 2022, kinh tế TP.HCM đã có bước phục hồi mạnh mẽ, tăng 9,03% so với cùng kỳ. Năm 2023, TP.HCM sẽ ưu tiên các nguồn lực để đầu tư các dự án hạ tầng, cải thiện chất lượng môi trường; tăng cường quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu; chủ động đề xuất cơ chế thực hiện thí điểm những vấn đề mới…
  • Điện Biên: Đẩy mạnh công tác thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất
    (TN&MT) - Năm 2022 công tác thẩm định hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đã được ngành tài nguyên và môi trường Điện Biên thực hiện theo đúng trình tự thủ tục theo quy định của Luật Đất đai.
  • Mường Nhé (Điện Biên): Khắc phục khó khăn trong giao đất, giao rừng
    (TN&MT) - Giao đất, giao rừng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh Điện Biên, trong đó có huyện Mường Nhé. Đây là một trong những “nút thắt” để tháo gỡ những vướng mắc trong việc quy hoạch, triển khai các dự án nông - lâm, trong đó có dự án trồng mắc ca. Tuy nhiên, công tác đo đạc, quy chủ, giao đất, giao rừng tại Mường Nhé vẫn còn đó những tồn tại, khó khăn cần sự tập trung tháo gỡ của các cấp chính quyền địa phương.
  • Bà Rịa - Vũng Tàu: Cảnh báo về những rủi ro khi đầu tư loại hình condotel
    (TN&MT) - Đến thời điểm hiện nay, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chưa triển khai việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đất đối với người mua bán, chuyển nhượng căn hộ du lịch (condotel). Tuy nhiên, do nhiều nhà đầu tư không nắm rõ quy định về loại hình condotel nên vẫn thực hiện mua bán, chuyển nhượng dẫn đến nhiều vướng mắc, tranh chấp pháp lý, gây khó khăn trong công tác quản lý tại địa phương.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO