Cần "gỡ vướng" về chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số

Trường Giang | 06/09/2021, 07:42

(TN&MT) - Những năm qua Đảng và Nhà nước ban hành nhiều chính sách về giải quyết đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số, giúp hàng trăm ngàn hộ thoát nghèo. Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn rất nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu đất ở, đất sản xuất.

Báo cáo tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc Hội mới đây về thực hiện Nghị quyết số 76/2014/QH13 đẩy mạnh giảm nghèo bền vững đến năm 2020 cho thấy, nước ta vẫn còn 58.000 hộ dân thiếu đất ở và 303.578 hộ thiếu đất sản xuất. Những con số này cho thấy vấn đề đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều vướng mắc cần được quan tâm nghiêm túc và có giải pháp triệt để hơn.   

Để tìm hiểu cụ thể về vấn đề hộ đồng bào dân tộc thiểu số làm sao được để có đất ở, đất sản xuất, Báo TN&MT sẽ giới thiệu các chính sách về nội dung này.

Vẫn còn nhiều vướng mắc trong chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số

Về trách nhiệm của Nhà nước về đất ở, đất sản xuất nông nghiệp đối với đồng bào dân tộc thiểu số được quy định tại Điều 27 Luật Đất đai 2013.

Cụ thể, có chính sách về đất ở, đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số phù hợp với phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng vùng; Có chính sách tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc thiểu số trực tiếp sản xuất nông nghiệp ở nông thôn có đất để sản xuất nông nghiệp.

Về điều kiện để được giao đất, cho thuê đất được quy định tại Điều 52 Luật Đất đai 2013. Theo đó, có 2 căn cứ để giao đất, cho thuê đất là: Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư, đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.

Về các trường hợp giao đất, cho thuê đất, tùy vào loại đất mà Nhà nước sẽ lựa chọn giao đất hoặc cho thuê đất, chẳng hạn theo Khoản 1, Điều 54 Luật Đất đai 2013: nếu hộ gia đình, cá nhân là đồng bào dân tộc thiểu số trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp được giao đất nông nghiệp trong hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì sẽ được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, tuy nhiên nếu đó là đất ở thì Nhà nước sẽ tiến hành giao đất có thu tiền sử dụng đất theo Khoản 1, Điều 55 Luật Đất đai 2013.

Nhiều chính sách về đất đai đã giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số thoát nghèo

Về hạn mức cho thuê đất, căn cứ theo Điều 129 Luật Đất đai 2013 thì hạn mức đối với từng loại đất và ở từng địa phương sẽ khác nhau, như theo Khoản 2 quy định: Hạn mức giao đất trồng cây lâu năm cho mỗi hộ gia đình, cá nhân không quá 10 ha đối với xã, phường, thị trấn ở đồng bằng; không quá 30 ha đối với xã, phường, thị trấn ở trung du, miền núi; Hạn mức giao đất cho mỗi hộ gia đình, cá nhân không quá 30 ha đối với mỗi loại đất (Đất rừng phòng hộ; Đất rừng sản xuất)

Về thẩm quyền giao đất, cho thuê dất, đối với hộ gia đình, cá nhân là đồng bào dân tộc thiểu số thì theo Điểm a, Khoản 2, Điều 59 Luật Đất đai 2013 thì UBND cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất đối với hộ gia đình, cá nhân.

Trường hợp cho hộ gia đình, cá nhân thuê đất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ với diện tích từ 0,5 ha trở lên thì phải có văn bản chấp thuận của UBND cấp tỉnh trước khi quyết định.

Cần những giải pháp toàn diện từ việc cải thiện khung chính sách và cơ chế thực hiện lĩnh vực đất đai

Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường vào tháng 7/2020, diện tích đất nông lâm trường mà các công ty lâm, nghiệp dự kiến bàn giao về địa phương từ khi thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW năm 2004 đến nay đạt hơn 1 triệu ha (theo Nghị quyết số 28-NQ/TW là 621.565 ha; Nghị quyết số 30-NQ/TW là 465.029 ha). Tuy nhiên, diện tích đất từ các nông, lâm trường trả về địa phương mới chỉ thi hành mang tính mệnh lệnh trên giấy, còn triển khai thực địa chưa làm được; tỷ lệ đất giao cho người dân cũng rất ít.

Số liệu thống kê của Hội đồng Dân tộc qua giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 112/2015/QH13 tại một số địa phương trên cả nước cũng cho thấy, tính đến cuối năm 2018, cả nước có đến 342.569/402.612 ha đất dự kiến được giao lại cho cộng đồng dân tộc thiểu số vẫn đang do các công ty nông, lâm nghiệp Nhà nước hoặc chính quyền địa phương quản lý (chiếm 85,1%), chưa giao cho cộng đồng.

Trước những vấn đề trên, để đảm bảo đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận được và sử dụng đất đai một cách bền vững cần những giải pháp toàn diện từ việc cải thiện khung chính sách và cơ chế thực hiện. Từ đó, tháo gỡ những vướng mắc, giúp đồng bào dân tộc thiểu số có đất ở, đất sản xuất, yên tâm an cư lạc nghiệp, vươn lên thoát nghèo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng chúc mừng Giáng sinh sớm Tòa Giám mục Thái Bình và Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ
(TN&MT) - Nhân dịp mùa Giáng sinh 2021, để đảm bảo an toàn phòng, chống dịch Covid-19, ngày 30/11, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng đã đến thăm và chúc mừng Giáng sinh sớm tại Tòa Giám mục Thái Bình và Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà nước đảm bảo quyền sử dụng đất của cơ sở tôn giáo như thế nào?
    (TN&MT) - Bạn đọc Nguyễn Văn Ánh ở Thái Bình hỏi: Xin hỏi đất tôn giáo thuộc nhóm đất gì? Và, Nhà nước đảm bảo quyền sử dụng đất của cơ sở tôn giáo như thế nào?
  • Đất tôn giáo được hình thành như thế nào?
    (TN&MT) - Tôi được biết, đất cơ sở tôn giáo gồm đất thuộc chùa, nhà thờ, nhà nguyện, thánh thất, thánh đường, niệm phật đường, tu viện, trường đào tạo riêng của tôn giáo, trụ sở của tổ chức tôn giáo, các cơ sở khác của tôn giáo được Nhà nước cho phép hoạt động. Vậy xin hỏi, nguồn gốc hình thành đất cơ sở tôn giáo được quy định như thế nào? Tại văn bản nào? (Phạm Văn Mười, Hà Nam).
  • Người dân địa phương có khoáng sản khai thác được hưởng những quyền lợi gì?
    (TN&MT) - Tôi được biết, quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoảng sản được khai thác là ưu tiên sử dụng lao động địa phương vào khai thác khoáng sản. Hơn nữa, đơn vị khai thác phải nộp phí bảo vệ môi trường để phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường địa phương.
  • Cơ sở tôn giáo được nhận quyền sử dụng đất thông qua hình thức nào?
    (TN&MT) - Bạn đọc Hoàng Thu Trang, Nam Định hỏi: Hiện nay, pháp luật quy định như thế nào về nhận quyền sử dụng đất tôn giáo? Cơ sở tôn giáo được nhận quyền sử dụng đất thông qua hình thức nào?
  • Thủ tục đăng ký khai thác nước phục vụ hoạt động tôn giáo như thế nào?
    (TN&MT) - Bạn đọc Hoàng Xuân Hướng (Ninh Bình) hỏi: Trong trường hợp nào thì việc khai thác nước dưới đất phục vụ hoạt động tôn giáo phải đăng ký với cơ quan chức năng? Thủ tục đăng ký được quy định như thế nào?
  • Điều kiện để đất tôn giáo được bồi thường khi thu hồi là gì?
    (TN&MT) - Bạn đọc Đặng Ngọc Nam (tỉnh Thanh Hóa) hỏi: Tôi được biết, muốn được bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi thì diện tích đất đó phải đáp ứng các điều kiện nhất định. Vậy xin hỏi, điều kiện để đất tôn giáo được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là gì?
  • Đồng bào dân tộc miền núi có được miễn thuế tài nguyên không?
    (TN&MT) - Gia đình tôi sống ở vùng núi cao, nơi có nhiều cánh rừng tự nhiên. Nguồn sống chính là khai thác các sản phẩm từ rừng như: Nấm, thảo quả, quế, hồi, tre, trúc…. Xin hỏi, khi khai thác các sản phẩm từ rừng như trên, gia đình tôi có phải đóng thuế tài nguyên hay không? Nếu là người đồng bào dân tộc thì gia đình tôi có được miễn thuế không? (Nùng A Thắng, Cao Bằng).
  • Ai là người chịu trách nhiệm đối với việc sử dụng đất tôn giáo?
    (TN&MT) - Hiện nay, pháp luật quy định, người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định và phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất. Vậy xin hỏi, đối với các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo thì ai là người có quyền sử dụng đất và chịu trách nhiệm trước Nhà nước về quyền này? (Hồ Quảng An, Sóc Trăng)
  • Đồng bào dân tộc thiểu số có được miễn lệ phí trước bạ khi tách thửa?
    (TN&MT) - Gia đình tôi là người đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn. Hiện nay, bố mẹ tôi đang muốn tách thửa đất ở để chia cho 2 anh em tôi làm chỗ ở. Xin hỏi, điều kiện để tách thửa là gì? Gia đình tôi phải nộp những khoản tiền gì khi tách thửa và tặng cho quyền sử dụng đất? Người dân tộc thiểu số thì có được miễn giảm các khoản phí, lệ phí hay không? (Nông Văn Tám, Điện Biên).
  • Đất tôn giáo được quản lý như thế nào?
    (TN&MT) - Xin hỏi, cơ sở tôn giáo khi sử dụng đất và xây dựng công trình trên đất phải tuân thủ quy định như thế nào?  Những quy định đó được ghi nhận tại văn bản nào?
  • Cách xác định hộ đồng bào DTTS được hưởng chính sách hỗ trợ nước sinh hoạt
    (TN&MT) - Gia đình tôi có chồng là người dân tộc thiểu số, bản thân tôi là dân tộc Kinh. Hiện nay, cả gia đình sống tại quê chồng tại xã miền núi, điều kiện khó khăn. Xin hỏi, hộ gia đình chỉ chồng là người dân tộc thiểu số sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ về nước sinh hoạt như thế nào? Căn cứ theo văn bản nào? (Nguyễn Thị Tho, Lào Cai).
  • Trường hợp nào người dân được xem xét hỗ trợ tái định cư?
    (TN&MT) - Mảnh đất gia đình tôi đang ở thuộc diện phải di dời để nhà nước xây dựng công trình phục vụ phòng chống thiên tai. Vì chính quyền địa phương chưa ban hành thông báo thu hồi và phương án bồi thường nên gia đình tôi không biết rõ về chính sách hỗ trợ tái định cư hiện nay như thế nào? Xin quý báo cho biết rõ về chính sách này? (Hoàng Trung Nam, Tuyên Quang).
  • Người dân muốn chuyển nhượng quyền sử dụng đất rừng phải làm những thủ tục gì?
    (TN&MT) - Bố mẹ tôi có 2ha đất rừng sản xuất, đã có sổ đỏ. Đến nay, bố mẹ tôi muốn chuyển nhượng lại cho các con thì cần những thủ tục gì? Phải đóng những khoản phí nào? (Hồ Quảng An, tỉnh Kon Tum).
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO