Bình Định: Chuyện về bảo vật quốc gia “Phật lồi”

Mỹ Bình | 22/04/2022, 21:06

Cách đây hơn 3 năm, tượng Thần Shiva chùa Linh Sơn (Phật lồi) được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Đây là bảo vật có giá trị về lịch sử, văn hóa độc đáo của vùng đất Bình Định. Bảo vật quốc gia này hiện đang lưu giữ tại chùa Linh Sơn, xã Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn.

Để tìm hiểu sự kỳ bí, huyền thoại của tượng “Phật lồi” nằm trong bán đảo du lịch Phương Mai, từ trung tâm thành phố Quy Nhơn, chúng tôi chạy khoảng 20 phút bằng xe máy qua cầu Nhơn Hội rồi thẳng hướng phía Tây (con đường cũ đi về Cát Tiến) đến chùa Linh Sơn nằm ở xã Nhơn Hội.

z3359510876961_567f8b9f32033d465f2e542ee6deeabb.jpg
 Tượng "Phật lồi" đang được lưu giữ tại chùa Linh Sơn 

Tại đây, ông Bùi Văn Ngọc - là hậu duệ nhiều đời gắn bó với tượng “Phật lồi” kể cho chúng tôi nghe về giai thoại cũng như câu chuyện kỳ lạ của bảo vật quốc gia này. “Cách đây khoảng 200 năm, ở thôn Hải Giang, xã Nhơn Hải, pho tượng được người dân tình cờ phát hiện nằm trong lòng đất của ruộng canh tác dưới chân đồi. Sau đó pho tượng được dân làng lập đền thờ và tôn kính như một vị Bồ Tát nên gọi là Phật lồi. Sau nhiều lần di chuyển, tượng được thờ trong ngôi chùa nằm trong dãy núi Phương Mai, gọi là chùa Linh Sơn.

z3359511857925_a062284e440e9499bdce2d463f0b0451.jpg
Ông Bùi Văn Ngọc là hậu duệ nhiều đời gắn bó với tượng “Phật lồi”.

“Năm 2011, làng chài Hải Giang phải giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án du lịch, chùa Linh Sơn được dời về thôn Hội Thành, xã Nhơn Hội và pho tượng Phật lồi cũng được đem về thờ cúng từ đó đến nay. Những năm qua có rất nhiều khách du lịch ghé tham quan cũng như tìm hiểu về tượng “Phật lồi”. Đấy là điều đáng vui mừng cho một bảo vật quốc gia đã phát huy được giá trị của nó”, ông Bùi Văn Ngọc kể.

z3359513930531_c9a889ab92b10100bea2a74f84ed9046.jpg
 Tượng "Phật lồi" là bảo vật quốc gia 

Theo các nhà nghiên cứu khảo cổ, làng Hải Giang xưa, vốn là khu vực cư trú của người Chăm. Gần mép biển và trên các dãy núi xung quanh làng hiện nay vẫn còn dấu tích của một tường thành cổ được cho là của người Chăm xây dựng. Tại các địa danh như: Gò Thịnh, Gò Luôn, Ụ Đầm Bé, Gò Giếng Hời, mỗi khi đào đất lên canh tác, người dân tìm thấy rất nhiều lớp gạch Chăm, bình, hũ sành. Pho tượng thần Siva, dưới phần chân đế có chốt cắm ở phía sau, dấu hiệu cho thấy có lẽ tượng nguyên thuỷ được thờ trong một ngôi tháp nào đó, nay đã bị sụp đổ?

z3359513927234_5c53b779bb552a52a572ce9805339e0f.jpg
  Tượng “Phật lồi” có chất liệu sa thạch

Theo hồ sơ bảo vật quốc gia, tượng “Phật lồi” có chất liệu sa thạch với kích thước: cao 80 cm, rộng 49c m, dày 21 cm, trọng lượng 500 kg và được xác định niên đại khoảng thế kỷ XV.

Tượng cổ là một người đàn ông ngồi trầm tư trong tư thế nhìn thẳng về phía trước, hai chân xếp bằng, tay trái tựa lên đùi và để ngửa lòng bàn tay ngay trước rốn, tay phải cầm chuỗi tràng hạt dài đưa lên ngang tầm ngực để đầu kia của chuỗi tràng hạt buông xuống lòng bàn tay trái bên dưới. Người đàn ông được tạc có khuôn mặc bầu, với bộ râu dài che lấp cổ, đôi mắt lim dim như đang suy nghĩ.

Theo Bảo tàng Bình Định, trong nghệ thuật điêu khắc Champa, hình tượng thần Shiva thường được thể hiện ở nhiều dạng khác nhau, khi thì được thể hiện dưới dạng tượng nhân dạng (trường hợp tượng vua Pô Rômê ở Ninh Thuận), chính là tượng thần Shiva dưới hình thức vị thần tối cao); khi thì thể hiện dưới dạng Mukhalinga (trường hợp vua Po Klong Garai biến tướng dưới dạng cột lửa hình Linga, biểu tượng của thần Shiva). Nhưng thần Shiva (Phật lồi) ở chùa Linh Sơn có những biểu hiện rất đặc biệt như chữ “om” trên mũ, chữ số ba ở giữa trán, bộ râu dài nhọn đầu, tay cầm tràng hạt được thể hiện dưới dạng tạc thành pho tượng thờ và phía sau lưng có tấm bia ký.

Có thể nói đây là một tác phẩm điêu khắc Champa có hình thức khác biệt so với các hình thần Shiva phát hiện ở Bình Định và là hiện vật độc bản, một tượng nhân dạng Shiva đặc sắc trong nghệ thuật điêu khắc Champa. Đối với di sản văn hóa Champa, minh văn có giá trị về văn bản học cực kỳ quan trọng. Việc nghiên cứu giải mã minh văn trên pho tượng này giúp các nhà nghiên cứu minh văn học làm sáng tỏ nhiều vấn đề lịch sử, văn hóa, tôn giáo của vương quốc Champa giai đoạn định đô ở Viyaja từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV.

Ông Bùi Tĩnh - Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bình Định cho biết: Bảo vật quốc gia tượng Thần Shiva ở chùa Linh Sơn, thời gian qua được đơn vị hướng dẫn nhà chùa, các cơ quan liên quan, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch phối hợp liên ngành trong việc giữ gìn, bảo quản an toàn bảo vật. Hiện nay, tượng “Phật lồi” đặt thờ trang trọng trong chánh điện tại Chùa Linh Sơn gắn liền với tín ngưỡng tâm linh của người dân địa phương và phục vụ du khách đến chiêm ngưỡng, vì thế nhà chùa giữ gìn, chăm nom cẩn thận và lắp các camera an ninh để theo dõi bảo vệ.

Bài liên quan
  • Bình Định: Lễ hội Cầu ngư tại xã đảo Nhơn Châu
    Ngày 16/4, tại xã đảo Nhơn Châu, thành phố Quy Nhơn diễn ra Lễ hội Cầu ngư. Đây là Lễ hội Cầu ngư truyền thống hàng năm của xã đảo Nhơn Châu thường diễn ra bắt đầu từ ngày 16/3 âm lịch để cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.

(0) Bình luận
Nổi bật
Bến Tre: Thông tin về tổ chức kỷ niệm 200 năm Ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu
(TN&MT) - Ngày 20/6, UBND tỉnh Bến Tre tổ chức Họp báo để thông tin về chuỗi các hoạt động kỷ niệm 200 năm Ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu với hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến ở 2 điểm cầu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bến Tre và tại thành phố Hà Nội.
Đừng bỏ lỡ
  • Tháp Mường Và – Nét đẹp văn hóa, tâm linh của dân tộc Lào vùng biên giới
    (TN&MT) - Nằm trong hệ thống di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh của tỉnh Sơn La, Tháp Mường Và (bản Mường Và, xã Mường Và, huyện Sốp Cộp) là công trình kiến trúc linh thiêng, cổ kính được nhân dân bản Mường Và tôn sùng, bảo vệ từ bao đời nay.
  • Quảng Nam: Gần 91 tỷ đồng đầu tư, tu bổ di tích giai đoạn 2022 - 2025
    HĐND tỉnh Quảng Nam vừa ban hành Nghị quyết số 13/2022/NQ-HĐND quy định cơ chế hỗ trợ đầu tư, tu bổ các di tích được xếp hạng trên địa bàn Quảng Nam giai đoạn 2022 - 2025.
  • Khai mạc Tuần lễ Cúc Phương đại ngàn năm 2022
    (TN&MT) - Tối ngày 29/4, Lễ khai mạc Tuần lễ Cúc phương đại ngàn và Ngày hội Văn hoá Thể thao các dân tộc huyện Nho Quan 2022 đã diễn ra tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, huyện Nho Quan (Ninh Bình).
  •  Bình Định: Chuyện về bảo vật quốc gia “Phật lồi”
    Cách đây hơn 3 năm, tượng Thần Shiva chùa Linh Sơn (Phật lồi) được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Đây là bảo vật có giá trị về lịch sử, văn hóa độc đáo của vùng đất Bình Định. Bảo vật quốc gia này hiện đang lưu giữ tại chùa Linh Sơn, xã Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn.
  • 10.000 tựa sách tại “Ngày hội Văn hoá đọc Đà Nẵng 2022”
    Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2022, Thư viện Khoa học Tổng hợp tổ chức sự kiện “Ngày hội Văn hoá đọc Đà Nẵng 2022 - đợt I” diễn ra từ ngày 20/4 đến 24/4 tại khuôn viên và khu vực vỉa hè trước Thư viện (số 46 Bạch Đằng, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng).
  • Nho Quan "ngọn lửa núi rừng.."
    (TNMT) - Đó là chủ đề của Tuần lễ Cúc Phương đại ngàn và Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc năm 2022 diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 29/4 đến ngày 1/5/2022 tại huyện Nho Quan (Ninh Bình).
  • Cao Bằng: Ấn tượng Chợ đêm thị trấn Bảo Lạc
    (TN&MT) - Huyện vùng cao, biên giới Bảo Lạc đang được nhiều du khách trong và ngoài tỉnh biết đến với nhiều điểm du lịch mang đậm màu sắc văn hóa của các dân tộc ở phía Tây của tỉnh Cao Bằng. Trong đó, Chợ đêm thị trấn Bảo Lạc cũng là một điểm dừng chân lý tưởng để du khách có thể khám phá những nét văn hóa đặc sắc của người dân nơi đây.
  • Bình Định: Lễ hội Cầu ngư tại xã đảo Nhơn Châu
    Ngày 16/4, tại xã đảo Nhơn Châu, thành phố Quy Nhơn diễn ra Lễ hội Cầu ngư. Đây là Lễ hội Cầu ngư truyền thống hàng năm của xã đảo Nhơn Châu thường diễn ra bắt đầu từ ngày 16/3 âm lịch để cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.
  • Ấn tượng không gian văn hoá của đồng bào các dân tộc Lai Châu
    Với 20 dân tộc anh em chung sống như người Mảng, người Mông, người Hà Nhì.., Lai Châu có sự phong phú, đa màu sắc trong các nét văn hóa của đồng bào dân tộc. Tại Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu năm 2022 được tổ chức từ 14-17/4, không gian văn hoá của đồng bào các dân tộc Lai Châu đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách thập phương.
  • Triển lãm ảnh báo chí "Những nẻo đường xuân"
    (TN&MT) - Trong khuôn khổ các hoạt động của Hội Báo toàn quốc năm 2022, chiều 13/4, tại Hà Nội, diễn ra Lễ tổng kết, trao giải và khai mạc Triển lãm ảnh báo chí “Những nẻo đường Xuân”.
  • Lào Cai: Lan toả văn hoá đọc đến học sinh vùng cao
    Ngày 13/4, UBND tỉnh Lào Cai đã long trọng tổ chức Lễ phát động Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ I năm 2022 với chủ đề “Sách - Sứ mệnh phát triển văn hóa đọc” tại Trường THCS Lê Quý Đôn, Thành phố Lào Cai (Lào Cai).
  • Hướng về cội nguồn dân tộc
    (TN&MT) - Hai tiếng Hùng Vương từ rất lâu đã in đậm trong tâm thức của mỗi người Việt Nam ta. Hình ảnh ngôi mộ Tổ thiêng liêng trên núi Nghĩa Lĩnh (Việt Trì - Phú Thọ), cạnh khu đền thờ cổ kính trang nghiêm mà nhân dân ta đã xây dựng nên từ mấy trăm năm trước, cùng với câu ca dao quen thuộc “Dù ai đi ngược về xuôi. Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng Ba”, đã như một lời truyền dạy các thế hệ con dân đất Việt về nghĩa vụ đối với tổ tiên.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO