Biến tồn tại, thách thức trong bảo vệ môi trường thành cơ hội

Linh Chi | 04/08/2022, 17:07

(TN&MT) - Ngày 4/8, tại Hội nghị môi trường toàn quốc lần thứ V, Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân đã nêu rõ những tồn tại, thách thức trong lĩnh vực môi trường đang diễn ra hiện nay. Để biến những thách thức này thành cơ hội, tận dụng những ưu thế để thực hiện thành công các mục tiêu đề ra cho công tác bảo vệ môi trường trong giai đoạn tới Thứ trưởng cho rằng, các cấp ngành, địa phương cần thống nhất 5 quan điểm.

Quản lý môi trường - còn đó những khó khăn

Hiện nay bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác BVMT nước ta vẫn đứng trước nhiều nguy cơ và thách thức. Đó là tốc độ ô nhiễm, suy thoái môi trường, suy giảm tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học mặc dù đã được kiểm soát song vẫn diễn biến phức tạp, một số nơi, khu vực vẫn ở mức đáng báo động; đặc biệt nổi lên là ô nhiễm tại một số LVS, làng nghề, ô nhiễm không khí tại một số thành phố lớn. Nguy cơ này nếu không có giải pháp để kiểm soát, xử lý kịp thời sẽ tác động lớn đến mục tiêu phát triển bền vững.

Hạ tầng cho công tác BVMT mặc dù đã được đầu tư, song vẫn còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn. Mới có 22% CCN có hệ thống xử lý nước thải tập trung, các cơ sở trong CCN phải đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải riêng dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm soát, quản lý. Số lượng các trạm quan trắc không khí tự động liên tục còn chưa tương xứng, chưa đáp ứng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu quản lý trên thực tế, dẫn đến thiếu thông tin cho việc dự báo, cảnh báo…

Khối lượng CTR, CTNH phát sinh ngày càng lớn, cơ cấu thành phần phức tạp, trong khi đó, công tác quản lý còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ thu gom, xử lý CTR sinh hoạt tại khu vực nông thôn mới đạt 66%; hơn 80% các bãi chôn lấp không hợp vệ sinh. Nhiều loại chất thải công nghiệp, hóa chất nguy hại, bao bì thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu, chưa được xử lý triệt để hoặc xử lý chưa đạt yêu cầu. Việc phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn chưa được thực hiện trong giai đoạn vừa qua và hiện nay mới đang bắt đầu chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện theo tinh thần của Luật BVMT 2020.

Bên cạnh các nguy cơ nội tại nêu trên, công tác BVMT còn đứng trước những thách thức lớn do tác động của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các cam kết quốc tế về môi trường đòi hỏi Việt Nam phải có những hành động mạnh mẽ hơn để đảm bảo đạt được các yêu cầu, cam kết và nghĩa vụ đã ký kết, thỏa thuận; trong đó có cam kết theo các FTA thế hệ mới, Chương trình nghị sự 2030 với 17 mục tiêu phát triển bền vững, Thỏa thuận Paris về ứng phó với biến đổi khí hậu, cam kết đưa mức phát thải ròng về “0” tại Hội nghị COP 26; cam kết về Thiên nhiên tại Hội nghị thượng đỉnh về Đa dạng sinh học;...

onhiemmoitruongvanhunganhhuongcuanodenconnguoi-1-.jpg
Ảnh minh họa

Ngoài ra, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ tác động mạnh mẽ đến kinh tế, xã hội, sản xuất; thay đổi nền tảng quản lý môi trường dựa trên công nghệ internet vạn vật. Công nghệ mới tiết kiệm năng lượng, vật liệu mới thân thiện với môi trường, việc áp dụng các công nghệ tốt nhất hiện có,… sẽ thúc đẩy nhanh việc chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính phát thải lớn sang các mô hình kinh tế các bon thấp, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành một trong xu thế chủ đạo trong thập niên 2020- 2030. Theo dự báo của Liên hợp quốc, đến năm 2030 nếu tiếp tục phát triển với mô hình kinh tế tuyến tính, nhu cầu sử dụng tài nguyên thiên nhiên sẽ tăng gấp 3 lần so với hiện nay, vượt ngoài khả năng cung ứng của Trái Đất; lượng chất thải sẽ vượt qua giới hạn sức chịu tải của môi trường.

Các nguy cơ ô nhiễm xuyên biên giới, ô nhiễm theo dòng chảy, công nghệ lạc hậu sang Việt Nam đặt ra yêu cầu khách quan phải hội nhập về môi trường, tiếp cận quản lý môi trường ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và tiệm cận với các nước phát triển trên thế giới. Cùng với đó, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và các vấn đề an ninh phi truyền thống khác ngày càng tác động mạnh, nhiều mặt, đe doạ nghiêm trọng đến sự phát triển ổn định, bền vững của thế giới, khu vực và đất nước ta.

Những điều này vừa là thuận lợi cho công tác quản lý, đồng thời cũng đặt ra những thách thức, áp lực không nhỏ về yêu cầu hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và BVMT, giữ gìn thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học.

Chúng ta cần thống nhất 5 quan điểm

Để biến những tồn tại, thách thức nêu trên thành cơ hội, tận dụng những ưu thế để thực hiện thành công các mục tiêu đã được Đảng và Nhà nước đề ra cho công tác bảo vệ môi trường trong giai đoạn tới, nhất là giai đoạn từ nay đến năm 2025 và những năm tiếp theo, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân cho rằng chúng ta phải cùng chung quan điểm như sau:

Thứ nhất, môi trường là điều kiện, nền tảng, yếu tố tiên quyết cho phát triển bền vững kinh tế - xã hội; bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là nhiệm vụ, cần được đặt ở vị trí trung tâm của các quyết định phát triển; phát triển kinh tế phải hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng quy luật tự nhiên, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Thứ hai, bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội, trong đó các cấp chính quyền địa phương, doanh nghiệp, cộng đồng và người dân có vai trò quan trọng; bảo vệ môi trường phải dựa trên sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất giữa các cấp, các ngành, tận dụng cơ hội của quá trình hội nhập và hợp tác quốc tế.

Thứ ba, bảo vệ môi trường phải lấy bảo vệ sức khỏe của nhân dân làm mục tiêu hàng đầu. Ưu tiên chủ động phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm, tập trung giải quyết các vấn đề môi trường trọng điểm, cấp bách; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện chất lượng môi trường, kết hợp với bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thứ tư, bảo vệ môi trường phải dựa trên nâng cao chất lượng thể chế và thực thi pháp luật hiệu lực, hiệu quả; tăng cường trách nhiệm giải trình, tính công khai, minh bạch và sự giám sát của cộng đồng; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đổi mới sáng tạo, ứng dụng các thành quả của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số; thúc đẩy phương thức quản lý tổng hợp, tiếp cận dựa trên hệ sinh thái, liên vùng, liên ngành, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, các-bon thấp.

Thứ năm; đầu tư cho bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững; tăng cường huy động nguồn lực trong xã hội kết hợp với tăng chi ngân sách; áp dụng hiệu quả nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả chi phí xử lý và bồi thường thiệt hại, người hưởng lợi từ các giá trị môi trường phải trả tiền; tiếp tục đẩy mạnh sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức, cộng đồng và người dân trong bảo vệ môi trường.

Chỉ khi các quan điểm nhìn nhận về môi trường được thống nhất thì việc triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường mới thực sự hiệu quả.

Bài liên quan
  • Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ V: Hài hoà phát triển kinh tế và  BVMT
    Sáng 4/8, tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức phiên toàn thể Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ V với chủ đề “Hài hoà phát triển kinh tế và BVMT hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững”. Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành tới dự và chỉ đạo tại Hội nghị.

(0) Bình luận
Nổi bật
Hà Tĩnh: Cấm xe di chuyển qua điểm ngập lũ trên đường QL1A
Tuyến QL1A, đoạn qua xã Xuân Lam, huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) bị ngập sâu, nước chảy xiết, không đảm bảo an toàn. Lực lượng chức năng đã quyết định cấm mọi phương tiện lưu thông, đồng thời cử cán bộ túc trực.
Đừng bỏ lỡ
  • Thanh Hóa: Quy định khu vực đổ thải và nhận chìm vật nạo vét ở biển
    UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 47/2022/QĐ-UBND về việc quy định khu vực, địa điểm đổ thải, nhận chìm đối với vật chất nạo vét từ các hệ thống giao thông đường thủy nội địa và đường biển trên địa bàn tỉnh.
  • Nghệ An: Nhiều nơi bị ngập lụt, chia cắt, một người bị lũ cuốn trôi
    Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 4, nhiều huyện, thị, thành trên địa bàn tỉnh Nghệ An có lượng mưa rất lớn, nước lũ dâng cao đã khiến hàng nghìn hộ dân phải chạy lũ trong đêm. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường bị sạt lở, nước dâng chia cắt giao thông một số địa phương.
  • Hà Tĩnh: Mưa lớn gây sạt lở, ngập cục bộ, đường lên cửa khẩu Cầu Treo ách tắc
    Mưa lớn khiến nhiều địa phương ở Hà Tĩnh bị chia căt, một số trường cho học sinh nghĩ học để đảm bảo an toàn. Tuyến Quốc lộ 8A lên cửa khẩu Cầu Treo cũng bị sạt lở nghiêm trọng, gây ách tắc giao thông.
  • Long An: Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai năm 2022
    (TN&MT) - UBND tỉnh Long An vừa ban hành Chỉ thị tăng cường công tác chỉ đạo điều hành ứng phó các tình huống thiên tai, sự cố phức tạp; thực hiện đầy đủ phương châm "4 tại chỗ", tránh tư tưởng chủ quan dẫn tới những thiệt hại đáng tiếc do thiên tai gây ra trong những tháng cuối năm 2022, góp phần đảm bảo ổn định an ninh chính trị, phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh.
  • Lào Cai: Kiên quyết loại bỏ những thuỷ điện ảnh hưởng đến rừng và môi trường
    Tỉnh Lào Cai đề xuất loại bỏ một số thủy điện ảnh hưởng đến môi trường, rừng tự nhiên, cấp nước thủy lợi và không cho phép nghiên cứu dự án thủy điện nhỏ hơn 10MW.
  • Khu BTTN Mường Nhé: Tăng cường công tác quản lý tuần tra bảo vệ rừng
    (TN&MT) - Hàng năm để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn hệ sinh thái Ban Quản lý Khu BTTN Mường Nhé phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các xã và các cơ quan, đơn vị đóng chân trên địa bàn tăng cường công tác tuần tra, triền khai đồng bộ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.
  • Mường Tè (Lai Châu) đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường
    (TN&MT) - Những năm qua, xác định môi trường luôn được xã hội quan tâm vì ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng cuộc sống. Vì vậy huyện Mường Tè (Lai Châu) đã triển khai nhiều biện pháp để bảo vệ môi trường, cải thiện cảnh quan, từ đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
  • Khẩn trương xây dựng hướng dẫn kỹ thuật phân loại rác
    (TN&MT) - Thời gian qua, công tác phân loại chất thải tại nguồn đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
  • Thời tiết 29/9, cả nước có mưa dông
    Dự báo thời tiết hôm nay (29/9), ở khu vực Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to, lượng mưa phổ biến 40-70mm, có nơi trên 100mm. Khu vực Hoà Bình, đồng bằng và ven biển Bắc Bộ có mưa vừa, có nơi mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 20-50mm, có nơi trên 80mm.
  • Quảng Trị: Sẵn sàng các phương án ứng phó với hoàn lưu sau bão Noru
    Ngày 28/9, ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị đã đi kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả và ứng phó hoàn lưu sau bão số 4 (Noru) tại huyện miền núi Đakrông.
  • Quảng Nam: Bão tan, người dân lại lo đối phó với lụt
    (TN&MT) - Sau khi bão số 4 đổ bộ, nước mưa từ thượng nguồn đổ về khiến mực nước tại các sông ở Quảng Nam dâng nhanh làm nhiều nơi ngập sâu, người dân không kịp trở tay.
  • Nghệ An: Sơ tán khẩn cấp các hộ dân vì xuất hiện vết nứt bất thường
    Lãnh đạo UBND huyện Kỳ Sơn xác nhận, trên địa bàn xã Hữu Kiệm vừa xuất hiện vết nứt kéo dài. Vì thế, địa phương này đã tiến hành di dời khẩn cấp các hộ dân ảnh hưởng và có nguy cơ mất an toàn.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO