Biến phụ phẩm nông nghiệp thành tài nguyên tái tạo

Linh Chi | 30/09/2022, 15:55

(TN&MT) - Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp theo hướng thị trường đã mang lại giá trị gia tăng cao cho người sản xuất. Quá trình sản xuất nông nghiệp cũng tạo ra một lượng phụ phẩm lớn; lượng sản phẩm phụ này nếu khai thác, sử dụng tốt sẽ góp phần đem lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.

Tiềm năng giá trị của phụ phẩm nông nghiệp

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ước tính, tổng lượng phụ phẩm trong nông nghiệp của Việt Nam là gần 160 triệu tấn trong đó có khoảng 90 triệu tấn phụ phẩm sau thu hoạch từ cây trồng, từ quá trình chế biến nông sản của ngành trồng trọt (chiếm 56,2%); 62 triệu tấn phân gia súc, gia cầm từ ngành chăn nuôi (chiếm 38,7%); 6 triệu tấn từ ngành lâm nghiệp (chiếm 3,7%) và khoảng gần 1 triệu tấn từ ngành thủy sản (0,6%). Nếu chúng ta biết tận dụng và xử lý chế biến tốt nguồn phụ phẩm thành nguồn tài nguyên tái tạo thì sẽ mang lại giá trị cao cho ngành nông nghiệp.

khuyen-khich-xu-ly-phu-pham-no-7229-5489-1654332127_1200x0.jpg
Việt Nam có khối lượng lớn các phụ phẩm nông nghiệp nhưng tỷ lệ sử dụng để tạo giá trị tăng thêm và giảm tác động tiêu cực đến môi trường còn thấp.

Hiện trong lĩnh vực thủy sản đã có nhiều công ty chế biến phụ phẩm thành mặt hàng có giá trị cao. Điển hình như Công ty CP Vĩnh Hoàn ở tỉnh Đồng Tháp, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF), Công ty cổ phần Sao Mai… đã đầu tư công nghệ hiện đại chế biến từ phụ phẩm thủy sản thành bột cá - nguyên liệu cho thức ăn chăn nuôi, collagen và gelatin từ da cá tra, snack da cá tra, dầu ăn từ mỡ cá tra, đạm thủy phân từ cá tra….; những nguyên liệu này được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, nhiều mô hình, giải pháp hướng tới sản xuất nông nghiệp theo tiêu chí tuần hoàn bền vững cũng được triển khai ở Đồng bằng sông Cửu Long như: Áp dụng quy trình sản xuất lúa "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm" trong sản xuất lúa; quản lý dịch hại tổng hợp IPM trên cây trồng. Tại các mô hình này, ước tính toàn bộ thân cây bắp, phần lớn lượng rơm và 1/3 số phụ phẩm trên cây lâu năm và phụ phẩm rau được tận dụng để tái sử dụng để làm thức ăn chăn nuôi, làm nấm, ủ phân hữu cơ, ủ gốc giữ ẩm…, ngoài ra, một phần cỏ dại cũng được tái sử dụng cho các hoạt động nông nghiệp khác, qua đó giúp gia tăng hiệu quả kinh tế.

Theo Bộ NN&PTNT, hàng năm phần sinh khối phụ phẩm từ các cây trồng chính như lúa, ngô, mía, rau các loại có thể cung cấp tương đương với khoảng 43 triệu tấn hữu cơ, 1,8 triệu tấn đạm urê, 1,6 triệu tấn supe lân đơn và 2,2 triệu tấn kali sulfat. Đây được coi là con số khổng lồ để bù đắp lại dinh dưỡng trong đất và sử dụng cho cây trồng trong canh tác nông nghiệp. Tuy nhiên, các phần dinh dưỡng này gần như bị bỏ phí và chưa có các cơ chế khuyến khích để tái sử dụng. Trong ngành chăn nuôi, mới chỉ tận dụng được 23% chất thải để sản xuất phân bón hữu cơ, còn lại đang bị bỏ phí, chưa được sử dụng để cung cấp nguyên liệu đầu vào cho trồng trọt, chăn nuôi theo chuỗi liên kết tuần hoàn. Điều này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn lãng phí về kinh tế.

Nâng cao năng lực tái chế, tái sử dụng

Tại Hội thảo với chủ đề "Phụ phẩm nông nghiệp - nguồn tài nguyên tái tạo" vừa diễn ra tại TP.HCM, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Vụ trưởng Vụ khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ NN&PTNT) cho biết, trong quá trình sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam mới chỉ chú trọng đến tăng năng suất chứ chưa quan tâm đến lượng dư thừa đầu vào của quá trình sản xuất, chưa quan tâm đến phân bón hữu cơ để bồi dưỡng, tăng kết cấu đất, bảo vệ đa dạng sinh học. Nhiều cơ sở sản xuất còn nhỏ lẻ gây lãng phí các phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi, gây ô nhiễm môi trường.

Nhiều ý kiến cho rằng, Việt Nam có khối lượng lớn các phụ phẩm nông nghiệp nhưng tỷ lệ sử dụng để tạo giá trị tăng thêm và giảm tác động tiêu cực đến môi trường còn thấp. Trước những thách thức về ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên từ sản xuất nông nghiệp, Việt Nam cần nâng cao năng lực tái chế, tái sử dụng phụ, phế phẩm nông nghiệp. Để làm được điều này phải đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lao động nghiên cứu, triển khai công nghệ xử lý phụ, phế phẩm trong nông nghiệp. Đầu tư nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong xử lý phế phẩm nông nghiệp, nhất là ở các địa phương có diện tích trồng trọt và chăn nuôi quy mô lớn. Khuyến cáo và hỗ trợ (mặt bằng, vốn, công nghệ) các chủ thể sản xuất nông nghiệp để họ chú trọng thu gom, phân loại phụ, phế phẩm nông nghiệp cũng như đầu tư cho công nghệ tái chế. Khuyến khích các địa phương trên cả nước, dựa vào các mô hình đã có và điều kiện cụ thể của mình phát triển các mô hình KTTH trong nông nghiệp cho phù hợp. Đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân.

Đồng thời hỗ trợ về vốn, công nghệ, thị trường; hướng dẫn doanh nghiệp, nông dân thực hiện sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị theo từng chu trình: sản xuất - phân phối - tiêu dùng - tái chế; sản xuất - chế biến (tái chế) - phân phối - tiêu dùng (sản xuất). Đẩy mạnh triển khai và nhân rộng các mô hình sản xuất sử dụng phế phẩm nông nghiệp vào trồng nấm, đậu tương, ngô, khoai tây...; khuyến khích mở rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao...; khuyến cáo, thậm chí cấm đốt rơm rạ, đốt nương rẫy, cấm các cơ sở chăn nuôi xả thải gây ô nhiễm...

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Thời tiết 10/12: Bắc Bộ trời rét, có nơi dưới 10 độ C
(TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, khu vực Bắc Bộ hiều mây, có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác. Gió nhẹ. Trời rét, có nơi rét đậm, rét hại.
Đừng bỏ lỡ
  • Bổ sung nhiệm vụ cụ thể của từng uỷ viên Hội đồng EPR Quốc gia
    (TN&MT) - Chiều 8/12, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân chủ trì cuộc họp, nghe Tổng cục Môi trường báo cáo về việc hoàn thiện dự thảo Đề án thành lập Hội đồng EPR quốc gia và Văn phòng giúp việc Hội đồng EPR quốc gia.
  • Góp phần giảm thiểu rác nhựa tại trường học: Đặt kỳ vọng thay đổi vào thế hệ trẻ
    Đây là chuỗi hoạt động ngoại khóa được tổ chức tại 15 điểm trường trung học cơ sở, trung học phổ thông trên địa bàn quận Thanh Khê, Đà Nẵng. Hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của các em học sinh trong việc nói không với rác thải nhựa, giảm tối đa rác nhựa trong trường học.
  • Điện Biên hiệu quả quản lý và sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng
    (TN&MT) - Chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) là chính sách đột phá của Nhà nước, đã và đang từng bước đi vào cuộc sống, đạt hiệu quả trong việc huy động các nguồn lực tài chính ổn định, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân tham gia giữ rừng, phục vụ công tác bảo vệ, phát triển và quản lý rừng bền vững.
  • Ninh Bình đẩy mạnh BVMT tại các khu công nghiệp
    Bên cạnh những kết quả tốt về việc thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, thời gian qua, Ninh Bình đặc biệt quan tâm bảo vệ môi sinh, môi trường, phát triển bền vững ở khu vực này. Trong đó, ưu tiên những ngành công nghiệp sạch, ít ô nhiễm, đảm bảo cơ cấu ngành nghề phù hợp với khả năng và thực tế giải quyết ô nhiễm của các khu công nghiệp.
  • Rò rỉ chất thải từ bể phốt, đâu là giải pháp?
    Ô nhiễm nguồn nước từ những chiếc bể phốt bê tông nứt vỡ, rò rỉ chất thải đang tiềm ẩn rất nhiều hiểm họa đe dọa sức khỏe con người. May mắn là Việt Nam đã tìm ra giải pháp để khắc phục hiệu quả tình trạng này.
  • Ứng dụng viễn thám giám sát tài nguyên, môi trường - Bước chuyển mạnh mẽ từ cơ sở
    (TN&MT) - Công nghệ Viễn thám đang ngày càng phát triển mạnh mẽ và ứng dụng rộng rãi trong ngành TN&MT.
  • Nghệ An phòng, chống sạt lở đất: Cần giải pháp “tối ưu”
    (TN&MT) - Trên địa bàn tỉnh Nghệ An tồn tại hàng trăm điểm sạt lở đất trong khu dân cư, đe dọa cuộc sống của hàng chục nghìn nhân khẩu.
  • Tai biến địa chất, trượt lở, lũ quét, lũ bùn: Tìm giải pháp cảnh báo sớm
    (TN&MT) - Để có cơ sở khoa học thực hiện việc cảnh báo sớm các loại hình thiên tai khó dự báo như trượt lở đất đá, lũ ống, lũ quét… Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đã thực hiện Đề tài “Nghiên cứu cơ sở khoa học để lựa chọn hệ phương pháp, mô hình phân vùng cảnh báo chi tiết và xác định ngưỡng mưa kích hoạt tại các khu vực nhạy cảm về trượt, sạt lở đất đá, lũ bùn đá, lũ ống, lũ quét khu vực miền núi, trung du Việt Nam” và thu được nhiều kết quả tích cực.
  • Tập đoàn STAVIAN nỗ lực giữ màu xanh của rừng
    Đạt tỷ lệ che phủ rừng thuộc top dẫn đầu cả nước, song tỉnh Yên Bái vẫn quyết tâm chung tay cùng người dân và doanh nghiệp hưởng ứng đề án trồng 1 tỷ cây xanh.
  • Ngày 8/10, Bình Thuận, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông
    Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, dự báo thời tiết từ ngày 08/12 đến ngày 09/12, khu vực từ Thừa Thiên Huế đến Ninh Thuận có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông. Ngày và đêm 08/12, khu vực Bình Thuận, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có mưa to.
  • Kinh nghiệm của Thụy Điển về tăng nguồn năng lượng tái tạo trong hệ thống điện
    (TN&MT) - Hệ thống điện của Thụy Điện có thiết kế tương tự Việt Nam nhưng vẫn đảm bảo vận hành ổn định trong điều kiện công suất điện gió trên bờ, điện gió ngoài khơi và điện mặt trời cao. Những kinh nghiệm, giải pháp của Thụy Điển đã được chia sẻ tại Hội thảo kỹ thuật “Chuyển đổi năng lượng - Vai trò của hệ thống điện”, do Đại sứ quán Thụy Điển phối hợp cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức vào chiều ngày 7/11, tại Hà Nội.
  • Cục Biến đổi khí hậu và Công ty Daikin Việt Nam hợp tác loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn
    (TN&MT) - Ngày 7/12, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ TN&MT) và Công ty Cổ phần Daikin Air Conditioning Việt Nam (Công ty Daikin Việt Nam) ký kết Bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn tại Việt Nam.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO