Biến đổi khí hậu khiến thảm họa thiên nhiên khốc liệt hơn

Phạm Hoa - Tổng hợp từ phys.org | 19/05/2022, 19:34

(TN&MT) - Lốc xoáy, còn gọi là bão hay cuồng phong, là một trong những hiện tượng thời tiết có sức tàn phá khủng khiếp nhất trên Trái đất.

Amphan - ví dụ điển hình cho thảm họa thiên nhiên tồi tệ nhất

Mặc dù tốc độ gió của những cơn bão này đạt tới 270km/h, tuy nhiên, thiệt hại lớn nhất về người và của lại do hệ lụy của chúng - lũ lụt gây ra. Biến đổi khí hậu (BĐKH) dự báo rằng lũ lụt sẽ làm mực nước biển dâng cao hơn, gây ra tình trạng biển xâm thực ngày càng dữ dội.

Vào tháng 5/2020, siêu bão Amphan đã đổ bộ vào biên giới Ấn Độ và Bangladesh, mang theo mưa lớn và gió mạnh, gây ảnh hưởng đến hơn 13 triệu dân. Các cơn lốc xoáy cũng gây ra tình trạng lũ lụt với mực nước cao từ 2 - 4m, làm ngập các vùng ven biển ở Vịnh Bengal.

Trên biển, sức tàn phá của siêu bão Amphan lên tới cấp độ 5 và trở thành cơn bão có lốc xoáy mạnh nhất ở Vịnh Bengal kể từ năm 1999. Mặc dù, khi tiến vào đất liền, Amphan đã suy yếu thành bão cấp 2 nhưng nó vẫn là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Đồng bằng sông Hằng kể từ năm 2007.

16-2-.jpg

Siêu bão Amphan gây thiệt hại trên diện rộng tại Ấn Độ. Ảnh: Indrajit Das

Amphan đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho con người, kinh tế và môi trường. Nó khiến hơn 120 người thiệt mạng, làm hư hại hoặc phá hủy nhà cửa, lưới điện, khiến hàng triệu người mất điện, gây tắc nghẽn thông tin liên lạc trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang diễn ra.

Các nỗ lực cứu trợ và viện trợ đã bị cản trở do thiệt hại mà lũ lụt gây ra cho hệ thống cầu, đường. Nhiều diện tích cây trồng bị hư hại, đất trồng bị xói mòn hoặc ô nhiễm do xâm nhập mặn. Đây được xem là thảm họa thiên nhiên gây thiệt hại lớn nhất từng được ghi nhận ở Bắc Ấn Độ Dương, tiêu tốn hơn 13 tỷ USD.

Lũ lụt có thể tồi tệ hơn trong tương lai?

Mực nước biển dâng cao phần lớn là do sự tan chảy của các dòng sông băng - nguy cơ gây lũ lụt thứ 2, chỉ sau bão. Do đó, điều quan trọng là phải hiểu và dự đoán được tình trạng nước biển dâng cao sẽ khiến lũ lụt trầm trọng thêm ở mức độ nào, từ đó giảm thiểu thiệt hại về người và của.

Nghiên cứu đã áp dụng các mô hình khí hậu của Dự án Đối chứng các mô hình khí hậu lần 6 (CMIP6), thông qua việc so sánh các mô phỏng do các nhóm mô hình khác nhau trên thế giới tạo ra. Đầu tiên, nhóm nghiên cứu thiết lập mô hình mực nước biển dâng theo các kịch bản phát thải khác nhau trong tương lai, sau đó thêm dữ liệu vào để ước tính mực nước dâng do bão lấy từ mô hình siêu bão Amphan.

Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào 3 kịch bản cho 3 mức phát thải: thấp, trung bình và cao. Ngoài việc lập mô hình mực nước biển dâng, họ cũng ước tính dân số của Ấn Độ và Bangladesh trong tương lai để đánh giá mức độ ảnh hưởng của triều cường do bão gây ra.

Họ cho biết khả năng ngập lụt do xoáy thuận nhiệt đới sẽ gia tăng đáng kể. Ở Ấn Độ, đối với kịch bản phát thải thấp nhất, khả năng ngập lụt dao động từ 50 - 90%, trong khi đó, ở kịch bản phát thải cao nhất, con số này sẽ đạt mức 250%. Ở Bangladesh, con số này là 0 - 20% đối với kịch bản phát thải thấp nhất và 60 - 70% đối với kịch bản phát thải cao nhất. Nguyên nhân chủ yếu gây ra sự khác biệt về nguy cơ ngập lụt giữa 2 quốc gia là do mật độ dân số ven biển giảm do di cư vào thành thị.

Nhóm nghiên cứu cho biết, con số này sẽ còn tồi tệ hơn vào năm 2100. Ngay cả trong kịch bản phát thải toàn cầu tương đối thấp, dân số địa phương chịu ảnh hưởng của lũ lụt do bão từ một sự kiện như Amphan sẽ tăng thêm 350.000 người. Trong khi đó, đối với kịch bản phát thải cao, 1,35 triệu dân sẽ phải hứng chịu ảnh hưởng của lũ lụt do bão, với độ sâu lũ trên một mét, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng.

Nghiên cứu này sẽ hỗ trợ cho mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính một cách nhanh chóng và lâu dài, nhằm giữ cho sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ C so với mức tiền công nghiệp.

Nhóm nghiên cứu nhận định, ngoài lũ lụt do triều cường, các hệ lụy khác đi kèm với lốc xoáy cũng sẽ gây tác động mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như các đợt nắng nóng chết người sau khi các cơn bão đổ bộ vào đất liền. Trong trường hợp của Amphan, sự tác động lẫn nhau giữa BĐKH và đại dịch Covid-19 đã khiến tình trạng của người dân tồi tệ hơn bao giờ hết. Trước sự nóng lên của Trái đất, chúng ta không thể tránh khỏi thực tế rằng đại dịch và thảm họa thiên nhiên sẽ liên tục gia tăng.

Để bảo vệ các quốc gia dễ bị tổn thương do BĐKH, các hành động giảm thiểu phát thải đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chỉ có hành động tức thì của các chính phủ trên thế giới mới hy vọng giảm thiệt hại do bão và đáp ứng các mục tiêu về khí hậu.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Phần lớn các khu vực trên thế giới khô hạn hơn mức bình thường
(TN&MT) - Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vừa cho biết, năm 2021, hầu hết các khu vực trên thế giới khô hạn hơn bình thường, với những tác động ngày càng gia tăng đối với các nền kinh tế, hệ sinh thái và cuộc sống hàng ngày.
Đừng bỏ lỡ
  • Hàn Quốc dành 2,72 triệu USD cho quỹ quốc tế để thích ứng với biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Dẫn thông tin từ Bộ Tài chính Hàn Quốc, ngày 16/11, Hãng thông tấn Yonhap cho biết, Hàn Quốc sẽ đóng góp 3,6 tỷ won (2,72 triệu USD) cho một quỹ quốc tế nhằm giúp các nước đang phát triển thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu.
  • UNICEF khởi động sáng kiến ​​khí hậu mới ngăn chặn rủi ro cho trẻ em
    (TN&MT) - Ngày 15/11, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) khởi động một sáng kiến ​​​​tài trợ khí hậu mới nhằm giúp các quốc gia giải quyết các tác động hiện tại và ngày càng tăng của cuộc khủng hoảng khí hậu, đồng thời, ứng phó tốt hơn với thiên tai.
  • Thiệt hại kinh tế do thời tiết khắc nghiệt gia tăng ở châu Á
    (TN&MT) - Chỉ tính riêng trong năm 2021, thiệt hại kinh tế do hạn hán, lũ lụt và lở đất ở châu Á đã tăng vọt lên tới 35,6 tỷ USD, ảnh hưởng đến gần 50 triệu người.
  • Thúc đẩy đầu tư vào chuỗi cung ứng lạnh để chống biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Tại Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP27) đang diễn ra tại Sharm el Sheikh (Ai Cập), Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) vừa công bố báo cáo cho thấy, cần đầu tư nhiều hơn vào chuỗi cung ứng lạnh trong sản xuất và phân phối lương thực để giảm nạn đói, tạo sinh kế cho cộng đồng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
  • Biến đổi khí hậu khiến 50% thanh niên châu Phi cân nhắc kế hoạch sinh con
    (TN&MT) - Theo một cuộc thăm dò toàn cầu do Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) thực hiện, biến đổi khí hậu đang buộc gần 50% thanh niên châu Phi phải suy nghĩ lại về kế hoạch sinh con của họ trong tương lai. Kết quả được công bố vào ngày 9/11, tại Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP27) đang diễn ra ở Sharm El-Sheikh, Ai Cập.
  • Tăng khả năng tiếp cận năng lượng mặt trời tại những nước kém phát triển
    (TN&MT) - Ngày 10/11, trong khuôn khổ Hội nghị COP 27 tại Sharm El Sheikh (Ai Cập), Liên minh Năng lượng toàn cầu cho con người và hành tinh (GEAPP) đã ký một thỏa thuận tài trợ trị giá 10 triệu USD với Liên minh Năng lượng mặt trời quốc tế (ISA). Mục tiêu nhằm thúc đẩy việc triển khai năng lượng mặt trời - vốn là nguồn năng lượng khá đắt đỏ - cho các nước kém phát triển và các quốc đảo nhỏ.
  • Công bằng khí hậu - chủ đề trọng tâm tại COP27
    (TN&MT) - Tại Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP27) đang diễn ra tại Sharm el Sheikh (Ai Cập), ​​các nhà lãnh đạo thế giới đã lên tiếng về hành động cụ thể vì khí hậu, đặc biệt là thích ứng và vấn đề hóc búa về tổn thất và thiệt hại.
  • UNICEF kêu gọi cam kết tài trợ để bảo vệ trẻ em khỏi tác động của biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Lũ lụt nghiêm trọng đã ảnh hưởng đến ít nhất 27,7 triệu trẻ em tại 27 quốc gia trên thế giới, trong đó, số lượng trẻ bị ảnh hưởng bởi lũ lụt ở Chad, Gambia, Pakistan và Đông Bắc Bangladesh ở mức cao nhất trong hơn 30 năm qua.
  • COP27: 9 quốc gia mới tham gia Liên minh Điện gió ngoài khơi toàn cầu
    (TN&MT) - Ngày 8/11, trong khuôn khổ Hội nghị COP 27 tại Sharm el Sheikh (Ai Cập), 9 quốc gia mới đã đồng ý tham gia Liên minh Điện gió ngoài khơi toàn cầu (GOWA), gồm: Anh, Mỹ, Đức, Ireland, Nhật Bản, Hà Lan, Na Uy, Bỉ, Colombia. Các nước đã cam kết tăng cường phát triển điện gió ngoài khơi nhanh chóng để giải quyết các cuộc khủng hoảng khí hậu và an ninh năng lượng.
  • Biến đổi khí hậu khiến nhiều người thiệt mạng gấp đôi so với ung thư
    (TN&MT) - Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo cho thấy, khi lượng khí thải carbon ở mức cao, tác động của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe có thể gây tử vong gấp đôi so với ung thư ở một số nơi trên thế giới.
  • Các nước đang phát triển thống nhất yêu cầu thành lập quỹ hỗ trợ tổn thất và thiệt hại
    (TN&MT) - Gần 200 quốc gia tập trung tại Hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc (COP27) tại Ai Cập quan tâm đến việc liệu các quốc gia giàu có nên bồi thường cho các nước dễ bị tổn thương trong cuộc khủng hoảng biến đổi khí hậu hay không?
  • COP27: Việt Nam nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi năng lượng trong chống biến đổi khí hậu
    Ngày 6/11, bên lề Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) diễn ra từ ngày 6-18/11 tại thành phố Sharm El-Sheikh của Ai Cập, Đoàn đại biểu Việt Nam do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà dẫn đầu đã có cuộc làm việc với ông Alok Sharma, Chủ tịch COP26 - đại diện cho Vương quốc Anh, Liên Minh châu Âu (EU) và Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) - về việc hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO