“Bắt bệnh” thời tiết phục vụ phát triển bền vững ĐBSCL

Vy Huyền | 12/03/2021, 06:00

(TN&MT) - Kế hoạch ngắn hạn hay chiến lược dài hạn để thích ứng với biến đổi khí hậu đều cần dựa trên thông tin giám sát các hiện tượng thời tiết, khí hậu cũng như các tác động cụ thể. Đó là yếu tố quan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đặc biệt là đối với những khu vực dễ chịu tổn thương như Đồng bằng sông Cửu Long. Điều này đã được thể hiện rõ nét trong công tác phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn thời gian qua.

Từ bị động đến chủ động trước hạn, mặn

Thời điểm mùa khô năm 2015 - 2016, khắp các vùng sản xuất nông nghiệp của ĐBSCL điêu đứng vì hạn, mặn, chính quyền địa phương căng mình đưa nước từ các vùng ngọt để giải quyết nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của người dân vùng mặn thì nay, tình hình hoàn toàn ngược lại. Lúa vụ Đông Xuân 2020 - 2021 đã thu hoạch hơn 1/3 diện tích gieo trồng với giá bán cao hơn năm trước khoảng 1.000 đồng/kg. Nông dân phấn khởi vì vừa được mùa vừa được giá, còn người trồng cây ăn quả phần nào yên tâm bởi đến thời điểm này, các vườn cây chưa ghi nhận thiệt hại gì.

Chuyển biến này không phải đột nhiên có, mà bắt nguồn từ sự chủ động, quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng, chống hạn, mặn trong vài năm trở lại đây. Ngay từ trước khi mùa khô bắt đầu, thông tin dự báo, cảnh báo hạn, mặn đã đến được tới các địa phương vùng ĐBSCL. Điển hình tại Long An, nhằm tránh thiệt hại như những năm trước, UBND tỉnh và các ngành liên quan đã làm việc trực tiếp với UBND tỉnh Tiền Giang về việc thống nhất phương án phòng, chống hạn, mặn để bảo vệ nguồn nước chung theo hệ thống kênh Bảo Định, giữ nguồn nước ngọt phục vụ nông nghiệp của 2 địa phương.

Theo ông Nguyễn Quang Ngọc, Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Long An, hiện nay, thời tiết bắt đầu nắng nóng nên nhu cầu sử dụng nước ngọt lớn hơn. Diễn biến xâm nhập mặn nhiều khả năng gây bất lợi cho sản xuất và nguồn nước phục vụ cho sinh hoạt tại Long An. Trong trường hợp cực đoan, thời gian thiếu mưa kéo dài kết hợp với việc sử dụng và khai thác tài nguyên nước trong khu vực sẽ làm cho tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trở nên trầm trọng hơn. Vì vậy, Đài vẫn khuyến cáo địa phương cần phải tích trữ nguồn nước ngọt tối đa bất kỳ thời điểm nào xuất hiện nguồn nước ngọt trên sông, kênh.

Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn (KTTV) quốc gia ghi nhận, ở ĐBSCL đã xuất hiện 3 đợt xâm nhập mặn tăng cao. Đến cuối tháng 2/2021, ranh mặn 4g/l ở các sông Vàm Cỏ thấp hơn cùng kỳ năm ngoái từ 30 - 32 km; ở các cửa sông Cửu Long thấp hơn từ 5 - 25 km và trên sông Cái Lớn thấp hơn 10 - 13 km.

Theo Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), để ứng phó hạn, mặn, hầu hết các địa phương đã chủ động các phương án tích trữ nước cho vườn cây ăn trái. Đơn cử như tại tỉnh Bến Tre, nông dân đã đào khoảng 500 ao với dung tích bình quân 500 m3/ao. Tại huyện Cai Lậy (tỉnh Tiền Giang), bà con cũng đã đầu tư hơn 100 ao với dung tích trung bình tới 2.000 m3/ao.

Máy cảm biến khí tượng thủy văn đặt tại cánh đồng

Nỗ lực nắm bắt khí hậu bất thường

Ông Trần Hồng Thái Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV (Bộ TN&MT) chia sẻ, để có thể bám sát và kịp thời thông tin về diễn biến hạn, mặn, bài học kinh nghiệm từ mùa khô các năm trước tiếp tục được phát huy. Dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ TN&MT và Tổng cục KTTV, các đơn vị: Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, Đài KTTV khu vực Nam Bộ và các Đài KTTV tỉnh ở khu vực ĐBSCL đã rất chủ động trong công tác cảnh báo, dự báo và phối hợp với các địa phương. Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trong và ngoài Bộ đã giúp bản tin cảnh báo, dự báo có cơ sở khoa học và độ tin cậy cao.

“Để có thông tin liên tục, cập nhật, các đơn vị thuộc Tổng cục đã tăng cường đo mặn, tổ chức thu thập thông tin về tình hình thiệt hại, đánh giá và dự báo tác động của xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh tại các tỉnh, thành phố trong khu vực”, ông Thái cho biết.

Hiệu quả thấy rõ qua từng năm, khi diễn biến hạn, mặn mùa khô năm 2019 - 2020 dù được đánh giá là khốc liệt hơn nhưng mức thiệt hại lại thấp hơn đáng kể so với mùa khô năm 2015 - 2016, diện tích vụ Mùa và vụ Đông Xuân bị ảnh hưởng chỉ bằng 9,6% - theo đánh giá của Bộ NN&PTNT. Thành công này càng khiến người dân thêm tin tưởng và chấp hành theo đúng khuyến cáo của cơ quan chuyên môn trong mùa khô năm nay. Công tác quan trắc độ mặn, thu thập thông tin về hạn hán, xâm nhập mặn còn giúp cơ quan dự báo “phác thảo” được bức tranh tổng quan về sự biến đổi của các hiện tượng thời tiết, nhiệt độ, lượng mưa trong vùng.

Để phục vụ xây dựng chiến lược, quy hoạch, hoạch định chính sách phát triển và các hoạt động kinh tế - xã hội khác của vùng, cần thiết phải nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, BĐKH. Trong đó, nhu cầu thiết yếu hiện nay là phải đầu tư bổ sung tăng dày các trạm quan trắc KTTV, môi trường, tài nguyên nước, sạt lở, sụt lún, xâm nhập mặn cung cấp thông tin, dữ liệu, phân tích dự báo cho Trung tâm tích hợp dữ liệu vùng ĐBSCL. Tăng cường năng lực dự báo KTTV, cảnh báo sớm thiên tai, thời tiết cực đoan. Xây dựng hệ thống giám sát, dự báo cảnh báo sớm diễn biến tài nguyên nước, bao gồm cả phần thượng nguồn, toàn lưu vực và sụt lún, sạt lở bờ sông, bờ biển.

Bài liên quan
  • Điều chỉnh quy hoạch cấp nước vùng ĐBSCL
    Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã ký quyết định điều chỉnh cục bộ quy hoạch cấp nước vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 2140/QĐ-TTg ngày 8/11/2016.

(0) Bình luận
Nổi bật
Sơn La: Các địa phương đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây 2023
(TN&MT) - Từ ngày 27/1-31/1, các huyện, thành phố và một số đơn vị trên địa bàn tỉnh Sơn La đã đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây mừng Đảng mừng Xuân Quý Mão 2023.
Đừng bỏ lỡ
  • Định hình ưu tiên thích ứng biến đổi khí hậu của Việt Nam
    (TN&MT) - Ngày 16/1, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam đã tổ chức Hôi thảo tổng kết Dự án “Hỗ trợ xây dựng và thực hiện Kế hoạch quốc gia về thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam” (Dự án NAP-GCF).
  • Hành động để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero
    (TN&MT) - Ngày 12/1, tại Hà Nội, Viện Chính sách kinh tế môi trường phối hợp cùng Hội Chiếu sáng Việt Nam, Tạp chí Ánh sáng và Cuộc sống, Tạp chí Kinh tế môi trường tổ chức Diễn đàn "Phát thải ròng bằng 0 (Net Zero 2050): Từ cam kết đến hành động".
  • Viện Khoa học KTTV&BĐKH đề ra định hướng nghiên cứu khoa học công nghệ đến năm 2030
    (TN&MT) - Viện Khoa học Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (KTTV&BĐKH) vừa tổ chức tổng kết những thành tích quan trọng đạt được năm 2022 vừa qua, đồng thời đưa ra mục tiêu xây dựng định hướng phát triển KHCN dài hạn năm 2023 đến năm 2030.
  • Dự báo thời tiết ngày 11-1, cả nước cục bộ có mưa, trời rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 11-1, khu vực Hà Nội và phía Đông Bắc Bộ có mưa nhỏ rải rác, trời rét. Khu vực từ Đà Nẵng đến Bình Thuận Phía Bắc nhiều mây, có mưa vài nơi; phía Nam có mây, ngày nắng, đêm không mưa. Khu vực Nam Bộ cục bộ có mưa và dông lốc.
  • Đà Nẵng ứng phó với nước biển dâng: Lồng ghép nhiều kế hoạch
    (TN&MT) - Những năm gần đây, Đà Nẵng ghi nhận mực nước biển dâng trung bình tăng từ 3mm/năm, đe dọa các khu dân cư và cơ sở hạ tầng dọc bờ biển thường xuyên hơn. Hiện, địa phương đang triển khai các kế hoạch, chương trình quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và vùng bờ.
  • Liên hợp quốc kiên trì theo đuổi các thỏa thuận khí hậu toàn cầu
    (TN&MT) - Có nhiều bằng chứng cho thấy hoạt động của con người có tác động lớn đến các sự kiện thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng nhiên liệu do xung đột quân sự ở Ukraine khiến lượng khí thải nhà kính tiếp tục tăng. Trong bối cảnh đó, Liên hợp quốc đặt tình trạng khẩn cấp về khí hậu lên hàng đầu trong các ưu tiên toàn cầu, trong đó có các thỏa thuận lớn về tài chính khí hậu và đa dạng sinh học.
  • Dự báo thời tiết ngày 4-1, Bắc Bộ có mưa, trời rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 4-1, phía Bắc Bộ có mưa vài nơi, trời rét. Khu vực từ Thanh Hoá đến Bình Thuận mưa rào rải rác và có nơi có dông, cục bộ có mưa to. Khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, gió đông bắc cấp 2-3, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
  • Phát triển bền vững lựa chọn tất yếu
    (TN&MT) - Phát triển bền vững là đích đến quan trọng của thế giới và Việt Nam là một mảnh ghép trong bức tranh chung đó. Hơn lúc nào hết, phát triển xanh, bền vững phải là mệnh lệnh của cuộc sống hiện tại và tương lai.
  • Vì sự an toàn của Nhân dân
    (TN&MT) - Thông tin khí tượng thủy văn (KTTV) là đầu vào quan trọng của các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội, phục vụ cuộc sống hằng ngày của người dân và góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia, phát triển bền vững kinh tế - xã hội đất nước. Năm 2022, với sự đồng lòng, nỗ lực phấn đấu của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, Tổng cục KTTV đã giữ vững sự chủ động trong mọi tình huống, góp phần mang lại an toàn cho người dân trong các đợt thiên tai nguy hiểm.
  • Đẩy mạnh công nghệ dự báo thủy văn: Tập trung theo lưu vực sông
    (TN&MT) - Năm 2022, trong bối cảnh thiên tai có nhiều diễn biến phức tạp, công tác dự báo thủy văn đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, theo dõi chặt chẽ và dự báo sát tình hình thiên tai, đặc biệt trong các trận mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên, phát hành các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời, đầy đủ phục vụ công tác phòng chống thiên tai (PCTT), giảm thiểu thiệt hai do thiên tai gây ra.
  • Dự báo thời tiết ngày 28-12, Bắc Bộ rét đậm rét hại
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 28- 12, khu vực Bắc Bộ có mưa rào rải rác, trời rét đậm. Khu vực Nam Bộ đêm trời trở lạnh.
  • Đổi mới công tác dự báo thủy văn theo hướng đồng bộ, liên thông theo lưu vực sông
    (TN&MT) - Năm 2022 tiếp tục là năm với nhiều loại hình thiên tai thủy văn, xuất hiện trên nhiều tỉnh thành của cả nước. Lũ quét, sạt lở đất gây thiệt hại về người và tài sản ngay trong những tháng đầu của mùa mưa lũ ở khu vực Bắc Bộ; mưa lũ trong năm 2022 tiếp tục tác động lớn gây ngập lụt sâu rộng tại nhiều tỉnh thành tại khu vực miền Trung, gây ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân trong khu vực.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO