Bảo tồn, phục hồi ĐDSH trong giai đoạn mới

Mai Dung | 20/05/2022, 10:14

(TN&MT) - Sau nhiều năm nỗ lực bảo vệ và phát triển các hệ sinh thái tự nhiên, loài sinh vật và các nguồn gen phong phú, đặc hữu, quý, hiếm, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, nhiều mục tiêu đặt ra vẫn còn dang dở; nhận thức của người dân về việc hãy sống hài hòa hơn với thiên nhiên còn chưa cao…

Vẫn còn đó những mối lo…

Tại Việt Nam, để bảo vệ ĐDSH, nhiều hoạt động bảo tồn loài tại chỗ được Chính phủ phê duyệt như: Đề án tổng thể bảo tồn voi ở Việt Nam; Chương trình Quốc gia bảo vệ hổ; Kế hoạch hành động khẩn cấp bảo tồn các loài linh trưởng của Việt Nam đến 2025, tầm nhìn đến 2030; Chương trình bảo tồn các loài rùa nguy cấp của Việt Nam đến 2025, tầm nhìn đến 2030…

t9(1).jpeg

ĐDSH của Việt Nam vẫn trên đà suy giảm, hệ sinh thái bị suy thoái.

Việt Nam cũng đã nỗ lực thực hiện Chiến lược Quốc gia về ĐDSH 2020 tầm nhìn 2030 (Chiến lược 2020 thi hành từ năm 2013), sau 9 năm thực hiện chiến lược này, đến nay đã thành lập được 3 hành lang ĐDSH kết nối các khu bảo tồn; một số loài có giá trị kinh tế đã được nghiên cứu, gây nuôi phát triển thành sản phẩm thương mại như sâm ngọc linh, cá anh vũ, cá hô; Số lượng nguồn gen được thu thập, lưu giữ, đánh giá tính trạng di truyền, bảo tồn và phát triển thành sản phẩm thương mại tăng 3,12 lần so với thời kỳ đầu; củng cố và mở rộng, nâng tổng số khu bảo tồn lên 176 khu với tổng diện tích 2.512.530,78ha…

Tuy nhiên, trên thực tế, ĐDSH vẫn tiếp tục bị suy giảm; một số mục tiêu của Chiến lược 2020 không đạt mong muốn. Đó là, tỷ lệ diện tích khu bảo tồn trên cạn mới đạt được 7,1% so với mục tiêu đề ra 9%, tỷ lệ diện tích các khu bảo tồn biển so với diện tích vùng biển mới đạt được 0,19% so với mục tiêu đề ra là 0,24%...; ĐDSH vẫn tiếp tục bị suy giảm về chất lượng thể hiện 3 cấp độ hệ sinh thái, loài và nguồn gen; số lượng các loài nguy cấp, các loài bị đe dọa tăng lên; nhiều hành lang ĐDSH kết nối các khu bảo tồn theo quy hoạch chưa được xây dựng…

Giai đoạn 2021 - 2030 được LHQ xác định là thập niên “Phục hồi các hệ sinh thái”. Mục tiêu và yêu cầu về bảo tồn ĐDSH đã trở thành nội dung của nhiều văn kiện quốc tế quan trọng như: Mục tiêu phát triển bền vững của LHQ (SDG), Khung toàn cầu về ĐDSH sau 2020 (GBF), Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới...

Báo cáo “Đánh giá ĐDSH tại Việt Nam” vừa được Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam và Cục Bảo tồn Thiên nhiên và ĐDSH công bố cho thấy, Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng suy thoái ĐDSH với tốc độ ngày càng nhanh hơn. Có tới 21% các loài thú, 6,5% các loài chim,19% các loài bò sát, 24% các loài lưỡng cư, 38% các loài cá và 2,5% các loài thực vật có mạch đang bị đe dọa. Trong gần 20 năm trở lại đây, các khu vực có rừng là sinh cảnh bị ảnh hưởng nhiều nhất với hơn 10.544km2 diện tích đất rừng đã bị mất. Khoảng 2,8 triệu ha rừng tự nhiên cũng đã bị mất.

Bà Hoàng Thị Thanh Nhàn - Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và ĐDSH (Tổng cục Môi trường) nhận định, dù đã đạt được nhiều kết quả nổi bật song đến nay, ĐDSH của Việt Nam vẫn trên đà suy giảm, hệ sinh thái bị suy thoái, số lượng các loài bị đe dọa gia tăng. Tình hình vi phạm pháp luật về ĐDSH, bảo vệ rừng vẫn tiếp tục ở mức cao. Chúng ta cũng chưa phát huy được giá trị của ĐDSH phục vụ cho phát triển bền vững. Sự quan tâm của các cấp đối với vấn đề ĐDSH cũng chưa thực sự mạnh mẽ. Chưa huy động được sự vào cuộc của toàn xã hội, đặc biệt của khối tư nhân trong công tác bảo tồn ĐDSH.

Những giải pháp lớn

Ðể khắc phục tình trạng trên, ông Nguyễn Thượng Hiền - Phó Tổng cục trưởng Môi trường (Bộ TN&MT) cho biết: Luật Bảo vệ môi trường đã được Quốc hội thông qua năm 2020 và Nghị định số 08/2022/NÐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường được Chính phủ ban hành ngày 10/1/2022 đã có những quy định cụ thể giúp kiểm soát ô nhiễm và bảo tồn ĐDSH tốt hơn. Mới đây nhất, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 149/QÐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về ĐDSH đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam cần phải có những hành động chiến lược để bảo tồn ĐDSH và thực thi các nghĩa vụ quốc tế. Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh: Đã đến lúc phải coi bảo tồn ĐDSH là một vấn đề đạo đức, trước hết ở cấp lãnh đạo, sau đó là cho đến tất cả mọi người dân.

Theo Chiến lược này, thời gian tới Việt nam sẽ triển khai 6 giải pháp bảo tồn, phục hồi ĐDSH. Đó là, hoàn thiện chính sách, pháp luật, thể chế quản lý, tăng cường năng lực thực thi pháp luật về ĐDSH; Nâng cao nhận thức, ý thức về bảo tồn thiên nhiên và ĐDSH; Đẩy mạnh lồng ghép và thực hiện các yêu cầu về bảo tồn ĐDSH trong hoạch định chính sách, các dự án đầu tư công; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển, chuyển giao và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong bảo tồn và sử dụng bền vững ĐDSH; Bảo đảm nguồn lực tài chính cho bảo tồn ĐDSH; tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế về bảo tồn và sử dụng bền vững ĐDSH.

Trong đó, giải pháp về chính sách, thể chế sẽ được tập trung thực hiện. Cụ thể, sẽ tổ chức thí điểm và triển khai chi trả dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước và biển. Xây dựng cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên bền vững bảo đảm giảm thiểu tác động tới ĐDSH; hoàn thiện các cơ chế, chính sách, hướng dẫn việc nhân, nuôi các loài hoang dã thông thường và kiểm soát chặt chẽ việc nuôi thương mại các loài hoang dã để bảo đảm không ảnh hưởng tới ĐDSH; thực hiện gắn chip và lập sổ theo dõi các đối tượng nuôi là loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Nhằm tiêu chuẩn hóa các hệ thống di sản thiên nhiên, Việt Nam sẽ xây dựng, ban hành các tiêu chí và tổ chức thực hiện đánh giá hiệu quả quản lý di sản thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên; hướng dẫn đăng ký công nhận các khu bảo tồn thiên nhiên trong “Danh lục Xanh” toàn cầu…

Đối với các hệ sinh thái đang bị suy thoái như rừng ngập mặn, rạn san hô, thảm cỏ biển sẽ xây dựng các quy trình và hướng dẫn kỹ thuật phục hồi. Hai chương trình lớn triển khai có hiệu quả sẽ góp phần phục hồi các hệ sinh thái quan trọng, đó là Kế hoạch hành động quốc gia về bảo tồn và sử dụng bền vững các vùng đất ngập nước giai đoạn 2021 - 2030; Đề án Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021 - 2025 gắn với mục tiêu phục hồi và phát triển hệ sinh thái rừng…

Ngoài ra, Việt Nam sẽ xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; mở rộng và tăng cường năng lực mạng lưới các trung tâm cứu hộ trên toàn quốc bảo đảm nhu cầu cứu hộ các loài hoang dã theo vùng miền và loại hình cứu hộ các loài hoang dã, phát triển các cơ sở gây nuôi bảo tồn.

Bài liên quan
  • Nơi đàn chim trở về
    (TN&MT) - Chic Chillax (đường Nguyễn Trãi, phường Cẩm Châu, TP. Hội An) vừa trình làng Triển lãm tranh với chủ đề "Nơi đàn chim trở về" nhằm kêu gọi bảo vệ các loài chim trước các nguy cơ săn bắn trái phép, hủy hoại môi trường. Triển lãm do Chi hội Nghiên cứu và Bảo tồn chim hoang dã Việt Nam tổ chức.

(0) Bình luận
Nổi bật
Hướng dẫn thực hiện Hệ thống giám sát đánh giá các hoạt động thích ứng  biến đổi khí hậu
(TN&MT) - Ngày 7/7, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) phối hợp cùng Mạng lưới Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu toàn cầu (NGN) đã tổ chức Hội thảo “Đào tạo sử dụng sổ tay hướng dẫn thực hiện Hệ thống giám sát và đánh giá các hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu cấp quốc gia”. Tham dự có đại diện Sở TN&MT của 24 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc cùng một số Bộ, ngành.
Đừng bỏ lỡ
  • Thay đổi tư duy phát triển rừng ngập mặn thích ứng biến đổi khí hậu: Thúc đẩy vai trò của cộng đồng địa phương
    (TN&MT) - Một trong những giải pháp quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu Net Zero - phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 là dành nguồn lực cho bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt là RNM. Trong giai đoạn tới, khi Việt Nam tham gia mạnh mẽ vào các cam kết ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu, các khu RNM sẽ càng phát huy giá trị, đóng góp tích cực vào quá trình triển khai kế hoạch thích ứng quốc gia và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.
  • Tăng cường sức chống chịu cho rừng ven biển Đầm Hà
    (TN&MT) - Có thể khẳng định RNM có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc chống xâm nhập mặn, bảo vệ đê điều, ứng phó với BĐKH. Tuy nhiên, để thay đổi tư duy chỉ trồng RNM theo dự án, mang tính giai đoạn và thiếu tính bền vững, cần có giải pháp phù hợp, hiệu quả trong việc trồng rừng và tạo sinh kế lâu dài cho người dân vùng ven biển.
  • Ngày 7/7, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông
    Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo thời tiết hôm nay (07/7), ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có mưa to đến rất to với lượng mưa từ 30-50mm, có nơi trên 80mm. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi Bắc Bộ và ngập úng tại các khu vực trũng, thấp.
  • Sóc Trăng: Tập trung trồng rừng để ứng phó BĐKH, tạo sinh kế cho người dân
    (TN&MT) - Tỉnh Sóc Trăng đã và đang đẩy mạnh hoạt động trồng và phát triển diện tích rừng nói chung, rừng phòng hộ ven biển nói riêng nhằm năng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH); đồng thời, tạo sinh kế cho người dân dưới tán rừng. Để hiểu rõ hơn về nhiệm vụ này, PV Báo TN&MT đã có cuộc trao đổi với ông Trần Trọng Khiêm, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Sóc Trăng.
  • JICA hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn
    (TN&MT) - Sáng 6/7, tại Hà Nội, Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường (ISPONRE) phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức Hội thảo tổng kết “Kinh nghiệm và đề xuất chính sách của Nhật Bản cho công tác xây dựng lộ trình thực hiện kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”.
  • Hà Nội ghi nhận điểm mưa trên 100mm, nhiều tuyến đường ngập sâu
    (TN&MT) - Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn thành phố Hà Nội vừa có báo cáo gửi Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng chống thiên tai về tình hình thiệt hại do mưa lớn chiều tối 5/7. Theo đó, vào thời điểm trên, khu vực Hà Nội có mưa to đến rất to lượng mưa phổ từ 47,3 - 90,5mm, có nơi lớn hơn như trạm Hoài Đức 161.5mm.
  • Bảo Lâm (Cao Bằng): Lũ quét làm 4 người bị nước cuốn trôi
    (TN&MT) - Lãnh đạo UBND huyện Bảo Lâm (Cao Bằng) thông tin, chiều ngày 5/7/2022, trên địa bàn huyện Bảo Lâm xảy ra mưa lớn cục bộ, sau đó lũ quét bất ngờ xuất hiện cuốn trôi 4 người mất tích.
  • Thanh Hóa: Lan tỏa các hình thức bảo vệ môi trường biển
    Hội đồng Đội thành phố Sầm Sơn (Thanh Hóa) đã phối hợp với CLB Bóng bàn Long Thành Newday và Trường TH Trung Sơn II tổ chức Lễ ra quân “Biệt đội nhí chung tay bảo vệ môi trường”.
  • Sơn La: Ra mắt mô hình Tổ công nhân vì môi trường xanh
    (TN&MT) - Ngày 5/7, Thành phố Sơn La đã tổ chức Hội nghị giao ban quy chế phối hợp giữa Đảng ủy Công an - Đảng ủy quân sự - Đảng ủy phường, xã với Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La. Đồng thời, tổ chức Lễ ra mắt mô hình "Tổ công nhân vì môi trường xanh - Tự quản về an ninh trật tự".
  • Mô hình 3D giúp quản lý, bảo vệ tài nguyên bền vững tại Cúc Phương
    (TN&MT) - Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) vừa bàn giao mô hình 3D số hóa công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên, phát triển du lịch bền vững, có sự tham gia của cộng đồng cho Ban Quản lý Vườn Quốc gia Cúc Phương.
  • Ngày 6/7, Bắc Bộ có mưa, đề phòng dông, lốc
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 6/7, các tỉnh Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác. Theo cảnh báo, mưa dông ở Bắc Bộ có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 8-9/7. Trong mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi Bắc Bộ và ngập úng tại các khu vực trũng, thấp.
  • Đà Nẵng: Cá chết hàng loạt ở hồ điều tiết bốc mùi hôi thối vào nhà dân
    (TN&MT) - Nhiều ngày qua, cá chết nổi hàng loạt ở hồ điều tiết Hòa Phú 3C (phường Hòa Minh, Quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) gây ô nhiễm nặng, mùi hôi thối bay vào nhà dân.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO