Bảo tồn loài gấu cần thay đổi từ nhận thức

Hoàng Ngân (thực hiện) | 30/11/2022, 15:56

(TN&MT) - Cơ sở bảo tồn Gấu Ninh Bình là một trong các cơ sở thành công trong hoạt động cứu hộ, nuôi dưỡng chăm sóc các loài hoang dã, các loài đã từng bị nuôi nhốt trái phép. Phóng viên Báo Tài nguyên và Môi trường đã có cuộc trao đổi với bà Ngô Thị Mai Hương – Giám đốc Tổ chức Four Paws Việt (đơn vị thành lập và vận hành Cơ sở Bảo tồn gấu Ninh Bình).

anh-1(2).jpg
Bà Ngô Thị Mai Hương - Giám đốc Tổ chức Four Paw Việt 

PV: Sau 5 năm kể từ chuyến cứu hộ đầu tiên, đến nay, công tác cứu hộ và bảo tồn gấu đã đạt được những kết quả như thế nào, thưa bà?

Bà Ngô Thị Mai Hương: Cơ sở bảo tồn gấu Ninh Bình được thành lập từ năm 2016, đến tháng 11/2017, 3 cá thể gấu nuôi nhốt đầu tiên được giải cứu từ 2 hộ dân ở Ninh Bình đưa về chăm sóc tại đây. Đó chính là sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực giải cứu và chăm sóc các cá thể gấu đã từng bị lấy mật, cung cấp nơi ở an toàn trong môi trường bán hoang dã, giúp các cá thể gấu này phục hồi tập tính tự nhiên sau nhiều năm bị nuôi nhốt trong chuồng cũi chật hẹp. Cho đến nay, với 24 chuyến cứu hộ trên khắp cả nước trong 5 năm hoạt động, cơ sở bảo tồn gấu Ninh Bình hiện là ngôi nhà an toàn cho 49 cá thể gấu ngựa.

Các chú gấu sau khi được giải cứu sẽ vào khu vực cách ly trong 3 tuần để tránh lây nhiễm bệnh đến các cá thể khác đang sống tại cơ sở. Trong thời gian này, các cá thể gấu sẽ được khám chữa bệnh tích cực, làm quen với chế độ ăn mới và theo dõi sát sao bởi đội ngũ chăm sóc. Tại buổi cứu hộ hoặc các tuần tiếp theo, gấu sẽ được gây mê và kiểm tra sức khỏe kỹ lưỡng, lấy mẫu máu, siêu âm và chụp x-quang các bộ phận cùng nội tạng. Các buổi kiểm tra tiếp theo được tiến hành để nhổ răng hỏng và các thủ thuật khác nếu có. Khi các vấn đề sức khoẻ của gấu đã được xử lý, gấu sẽ được kiểm tra sức khoẻ từ 1 – 2 năm/lần.

Sau khi ở khu cách ly, các cá thể gấu được chuyển sang nhà gấu rộng 9m2, có trang bị các đồ như võng, giường, ống giấu thức ăn mục đích là để gấu thích nghi dần với môi trường rộng hơn cũi và bắt đầu phục hồi các chức năng. Sau khi ở nhà gấu từ 1 đến 2 tuần, gấu sẽ được cho ra khu bán hoang dã.

Tại khu bán hoang dã được giữ nguyên vẹn địa hình đồi núi, các cây xanh... tạo điều kiện cho gấu vận động và dần phục hồi được bản năng tự nhiên. Ngoài ra, để luyện gấu tích cực sử dụng khứu giác, thị giác cũng như sự khéo léo của cơ thể để tìm kiếm thức ăn, vào một số ngày nhất định, nhân viên chăm sóc sẽ dùng thảo mộc như quế, bạc hà hay mắm tôm để bôi lên một số khu vực cho gấu đi tìm kiếm. Bên cạnh đó, thức ăn cho gấu cũng được giấu hay để rải rác khắp nơi trong khu bán tự nhiên hay nhét vào các đồ vật như thùng phi xoay, quả Kong, ống tre,…Những việc này nhằm kích thích lại bản năng tự nhiên của loài gấu.

PV: Trong quá trình bảo tồn sẽ gặp không ít những khó khăn, bà có thể chia sẻ về vấn đề này được không? Và cơ sở bảo tồn đã làm gì để vượt qua?

Bà Ngô Thị Mai Hương: Khó khăn lớn nhất trong công tác cứu hộ, bảo tồn gấu đó chính là thay đổi nhận thức của các chủ nuôi. Thời gian đầu, đội ngũ của chúng tôi đã phải kết hợp cùng với Cơ quan kiểm lâm cùng các cái tổ chức khác vận động người dân đang nuôi nhốt gấu tự nguyện trao trả gấu cho Cơ sở bảo tồn để chúng có cơ hội được chăm sóc sức khỏe, phục hồi tập tính tự nhiên.

Đồng thời, mời các chủ nuôi đến tham quan cơ sở để giải thích chương trình bảo vệ gấu ở đây để cho họ có thể tin tưởng chuyển giao gấu về những nơi chăm sóc như thế này. Đến bây giờ, đã có rất nhiều chủ nuôi đã tự động liên hệ đến và đến các Chi cục Kiểm lâm ở các tỉnh thành đề nghị chuyển giao gấu. Sau khi tiếp nhận gấu về cơ sở bảo tồn, các nhân viên phải quan sát, tìm hiểu tính cách, hành vi của từng cá thể để đưa ra được phương án chăm sóc phù hợp và hiệu quả nhất để các bạn phục hồi lại được bản năng tự nhiên.

anh-2-1-.jpg
Các cá thể gấu trong môi trường bán hoang dã tại cơ sở bảo tồn gấu Ninh Bình. Ảnh: Four Paws

Chúng tôi cũng đã đi đến các trường học ở thành phố và VQG Cúc Phương để thực hiện các chương trình giáo dục về bảo tồn thiên nhiên và phúc lợi động vật cho nhiều đối tượng từ trẻ em, thanh thiếu niên tới nhóm gia đình. Cơ sở bảo tồn gấu Ninh Bình thường xuyên tổ chức các chương trình giáo dục, tiếp nhận các đoàn trường, khách du lịch đến tham quan. Du khách khi đến với cơ sở sẽ có dịp chứng kiến tận mắt sự phục hồi nhanh chóng của những cá thể từng bị thương tổn bởi nạn nuôi nhốt gấu lấy mật, đời sống của các các thể tại khu bán tự nhiên và công tác chăm sóc gấu tại cơ sở.

Từ đầu năm 2022 đến nay, cơ sở bảo tồn gấu Ninh Bình đã đón tiếp được gần 10.000 khách du lịch và các đoàn học sinh đến tham quan trải nghiệm. Từ những chuyến tham quan trải nghiệm tại cơ sở, chúng tôi hy vọng nhận thức cộng đồng sẽ dần được nâng cao và sẽ có thêm nhiều người cùng chung tay đóng góp vào công tác bảo vệ phúc lợi cho động vật và bảo tồn thiên nhiên nói chung.

PV: Hiện nay, gấu là một trong các loài động vật hoang dã đang bị đe dọa cao nhất ở Việt Nam. Theo bà, để bảo tồn các loài này thì chúng ta cần phải có những biện pháp gì?

Bà Ngô Thị Mai Hương: Việt Nam là “ngôi nhà” của hai loài gấu: Gấu ngựa và gấu chó. Cả hai loài gấu đều được bảo vệ bởi pháp luật Việt Nam và Công ước Quốc tế về buôn bán các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Theo đó, tất cả các hành vi săn bắt, bẫy, mua bán, giết hại hay quảng cáo việc kinh doanh gấu và các sản phẩm làm từ gấu đều là bất hợp pháp.

Các chính sách pháp luật đã rất rõ ràng, điều quan trọng là cần tăng cường thực thi pháp luật về bảo vệ gấu và tuyên truyền thay đổi nhận thức của người dân. Để thực hiện được điều này, các địa phương cần có những cam kết và hành động quyết liệt nhằm chấm dứt tình trạng nuôi nhốt.

Bên cạnh đó, tiếp tục tuyên truyền, vận động các cơ sở nuôi gấu tự nguyện giao nộp gấu cho các trung tâm cứu hộ chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật; cần đẩy mạnh tuyên truyền thông tin tới cộng đồng để thay đổi ý thức người dân, từ đó xóa bỏ nhu cầu sử dụng mật gấu, tiến tới chấm dứt hoạt động chích hút, vận chuyển, tàng trữ mật gấu.

Ngoài ra, lực lượng kiểm lâm, công an cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đặc biệt tại các cơ sở nuôi nhốt gấu để xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, từ đó tạo sức răn đe. Đồng thời, cần kiên quyết ngăn chặn và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ nuôi thực hiện hành vi nuôi nhốt gấu không có hồ sơ nguồn gốc hợp pháp để bảo đảm không tăng số lượng gấu nuôi nhốt, tiến tới chấm dứt hoàn toàn việc nuôi nhốt gấu.

PV: Trân trọng cảm ơn bà.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Thời tiết ngày 5/2: Bắc Bộ tiếp tục mưa phùn, trời lạnh vào ngày rằm tháng Giêng
(TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, ngày 5/2, Bắc Bộ tiếp diễn mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù rải rác. Ban đêm có mưa, mưa rào đều khắp và có nơi có dông, phía Tây Bắc Bộ nhiệt độ tăng khá nhanh.
Đừng bỏ lỡ
  • Phục hồi Đất ngập nước: Hãy bắt đầu từ hôm nay !
    (TN&MT) - “Hãy phục hồi đất ngập nước ngay từ hôm nay” là lời kêu gọi toàn thế giới hãy cứu lấy vùng đất ngập nước (ĐNN) khi đã có hơn 35% diện tích ĐNN tự nhiên đã bị mất trong 50 năm qua. Thông điệp đã nêu bật vấn đề cấp thiết và kêu gọi tất cả mọi người thực hiện các hành động có thể để phục hồi vùng ĐNN đang bị suy thoái.
  • Thời tiết ngày 2/2, Bắc Bộ ngày nắng, đêm có mưa vài nơi
    Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, dự báo thời tiết hôm nay (2/2), khu vực Bắc Bộ nhiều mây, không mưa, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ, từ đêm có mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù. Gió nhẹ. Sáng và đêm trời rét.
  • Nghệ An: Chùa Viên Quang phóng sinh 10 tấn cá xuống sông Lam
    Chùa Viên Quang vừa tiến hành phóng sinh 10 tấn cá các loại xuống sông Lam. Đây là một trong những hoạt động thường niên của ngôi chùa này, góp phần không nhỏ làm tái tạo nguồn lợi thủy sản, cân bằng sinh thái, góp phần thúc đẩy bảo vệ môi trường.
  • Quảng Ngãi: Sẽ bơm, hút 8.000 lít dầu từ tàu hàng gãy đôi trên biển để hạn chế ô nhiễm
    (TN&MT) - Phương án đưa ra là sẽ thả phao quanh tàu hàng gặp nạn, không cho rò rỉ dầu, sau đó sẽ khảo sát để lắp ráp hệ thống ống bơm, hút dầu và đưa vào bờ.
  • Văn Bàn - Lào Cai: Nỗ lực dập tắt các điểm cháy, tránh lan vào rừng
    Thông tin từ UBND huyện Văn Bàn (Lào Cai), trong 2 ngày 30 và 31/1, trên địa bàn huyện Văn Bàn đã xảy ra 2 vụ cháy tại Tiểu khu 529 và Tiểu khu 591b. Hiện cơ quan chức năng huyện Văn Bàn đang tập trung lực lượng để khống chế các điểm cháy, không để lan vào rừng.
  • Điện Biên: Phát huy vai trò thanh niên trong bảo vệ môi trường ứng phó biến đổi khí hậu
    (TN&MT) - Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài, có tính cấp bách đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, để bảo vệ môi trường sống và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, cần có sự đóng góp công sức của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên.
  • Dự báo thời tiết ngày 1-2, cả nước trời trở rét
    (TN&MT) - Theo Trung tâm Dự báo KTTVQG, ngày 1-2, khu vực Bắc Bộ có mưa nhỏ vài nơi, trời rét. Khu vực từ Đà Nẵng đến Bình Thuận đến khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, cục bộ có mưa, trời rét gió đông bắc cấp 2-3.
  • Thừa Thiên – Huế phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2023
    Ngày 31/1 (mùng 10 tháng Giêng), tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” xuân Quý Mão năm 2023 tại khu di tích Chứng tích lịch sử Chín Hầm (TP. Huế).
  • Bộ Công an phấn đấu năm 2025 đạt kết quả cao nhất trong Chương trình trồng 1 tỷ cây xanh
    Phát biểu tại buổi Lễ phát động “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công An– Vì một Việt Nam xanh”, Đại tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tin tưởng rằng, với khí thế mới, vận hội mới, quyết tâm mới cùng với hình ảnh, không khí trang trọng của buổi lễ phát động trồng cây đầu xuân và số cây được trồng tại Đất Tổ - Phú Thọ phong trào “Tết trồng năm 2023 của Bộ Công an - Vì một Việt Nam xanh” sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực...
  • Sơn La: Các địa phương đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây 2023
    (TN&MT) - Từ ngày 27/1-31/1, các huyện, thành phố và một số đơn vị trên địa bàn tỉnh Sơn La đã đồng loạt ra quân hưởng ứng Tết trồng cây mừng Đảng mừng Xuân Quý Mão 2023.
  • Châu Âu và cuộc “chuyển đổi năng lượng” ngoạn mục
    (TN&MT) - Dù đối mặt với khủng hoảng kép về thiếu hụt nguồn cung khí đốt từ Nga và sự sụt giảm sản lượng điện, các nước Châu Âu không quay trở lại sử dụng nhiệt điện than như dự báo mà tiếp tục phát triển năng lượng tái tạo ở mức kỷ lục trong năm 2022.
  • Tín chỉ các-bon - “tài nguyên” mới nổi
    (TN&MT) - Việt Nam đang sở hữu một nguồn tài nguyên vô cùng dồi dào nhưng chưa được khai phá, đó là tín chỉ các-bon quy đổi khi thực hiện các hoạt động cắt giảm phát thải hoặc hấp thụ khí nhà kính. Loại “tài nguyên xanh” dành cho “thị trường xanh” này đang trở nên hấp dẫn trên thế giới, nhất là trong bối cảnh các quốc gia sẽ áp dụng các loại thuế các-bon trong thời gian sắp tới.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO