Báo cáo tài nguyên nước quốc gia giai đoạn 2016 - 2021: Công cụ để hoạch định và phát triển bền vững nguồn nước

Phương Anh | 23/08/2022, 14:33

(TN&MT) - Báo cáo Tài nguyên nước quốc gia giai đoạn 2016 - 2021 vừa được Bộ TN&MT công bố được đánh giá là nguồn tài liệu quan trọng, thiết thực để các bộ, ngành và địa phương khai thác, sử dụng trong quá trình hoạch định, xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển.

Khai thác sử dụng nước tăng cả số lượng và chất lượng

Báo cáo nêu rõ quá trình phát triển kinh tế - xã hội dẫn đến nhu cầu khai thác sử dụng nước tăng cả về mặt số lượng và chất lượng, trong khi nguồn nước là hữu hạn, khả năng phát triển tài nguyên nước còn hạn chế, các yếu tố không bền vững về tài nguyên nước không suy giảm mà có nguy cơ gia tăng trong thời gian gần đây.

Dự báo đến năm 2030, nhu cầu về nước cho các mục đích kinh tế - xã hội và dân sinh sẽ là khoảng 122 tỷ m3/năm, tăng 1,5 lần so với hiện nay. Tình trạng suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt, khan hiếm nước diễn ra ở nhiều nơi, theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, tài nguyên nước của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ “quá thừa, quá thiếu và quá bẩn”. Bên cạnh đó, vấn đề xâm nhập mặn đang diễn ra ở hầu hết các cửa sông ven biển thuộc lưu vực sông Hồng - Thái Bình, Mã, Cả, Vu Gia - Thu Bồn, Đồng Nai và Cửu Long với phạm vi và mức độ khác nhau, trong đó, diễn ra gay gắt và ảnh hưởng lớn nhất là Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

anh-minh-hoa.jpg
Báo cáo Tài nguyên nước quốc gia giai đoạn 2016 - 2021 được đánh giá là tài liệu quan trọng, thiết thực

Trong khi đó, kết quả quan trắc chất lượng nước mặt tại 1.070 vị trí (gồm 7 trạm quan trắc tài nguyên nước mặt quốc gia và 1.063 vị trí quan trắc từ 38 tỉnh, thành phố gửi báo cáo), chủ yếu quan trắc các chỉ tiêu DO, TSS, COD, BOD5... cho thấy, giai đoạn 2016 - 2021, chất lượng nước tại các điểm quan trắc trên các lưu vực sông nhiều vị trí vượt quy chuẩn QCVN08 cột A2 (dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt nhưng phải áp dụng công nghệ xử lý phù hợp hoặc các mục đích sử dụng như loại B1, B2) tập trung chủ yếu ở các vùng trung và hạ lưu; ô nhiễm cục bộ xảy ra ở các đoạn sông chảy qua các khu vực tập trung đông dân cư, khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề.

Kết quả quan trắc chất lượng nước dưới đất giai đoạn 2016 - 2021 tại 412 vị trí (802 giếng, 24.944 mẫu) quan trắc tài nguyên nước quốc gia, đánh giá các chỉ tiêu TDS, Mn, Fe, NO3-... theo QCVN 09-MT:2015/BTNMT trên các vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL (vùng Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ hiện chưa có trạm quan trắc) đều cho kết quả ô nhiễm ở nhiều mức độ khác nhau.

Trên cơ sở hiện trạng tài nguyên nước quốc gia, những kết quả đã đạt được trong công tác quản lý, khai thác sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước giai đoạn 2016 - 2021 và để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý về tài nguyên nước trong những năm tới, cần phải tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại, thách thức như: Thiếu thông tin, số liệu, cơ sở dữ liệu về tài nguyên nước phục vụ công tác quản lý; nguồn nước của Việt Nam chủ yếu phụ thuộc vào nước ngoài; nguồn nước phân bố không đều theo không gian và thời gian; hiệu quả khai thác sử dụng nước trong các ngành còn thấp.

Cùng với đó là áp lực phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu nước gia tăng, mâu thuẫn khai thác, sử dụng nước của các ngành, địa phương còn phổ biến; Ô nhiễm nguồn nước gia tăng; Khả năng tiếp cận nước sạch, an toàn với chi phí hợp lý cho sản xuất, sinh hoạt còn chưa cao; Duy trì và phát triển diện tích rừng, bảo vệ nguồn sinh thủy; Tác động của biến đổi khí hậu và rủi ro do nước gây ra.

Báo cáo Tài nguyên nước quốc gia giai đoạn 2016 - 2021 bao gồm 5 Chương: Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có tác động tới khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước; Hiện trạng tài nguyên nước; Hiện trạng khai thác, sử dụng tài nguyên nước; Ô nhiễm, suy thoái, cạn kệt nguồn nước; Quản lý tài nguyên nước.

Cần có giải pháp tổng thể, đồng bộ

Để giải quyết các vấn đề tồn tại, thách thức về tài nguyên nước nêu trên, báo cáo nhấn mạnh, thời gian tới, cần có những giải pháp mang tính tổng thể, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, tránh đầu tư dàn trải, không hiệu quả và tập trung vào một số giải pháp sau: Tăng cường hoàn thiện, đổi mới thể chế, chính sách; Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát, bảo vệ, phát triển, điều hòa phân bổ tài nguyên nước, đảm bảo chủ động nguồn nước cấp cho các mục đích sinh hoạt và sản xuất.

Chủ động kế hoạch sử dụng nước trên sông xuyên biên giới trên cơ sở giám sát, hợp tác với các quốc gia có chung nguồn nước trong việc chia sẻ thông tin, số liệu quan trắc, vận hành khai thác nguồn nước; Cải thiện, phục hồi các dòng sông bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ và phát triển bền vững nguồn sinh thủy, các hệ sinh thái ngập nước quan trọng, đảm bảo an ninh nước cho môi trường.

Tăng cường đầu tư, nâng cấp, nâng cao hiệu quả sử dụng nước, chỉ tiêu đảm bảo an ninh tài nguyên nước, chủ động nguồn nước cho các ngành, lĩnh vực: sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, giao thông và các ngành sử dụng nước khác; Nâng cao năng lực ứng phó tác động biến đổi khí hậu và các rủi ro khác liên quan đến nước.

Tăng cường đầu tư, nâng cấp, nâng cao chỉ tiêu đảm bảo an ninh tài nguyên nước trong thu gom, xử lý nước thải và thoát nước; Tăng cường các hoạt động nghiên cứu, hợp tác quốc tế, chuyển giao khoa học công nghệ; Xây dựng, vận hành hệ thống chỉ tiêu theo dõi, đánh giá an ninh tài nguyên nước quốc gia.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Sẽ quy định cụ thể danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp
(TN&MT) - Ngày 7/12, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Công Thành đã có cuộc họp với Cục Quản lý tài nguyên nước về tiến độ thực hiện dự án Luật Tài nguyên nước (sửa đổi).
Đừng bỏ lỡ
  • Hướng đến sự phát triển bền vững cho ĐBSCL
    (TN&MT) - Ngày 23/11, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia phối hợp Viện Khoa học Karlsruhe, Trường Đại học Witten, CHLB Đức tổ chức Hội thảo “Các giải pháp tích hợp cho sự phát triển bền vững cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - Đất, Nước, Năng lượng và Khí hậu” Hội thảo nhằm đánh giá kết quả đạt được giai đoạn 1 và định hướng hợp tác giai đoạn 2 Dự án ViWat.
  • Hội đồng thẩm định liên ngành thông qua Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cửu Long
    Chiều 22/11, tại Hà Nội, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia phối hợp với Cục Quản lý Tài nguyên nước tổ chức họp Hội đồng thẩm định liên ngành Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cửu Long giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
  • Phú Yên: Bị xử phạt 200 triệu đồng do vi phạm quy trình vận hành liên hồ chứa
    UBND tỉnh Phú Yên vừa ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh số tiền 200 triệu đồng, vì đã vi phạm quy định về Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Ba.
  • Bình Thuận: Quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) -Thời gian qua, thực hiện các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về giảm nghèo bền vững, tỉnh Bình Thuận không những tạo điều kiện cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo tham gia vay và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn để phát triển kinh tế, mà còn thực hiện nhiều giải pháp nhằm kịp thời ứng phó với tình hình hạn hán, giải quyết nhu cầu về nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất cho người dân địa phương.
  • Tiền Giang: Quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp giảm nghèo bền vững
    (TN&MT) - Trước tình hình hiện nay khi biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khó lường, tỉnh Tiền Giang đã và đang tổ chức thực hiện nhiều biện pháp, giải pháp tăng cường bảo vệ, khai thác và sử dụng hiệu quả, hợp lý nguồn tài nguyên nước (TNN) trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài, góp phần phục vụ giảm nghèo bền vững, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.
  • Sử dụng hiệu quả tài nguyên nước hồ thủy điện Ialy tạo sinh kế cho người dân
    (TN&MT) - Trải dài trên địa bàn 2 tỉnh Gia Lai và Kon Tum, hồ thủy điện Ialy không những phục vụ hiệu quả cho hoạt động khai thác thủy điện của Nhà máy thủy điện Ialy mà còn là nguồn cung cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp, ngư nghiệp và phát triển du lịch.
  • Sử dụng hiệu quả tài nguyên nước giúp người dân Sơn La thoát nghèo
    (TN&MT) - Phát huy lợi thế hơn 23.000 ha mặt nước diện tích lòng hồ thủy điện Sơn La và Hòa Bình, những năm qua, tỉnh Sơn La đã triển khai nhiều giải pháp khai thác, sử dụng mặt nước lòng hồ để nuôi trồng thủy sản, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm cho nhân dân, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
  • Sớm hoàn thiện chính sách pháp luật để quản lý hiệu quả tài nguyên nước
    (TN&MT) - Đây là ý kiến của các nhà quản lý, chuyên gia trong và ngoài nước, các doanh nghiệp tại Hội thảo "Chính sách ngành nước - phát triển bền vững" nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Nước Việt Nam 2022.
  • Tìm “mạch ngọt” trên mỏm đá tai mèo
    (TN&MT) - Ở cao nguyên đá Hà Giang, nước có trong câu chuyện của những người đàn ông mỗi sáng, trong câu chuyện của những người đàn bà bên bếp lửa, nước ám ảnh cả trong những giấc ngủ của các em bé người Mông.
  • Đông Hòa (Phú Yên): Dân khát nước khi sống bên cạnh nhà máy nước sạch
    Công trình Trạm nước sạch xã Hòa Xuân Đông, thị xã Đông Hòa được đầu tư xây dựng gần 10 tỷ đồng và đưa vào hoạt động từ năm 2017 với công suất thiết kế cung cấp nước sạch cho hơn 1.800 hộ dân trên địa bàn xã. Tuy nhiên hiện nay, công trình này chỉ mới cung cấp nước cho khoảng 350 hộ dân.
  • Khai mạc Tuần lễ Nước Việt Nam 2022
    (TN&MT) - Sáng 10/11, tại Hà Nội, Tuần lễ Nước Việt Nam 2022 (VietNam Water Week 2022) đã chính thức khai mạc. Sự kiện do Hội Cấp thoát nước Việt Nam chủ trì, Bộ Xây dựng và Cổng TTĐT Chính phủ bảo trợ.
  • Điện Biên quản lý sử dụng các công trình thủy lợi, hồ chứa
    (TN&MT) - Xác định tầm quan trọng của nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, để nâng cao và phát huy hiệu quả các hồ chứa công trình thủy lợi, tỉnh Điện Biên yêu cầu các đơn vị trên địa bàn quản lý khai thác tốt các công trình thủy lợi; xây dựng kế hoạch phòng chống, theo dõi thông tin khí tượng thủy văn, kiểm kê nguồn nước trong công trình thủy lợi, thực hiện tưới tiết kiệm… Qua đó, các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu tưới tiêu trong sản xuất nông nghiệp của người dân.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO